IFC Markets Live Quotes

خلاصه اخبار اقتصادی و بازارهای مالی؛ چهارشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۴

۸۸ خبر کوتاه اقتصادی این روز، در ۱۰ بخش.

ایران

پارلمان اروپا به احترام معترضان ایرانی ایستاده کف زد: «ایرانی‌ها سکوت نمی‌خواهند

اعضای پارلمان اروپا برای ادای احترام به معترضان ایرانی، حدود یک دقیقه ایستاده کف زدند و به‌جای یک دقیقه سکوت از این شیوه استفاده کردند. روبرتا متسولا رئیس پارلمان در صحن علنی گفت بسیاری از نمایندگان می‌خواستند با «سکوت» به کشته‌شدگان ادای احترام کنند، اما تأکید کرد مردم ایران پس از دهه‌ها «به اجبار ساکت نگه داشته شدن»، به سکوت نیاز ندارند. متسولا همچنین پیش‌تر ورود دیپلمات‌ها و نمایندگان جمهوری اسلامی را به ساختمان‌های پارلمان اروپا در بروکسل، استراسبورگ و لوکزامبورگ ممنوع کرده و گفته بود این نهاد نباید به مشروعیت‌بخشی به حکومتی مبتنی بر سرکوب کمک کند. 


شاهزاده رضا پهلوی: «هیچ مصونیتی در کار نیست»—خامنه‌ای پاسخ‌گو خواهد شد

شاهزاده رضا پهلوی در یک پیام ویدئویی، علی خامنه‌ای را «یک جنایتکارِ ضدایرانی» خواند که دستانش به «خون ده‌ها هزار ایرانی آغشته است» و خطاب به او گفت: «تو، رژیمت و تمام مزدورانت، برای هر قطره خونی که ریخته‌اید، پاسخ خواهید داد؛ بدون استثنا.» او با اشاره به محاکمه و مجازات جنایتکاران نازی در نورنبرگ تأکید کرد خامنه‌ای و همدستانش «راه فرار» و «جایی برای پنهان‌شدن» ندارند و آنان نیز محاکمه و مجازات خواهند شد. شاهزاده رضا پهلوی همچنین گفت «قاتلان مردم ایران هیچ مصونیتی نخواهند داشت» و خطاب به مردم ایران افزود: «شما تنها نیستید… ایستادگی شما تاریخ را تغییر داده است.» او مردم را به ایمان به خود، اتحاد و شجاعت فراخواند و گفت رژیم از قدرت مردم می‌ترسد و نباید اجازه داد اندوه به ناامیدی تبدیل شود. او همچنین افزود «سوگِ از دست دادن بهترین فرزندان ایران سنگین است»، اما باید آن را به «خشمِ آگاهانه» و اراده‌ای شکست‌ناپذیر علیه خامنه‌ای و همه عاملان داخلی و خارجی تبدیل کرد و از مردم خواست «آماده باشند»، زیرا «لحظه بازگشت به خیابان فرا خواهد رسید.»


شیرین عبادی: «دوران اصلاحات تمام شد» — فشار را بر هسته قدرت متمرکز کنید

شیرین عبادی، برندۀ جایزۀ صلح نوبل، می‌گوید جمهوری اسلامی اساساً اصلاح‌ناپذیر است و ساختار قدرت به‌گونه‌ای چیده شده که هر تلاشی برای بهبود از درون سیستم شکست می‌خورد. او در گفت‌وگویی تازه، رویکرد مصلحت‌گرایانۀ دولت‌های غربی در قبال تهران را نقد کرده و از جامعه جهانی خواسته است در کنار مردم ایران بایستد و فشارها را بر هسته اصلی تصمیم‌گیری و قدرت در حکومت افزایش دهد، نه اینکه به اصلاح تدریجی دل ببندد. 


فیلم بگیر برای خارجی‌ها»: ویدئوی دلخراش از فردیس با ادعای شلیک گلوله جنگی

ویدئویی دلخراش که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و به فردیسِ استان البرز نسبت داده می‌شود، پیکر یک معترض کشته‌شده را نشان می‌دهد و در آن صدایی از اطرافیان می‌خواهد صحنه را ثبت و منتشر کنند: «فیلم بگیر بفرست برای خارجی‌ها!» در شرح ارسال‌شده آمده است که این فرد «کنار خودم بود» و با تیر جنگی به سرش در پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶) هدف قرار گرفته است. مکان و جزئیات این روایت به‌طور مستقل تأیید نشده‌اند.



ویدئو: «مامور سپاه» به دست مردم افتاد؛ ادعای کشته‌شدن ۱۲ جوان در تهرانپارس

ویدئویی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، با این شرح همراه است که یک مأمور سرکوبگر حکومتی با لباس رسمی سپاه «به دست مردم افتاده است». در توضیح دریافتی ادعا شده این رخداد در تهرانپارس غربیِ تهران بوده و در جریان سرکوب پنجشنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶)، ۱۲ جوان زیر ۳۰ سال کشته شده‌اند. صحت ویدئو، محل دقیق و ادعای شمار قربانیان به‌طور مستقل تأیید نشده است.


سه روز در میان اجساد: خانواده معترض را در کهریزک زنده یافت — به نقل از IHRDC

مرکز اسناد حقوق بشر ایران (IHRDC) می‌گوید روایتی تکان‌دهنده دریافت کرده که بر اساس آن، یک خانواده سه روز تمام در جست‌وجوی پسرشان—از بیمارستان‌ها تا بهشت زهرا—در نهایت به کهریزک می‌رسند؛ جایی که تصاویر شوکه‌کننده از انبوه اجساد در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست شده است. طبق این روایت، خانواده پسرشان را زنده اما به‌شدت مجروح بر اثر اصابت گلوله پیدا می‌کنند؛ او سه روز تمام بدون آب و غذا و از ترس «تیر خلاص»، بی‌حرکت داخل کاور پلاستیکی مخصوص کشته‌شدگان مانده بود و سپس خانواده موفق می‌شوند او را برای درمان به بیمارستان منتقل کنند. IHRDC تأکید کرده با توجه به قطع و محدودیت شدید اینترنت، تأیید مستقل این روایت دشوار است. 


وای! رفیقم رو کشتن!»: ویدئوهای دلخراش از نارمک نزدیک متروی سرسبز

ویدئوهایی دلخراش که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و به نارمکِ تهران—حوالی ایستگاه متروی سرسبز—نسبت داده می‌شود، ظاهراً صحنه‌های پس از کشته‌شدن دو شهروند را نشان می‌دهد و در آن صدایی شنیده می‌شود که می‌گوید: «وای! رفیقم رو کشتن!» در توضیحات همراه این ویدئوها آمده که این رخداد احتمالاً در جریان سرکوب‌ها در پنج‌شنبه ۱۸ دی یا جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۸ تا ۹ ژانویه ۲۰۲۶) رخ داده است. صحت ویدئوها، محل دقیق و شمار قربانیان به‌طور مستقل تأیید نشده است.





خانه سینما: احضارهای امنیتی سینماگران ادامه دارد؛ همزمان ادعای «پرونده‌سازی قضایی» بالا گرفت

مهدی کوهیان، مدیر حقوقی خانه سینما، گفت دو نفر از مدیران خانه سینما و تعدادی از سینماگران پیش‌تر نه از سوی دادستانی، بلکه توسط یک نهاد امنیتی احضار و بازجویی شده‌اند و تأکید کرد خانه سینما هیچ ابلاغیه رسمی قضایی مبنی بر ورود پرونده به فاز رسمی در دادسرا دریافت نکرده است. این اظهارات در حالی مطرح می‌شود که تسنیم و رسانه‌های نزدیک به قوه قضاییه از تشکیل پرونده برای ۱۵ چهره ورزشی/بازیگر، ۱۰ امضاکننده بیانیه خانه سینما و ۶۰ کافه در تهران خبر داده‌اند و در برخی گزارش‌ها به توقیف اموال نیز اشاره شده است. همزمان، رسانه‌های حقوق بشری گزارش داده‌اند مجید برزگر و بهتاش صناعی‌ها به‌صورت جداگانه به سازمان اطلاعات سپاه احضار و ساعت‌ها بازجویی شده‌اند؛ گفته می‌شود محور این احضارها بیانیه سینماگران علیه خشونت بوده—ادعایی که کوهیان آن را رد می‌کند و می‌گوید خانه سینما آماده دفاع از مواضع رسمی خود است. 


روایت کهریزک: پیکر رضا اسکندرپور، معترض ۳۷ ساله، دو روز بعد شناسایی شد

رادیوفردا گزارش داد رضا اسکندرپور، معترض ۳۷ ساله، روز ۱۸ دی موبایل و سوئیچ خودرو را به مادرش داد و برای اعتراض به خیابان رفت؛ دو روز بعد خانواده‌اش پیکر او را در کهریزک در میان انبوهی از اجساد شناسایی کردند. علیرضا زارع‌زاده، دایی او که ساکن لندن است، گفته اسکندرپور زمانی که به یکی از زخمی‌ها کمک می‌کرد هدف شلیک قرار گرفت و از «تیراندازی تک‌تیراندازها» سخن گفته است. همزمان، نهادهای حقوق بشری از کشته‌شدن هزاران نفر در سرکوب اعتراضات خبر می‌دهند، اما به دلیل قطع و محدودیت شدید اینترنت، دسترسی به برآورد مستقل و دقیق از آمار واقعی همچنان دشوار است. 


مقام ارشد آمریکایی: دولت ترامپ پرونده رضا ولی‌زاده را از نزدیک دنبال می‌کند

یک مقام ارشد دولت آمریکا به سی‌بی‌اس نیوز گفت که دولت ترامپ روز سه‌شنبه ۳۰ دی ۱۴۰۴ (۲۰ ژانویه ۲۰۲۶) پرونده رضا ولی‌زاده، روزنامه‌نگار ایرانی-آمریکایی زندانی در ایران، را «از نزدیک» زیر نظر دارد و تأکید کرد دونالد ترامپ خواهان بازگشت «همه آمریکایی‌هایی است که به‌ناحق بازداشت شده‌اند.» ولی‌زاده، خبرنگار پیشین رادیوفردا که در سال ۲۰۲۲ شهروندی آمریکا را دریافت کرد، پس از بازداشت توسط نهادهای امنیتی ایران با اتهام امنیتی به ۱۰ سال زندان محکوم شده و وکیل او اکنون دادخواستی را به گروه کاری بازداشت‌های خودسرانه سازمان ملل ارائه کرده است؛ اقدامی که همزمان با تشدید تنش‌های واشینگتن و تهران، توجه بین‌المللی به پرونده‌های بازداشت شهروندان دوتابعیتی را افزایش داده است.


ماهشهر: کشته‌شدن یک شهروند عرب ۲۵ ساله؛ ادعای تحویل پیکر با شرط «عدم برگزاری مراسم

ایران‌وایر گزارش داد محمدحسین امان (آلبوغبیش)، شهروند عرب ۲۵ ساله اهل ماهشهر، در اعتراضات ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶) کشته شده و بنا بر این گزارش، مأموران امنیتی به قلب او شلیک کرده‌اند. منابع نزدیک به خانواده گفته‌اند آن‌ها پیکر را تنها پس از دادن تعهد مبنی بر عدم برگزاری مراسم عزاداری تحویل گرفته و دفن کرده‌اند. همچنین سازمان حقوق بشر کارون اعلام کرده در اعتراضات ۱۸ و ۱۹ دی (۸ و ۹ ژانویه) در ماهشهر دست‌کم ۹ نفر کشته شده‌اند.


ویکی‌پدیا زیر فشار؛ گزارش «دیدگاه بی‌طرف» از تلاش هماهنگ برای پاک‌سازی روایت سرکوب در ایران

نهاد رسانه‌ای دیدگاه بی‌طرف (NPOV) می‌گوید الگوی هماهنگی را در ویکی‌پدیا شناسایی کرده که بنا بر ادعای این نهاد، با حذف یا تعدیل بخش‌هایی از مطالب مربوط به نقض حقوق بشر و کشتار معترضان در ایران همراه است؛ از جمله با روش‌هایی مانند رأی‌سازی در صفحات بحث، «غلبه بر متن» (کنترل سهم عمده‌ای از محتوای یک مقاله) و مناقشه بر سر اعتبار منابع برای توجیه حذف‌ها. در گزارش NPOV و پوشش رسانه‌ای مرتبط، نمونه‌هایی مانند تغییرات در مطالب مربوط به اعدام‌های ۱۳۶۷، محکومیت حمید نوری در سوئد و برخی رخدادهای دیپلماتیک ذکر شده و هشدار داده می‌شود که چون بسیاری از پلتفرم‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی از ویکی‌پدیا تغذیه می‌کنند، این تغییر روایت می‌تواند فراتر از خود ویکی‌پدیا نیز بازتولید شود. 


نت‌بلاکس: قطعی اینترنت ایران از ۳۰۰ ساعت گذشت؛ «وایت‌لیست» و دسترسی طبقه‌بندی‌شده در حال گسترش است

نت‌بلاکس می‌گوید از آغاز قطع سراسری اینترنت در ایران در ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶) اکنون بیش از ۳۰۰ ساعت گذشته و سطح اتصال ملی همچنان در حد بسیار پایین باقی مانده است. این نهاد می‌افزاید الگوهای ترافیکی نشان‌دهنده اجرای راهبرد «وایت‌لیست» و دسترسی طبقه‌بندی‌شده است؛ یعنی دسترسی محدود برای برخی سرویس‌های منتخب و تأییدشده در حالی که بخش عمده پلتفرم‌ها همچنان مسدود مانده‌اند—الگویی که همزمان می‌تواند هماهنگی را دشوارتر کند و جریان اطلاعات را در دوره سرکوب محدود سازد.

ادعای کانال تلگرامی «اخبار سپاه پاسداران» درباره جابه‌جایی تجهیزات سنگین و «پرتابه‌های جنگی» در شهرهای ایران

کانال تلگرامی «اخبار سپاه پاسداران» با انتشار تصاویری از کامیون‌ها و تریلرهای حامل تجهیزات سنگین نظامی مدعی شده سپاه پاسداران در حال جابه‌جا کردن تعدادی «پرتابه‌های جنگی» میان چند شهر ایران است. صحت تصاویر، محل و زمان دقیق و همچنین ادعاهای مطرح‌شده به‌طور مستقل قابل تأیید نیست، اما در صورت صحت، می‌تواند نشان‌دهنده تشدید وضعیت امنیتی داخلی و جابه‌جایی نیرو و تجهیزات در بحبوحه افزایش تنش‌ها و ناآرامی‌های سراسری باشد.


ایران‌وایر: کشته‌شدن امیرمحسن الهیاری در فردیس؛ هویت شش جان‌باخته دیگر نامشخص است

ایران‌وایر گزارش داد امیرمحسن الهیاری (متولد ۱۳۵۷) روز ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۹ ژانویه ۲۰۲۶) در فردیسِ کرج کشته شده است؛ در این گزارش آمده او در جریان اعتراضات هدف شلیک قرار گرفته و شش نفر دیگر که در همان صحنه حضور داشتند نیز جان باخته‌اند، اما هویت آن‌ها تا این لحظه برای ایران‌وایر مشخص نشده است. همچنین در گزارش به جواز دفن اشاره شده که علت مرگ را اصابت گلوله سلاح گرم ثبت کرده است. 


سفیر سابق از «مسلح بودن نیروها» دفاع کرد: «غیرمسلح فرستادن، جای افتخار نداشت

محمدحسن قدیری‌ابیانه، سفیر سابق جمهوری اسلامی در استرالیا و مکزیک، در گفت‌وگو با رسانه‌های حکومتی از مسلح بودن نیروهای انتظامی، امنیتی و بسیج در اعتراضات دفاع کرد. او گفت این‌که پیش‌تر «با افتخار» گفته می‌شد نیروها را غیرمسلح میان معترضان می‌فرستند، اساساً «جای افتخار نداشت».


روایت شاهد عینی از تهران: گشت‌های مسلح، برخورد با تجمع‌های کوچک و بازرسی گوشی‌ها

یک شاهد عینی در تهران می‌گوید حال‌وهوای شهر در روزهای اخیر تحت فشار شدید امنیتی است و مأموران سرکوب به‌صورت گسترده در خیابان‌ها حضور دارند و با تفنگ و اسلحه رفت‌وآمد می‌کنند؛ به گفته او گاهی نیز از «پیروزی» حرف می‌زنند و با پرچم جمهوری اسلامی در شهر می‌چرخند. این شاهد عینی اضافه می‌کند با تجمع‌های بیش از سه نفر برخورد می‌شود، ایست‌های بازرسی برقرار کرده‌اند و در کنار بازرسی بدنی، گوشی‌ها را چک می‌کنند؛ موضوعی که فضای رعب و کنترل را تشدید کرده است.


ایران‌وایر: بازداشت ادیب شهبازپور، شهروند بهایی در کرمان

ایران‌وایر گزارش داده است مأموران امنیتی با یورش به منزل خانوادگی ادیب شهبازپور، شهروند بهایی ۳۰ ساله و مربی تنیس در کرمان، او را در ۲۹ دی ۱۴۰۴ (۱۹ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت کرده و سپس به مکانی نامعلوم منتقل کرده‌اند. نهاد بازداشت‌کننده و اتهامات احتمالی تا این لحظه به‌طور عمومی اعلام نشده است. 


ویدیوی ایران‌وایر: خاکسپاری علیرضا رحیمی در بهشت زهرا با مراسمی نمادین و متفاوت

ویدیویی که به ایران‌وایر رسیده، مراسم خاکسپاری و عزاداری خانواده و دوستان علیرضا رحیمی، معترض ۲۶ ساله تهرانی، را در بهشت زهرا نشان می‌دهد. به گزارش ایران‌وایر، رحیمی پنج‌شنبه ۱۸ دی ۱۴۰۱ (۸ ژانویه ۲۰۲۳) در محله تهرانپارس با شلیک نیروهای حکومتی از پشت سر هدف قرار گرفت و جان باخت. در این مراسم، بنا بر روایت منتشرشده، قرآن خوانده نشد و خودروی او را گل‌کاری کردند تا شبیه «ماشین عروس» شود.




نگین قدیمی، ۲۸ ساله، در اعتراضات تنکابن با گلوله جنگی کشته شد—در آغوش پدر جان داد

بر اساس گزارش‌ها، نگین قدیمی ۲۸ ساله، جمعه ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۹ ژانویه ۲۰۲۶) در جریان اعتراضات شهسوار (تنکابن) در استان مازندران، با شلیک مستقیم گلوله جنگی کشته شد. او همراه پدرش در اعتراضات حضور داشت و بنا بر این روایت، در آغوش پدرش جان داد. نگین در رشته مهندسی بیوتکنولوژی تحصیل کرده بود و از او به‌عنوان دختری شاد و علاقه‌مند به هنر و ورزش یاد می‌شود؛ نقاشی می‌کرد، شنا می‌کرد و بسیار کتاب می‌خواند. گفته می‌شود نگین قصد مهاجرت به استرالیا را داشت، اما با شلیک گلوله جنگی جانش را از دست داد.


وزارت خارجه آمریکا خواستار توقف فوری اعدام امیرحسین قادرزاده شد

وزارت خارجه ایالات متحده با انتقاد از صدور حکم اعدام برای امیرحسین قادرزاده (۱۹ ساله)، این حکم را نشانه تشدید سرکوب برای خاموش‌کردن صدای معترضان دانست و خواستار توقف فوری اجرای آن شد. این موضع‌گیری که از سوی صفحه فارسی وزارت خارجه آمریکا منتشر شده، پرونده قادرزاده را مجازات برای اعتراض مسالمت‌آمیز توصیف می‌کند و هم‌زمان با افزایش هشدارهای بین‌المللی درباره استفاده از مجازات اعدام در جریان سرکوب‌ها مطرح شده است.


فرح پهلوی: «راه بازگشتی وجود ندارد

شهبانو فرح پهلوی، روز ۱ بهمن ۱۴۰۴ (۲۱ ژانویه ۲۰۲۶) در گفت‌وگو با خبرگزاری فرانسه گفت پس از موج اعتراض‌های سراسری علیه جمهوری اسلامی دیگر «راه بازگشتی وجود ندارد» و تاکید کرد این مسیر یک‌طرفه است و به آزادی ایران منتهی می‌شود. او با خطاب قرار دادن جوانان ایران، از شجاعت آنان در «نوشتن فصلی تازه از تاریخ» سخن گفت و از آنها خواست امید و اراده خود را حفظ کنند؛ به گفته او، در این رویارویی نابرابر نیز پیروز خواهند شد.


مجازی‌شدن امتحانات دانشگاه‌ها در ایران؛ شریف یک هفته تعویق داد

امتحان‌های پایان نیم‌سال اول در چند دانشگاه بزرگ از جمله علامه طباطبائی، تهران، شهید بهشتی، الزهرا، فرهنگیان و صنعتی شریف طبق بیانیه‌های جداگانه مجازی شد. علی‌شریفی‌زارچی در واکنش در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «شرایط ایران آن‌قدر عادی است که وزارت علوم تمام امتحان‌های پایان‌ترم دانشگاه‌ها را برای نخستین بار در تاریخ (به جز شرایط کرونا) مجازی کرد… بعد از قتل‌عام، هیچ چیز شبیه قبل نخواهد بود.» در همین حال، دانشگاه صنعتی شریف اعلام کرد امتحانات پایان‌ترم این دانشگاه با یک هفته تعویق برگزار خواهد شد. این تغییر در شرایطی رخ می‌دهد که در جریان اعتراضات سراسری، بسیاری از دانشگاه‌ها و خوابگاه‌های دانشجویی نیز صحنه اعتراض دانشجویان بوده‌اند.


گزارش: جان‌باختن دروازه‌بان سابق تیم ملی فوتبال ساحلی در اعتراضات رشت

مجتبی پوربخش، خبرنگار ورزشی، در پستی در شبکه‌های اجتماعی اعلام کرد محمد حاجی‌پور، دروازه‌بان سابق تیم ملی فوتبال ساحلی ایران، در جریان اعتراضات شهر رشت جان باخته است. ایران‌اینترنشنال و ایران‌وایر نیز با استناد به اطلاعاتی که دریافت کرده‌اند، این خبر را منتشر کرده‌اند؛ در حالی که گزارش‌ها از افزایش تلفات در بستر ناآرامی‌های سراسری حکایت دارد. 


فرانت‌لاین دیفندرز: «هدف‌گیری» مدافعان حقوق بشر در سرکوب اعتراضات

سازمان «فرانت‌لاین دیفندرز» روز ۱ بهمن ۱۴۰۴ (۲۱ ژانویه ۲۰۲۶) اعلام کرد در چارچوب سرکوب اعتراضات سراسری در ایران، مدافعان حقوق بشر به‌طور هدفمند تحت تعقیب، بازداشت و فشارهای قضایی قرار گرفته‌اند. این سازمان بازداشت شیما قوشه (وکیل و فعال حقوق زنان) را در ۲۶ دی ۱۴۰۴ (۱۶ ژانویه ۲۰۲۶) پس از یورش به منزلش در تهران محکوم کرد و از آزار قضایی و پرونده‌سازی برای نازنین سالاری، محمود طراوت‌روی و مسعود احمدیان و نیز بازداشت سیدمهدی کریمی فارسی در جریان و پس از اعتراضات خبر داد. فرانت‌لاین دیفندرز خواستار توقف فشارهای قضایی، لغو اتهامات و ارائه اطلاعات درباره وضعیت و محل نگهداری بازداشت‌شدگان شد. 


بازداشت وکیل دادگستری در ادامه موج فشار بر مدافعان حقوق بشر

ایران‌وایر گزارش داد محمدهادی جعفرپور، وکیل دادگستری و فعال حقوق بشر، روز ۲۸ دی ۱۴۰۴ (۱۸ ژانویه ۲۰۲۶) بازداشت و به زندان عادل‌آباد منتقل شده است؛ در همین حال «دادبان» این زندان را زندان مرکزی شیراز (عادل‌آباد) معرفی کرده است. این بازداشت در ادامه موج برخورد با وکلا و مدافعان حقوق بشر رخ می‌دهد؛ موجی که بنا بر همین گزارش‌ها، بازداشت‌هایی از جمله شیما قوشه و عثمان مزین را نیز در بر گرفته است. 


بنیاد شهید: ۳۱۱۷ جان‌باخته در اعتراضات سراسری ۱۴۰۴

بنیاد شهید و امور ایثارگران در بیانیه‌ای آمار اولیه جان‌باختگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۴ را ۳۱۱۷ نفر اعلام کرد و گفت از این تعداد ۲۴۲۷ نفر «شهید» محسوب می‌شوند. پس از انتشار این آمار، دبیر شورای امنیت کشور مدعی شد ۶۹۰ نفری که جزو شهدا نیستند، «تروریست‌ها»، «اغتشاش‌گران» یا کسانی بوده‌اند که به اماکن نظامی حمله کرده‌اند. اعتراضات از هفتم دی ۱۴۰۴ با دلایل معیشتی آغاز شد اما به‌سرعت رویکردی ضدنظام پیدا کرد و در ۱۸ و ۱۹ دی پس از فراخوان شاهزاده رضا پهلوی به اوج رسید؛ هم‌زمان گزارش‌ها از سرکوب خونین شدت گرفت و اینترنت به‌طور کامل قطع و سایر ابزارهای ارتباطی نیز محدود شد.


قطع اینترنت در ایران بی‌انتها شد؛ مقام امنیتی: زمان وصل شدن مشخص نیست

علی‌اکبر پورجمشیدیان، معاون امنیتی وزارت کشور و دبیر شورای امنیت کشور، در برنامه‌ای در سیمای جمهوری اسلامی تایید کرد که «زمان وصل شدن دوباره اینترنت مشخص نیست.» این قطع دسترسی اکنون بیش از ۳۰۰۰ ساعت ادامه یافته و بیش از ۹۰ میلیون ایرانی را از اینترنت محروم کرده است. «داگ موردی» کارشناس تحلیل زیرساخت اینترنت جهانی در شبکه ایکس نوشت ایران یکی از شدیدترین قطع‌های اینترنت جهان را تجربه می‌کند و در این خاموشی، برخلاف قطع‌های کلاسیک، مسیرهای اصلی IPv4 از BGP حذف نشده‌اند؛ یعنی کشور از نظر فنی قابل دسترس مانده، اما ترافیک عملاً در لبه شبکه مسدود شده است. این وضعیت با اظهارات پیشین حسین افشین (معاون علمی رییس‌جمهوری) که گفته بود اینترنت تا پایان هفته عادی می‌شود و نیز گزارش‌هایی درباره توصیه مسعود پزشکیان به علی لاریجانی برای رفع سریع محدودیت‌ها در تناقض قرار دارد.


گزارش‌ها از کشته‌شدن شعله ستوده در اعتراضات چاف

برخی نهادها و رسانه‌های حقوق‌بشری و نیز منابع فعالان گزارش داده‌اند شعله ستوده، ۳۸ ساله و مادر دو فرزند، اهل چاف (از توابع شهرستان لنگرود در استان گیلان) در جریان اعتراضات محلی جان باخته است؛ برخی روایت‌ها زمان این رخداد را حوالی ۲۰ دی ۱۴۰۴ ذکر کرده و علت را تیراندازی نیروهای امنیتی عنوان می‌کنند. با توجه به محدودیت‌های اطلاع‌رسانی و اتکا به گزارش‌های شبکه‌های اجتماعی، جزئیات این خبر به‌طور مستقل به‌سختی قابل راستی‌آزمایی است. 


پیام یک دانشجوی پزشکی: اخاذی برای تحویل پیکرها و دفن اجباری با هویت «بسیجی

یک دانشجوی پزشکی در ایران در پیامی کوتاه و اضطراری به خواهرش در خارج از کشور ــ هم‌زمان با وصل شدن مقطعی اینترنت ــ مدعی شد سرکوب به شکل سیستماتیک شامل یورش به خانه‌ها، ضبط تلفن‌های همراه و جمع‌آوری آنتن‌هاست؛ تا جایی که شهروندان حتی از همراه داشتن موبایل در بیرون از خانه واهمه دارند. او ادعا کرد یک دانشجوی علوم پزشکی مشهد با رتبه زیر ۱۰۰ کنکور بر اثر اصابت گلوله کشته شده و به خانواده گفته‌اند برای تحویل گرفتن پیکر باید ۷۰۰ میلیون تومان بپردازند؛ سپس خانواده تحت فشار مجبور شده‌اند فرمی را امضا کنند که در آن مقتول «بسیجی» معرفی شده است، با این تهدید که در صورت امضا نکردن اجازه دفن داده نمی‌شود و جسد در گور جمعی دفن خواهد شد. این دانشجو می‌گوید موارد مشابه به‌طور گسترده تکرار می‌شود و هم اخاذی مالی انجام می‌گیرد و هم هویت قربانیان به‌زور تغییر داده می‌شود تا واقعیت کشتار پنهان بماند. او همچنین مدعی شد بیشتر افراد حاضر در خیابان با ساچمه، گاز اشک‌آور و پینت‌بال هدف قرار گرفته‌اند، اما کشتار اصلی از ساعت ۱۱ شب به بعد شدت می‌گیرد؛ و نیز ادعا کرد بخشی از آتش‌زدن بانک‌ها توسط نیروهای وابسته به حکومت برای پرونده‌سازی و توجیه سرکوب انجام می‌شود و از یک مورد در مشهد مثال زد که فردِ پرتاب‌کننده کوکتل مولوتوف به گفته او بی‌سیم زیر لباس داشته است.


گزارش از الوند: کشته‌شدن محمدحسین خلج و ادعای اخاذی برای تحویل پیکرها

سازمان حقوق‌بشری «توانا» گزارش داد محمدحسین خلج، جوانی در دهه ۲۰ زندگی از الوند قزوین، در جریان اعتراضات با تیر جنگی جان باخته است (زمان وقوع در برخی روایت‌ها حوالی ۱۷ تا ۱۸ دی ۱۴۰۴ ذکر شده). در این گزارش به نقل از یک منبع محلی ادعا شده برخی خانواده‌ها برای تحویل پیکرها تحت فشار به پرداخت ۳۰۰ میلیون تومان به عنوان «هزینه تیر» و تا ۱ میلیارد تومان برای تحویل جسد وادار شده‌اند و شماری از پیکرها نیز تحویل داده نشده است. همچنین آمده که محمدحسین با وجود حضور ماموران امنیتی در ۲۰ دی به خاک سپرده شد و اطلاعات محدود حاکی است او در یک آبمیوه‌بستنی در خیابان سهروردی الوند مشغول به کار بوده و به‌طور مستقیم هدف شلیک قرار گرفته است.


هرانا: دست‌کم ۱۲ اعدام در زندان‌های مختلف هم‌زمان با خاموشی اطلاعاتی

خبرگزاری هرانا گزارش داد چهارشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۴ (۲۱ ژانویه ۲۰۲۶) دست‌کم ۱۲ زندانی در زندان‌های خرم‌آباد، مهاباد، سبزوار، کاشمر، بوشهر، چابهار، مشهد، شهرکرد، دامغان، شیراز و ملایر اعدام شده‌اند؛ هرانا افزود که این محکومیت‌ها عمدتاً به اتهامات مواد مخدر و قتل مربوط بوده و تا زمان انتشار گزارش، اعلام رسمی از سوی مسئولان صورت نگرفته است. هرانا همچنین تاکید کرد قطع گسترده اینترنت و محدودیت شدید اطلاع‌رسانی عملاً امکان دسترسی مستقل به جزئیات پرونده‌ها و ارزیابی منصفانه بودن روند دادرسی را محدود کرده است. در همین حال، گزارش‌های مرتبط با هرانا از جهش اعدام‌ها در سال ۲۰۲۵ حکایت دارد؛ دست‌کم ۱۹۲۲ اعدام برای بازه ۱ ژانویه تا ۲۰ دسامبر ۲۰۲۵ ثبت شده و هرانا همچنین از دست‌کم ۲۰۶۳ اعدام در بازه ۱ ژانویه ۲۰۲۵ تا ۱ ژانویه ۲۰۲۶ سخن گفته است؛ ارقامی که هم‌زمان ابعاد بحران و نبود شفافیت را برجسته می‌کنند.


خاک‌سفید تهران: روایت شاهد از تیراندازی با تیر جنگی و ده‌ها نفر بر زمین

ریما شیرمحمدی، فعال حقوق‌بشر، روایتی منتشر کرده که در آن از دو شب پیاپی اعتراض و سرکوب در محله خاک‌سفید تهران (گلشن) می‌گوید؛ محله‌ای که به نوشته او از جنوب به خیابان جشنواره، از غرب به خیابان ۱۳۷ و از شرق به ۳۵ متری احسان می‌رسد و بخشی از بزرگراه همت نیز در محدوده آن قرار دارد. او می‌نویسد پنج‌شنبه ورودی همت به سمت خاک‌سفید برای مدتی کوتاه با سطل‌های زباله بسته شد و جوانان از مردم می‌خواستند با بوق زدن اعتراض کنند و سپس مسیر برای عبور خودروها باز شد؛ بعد از یک درگیری کوتاه، نیروهای حاضر عقب‌نشینی کردند. در روایت او، جوانی به نام «مجید» با اشاره به فقر مزمن، اعدام در خانواده‌های محله و نبود فرصت شغلی، از مردم می‌خواهد سکوت نکنند. شیرمحمدی همچنین می‌نویسد جمعه حوالی ساعت ۷:۳۰ عصر حدود ۱۵۰۰ نفر در همان نقطه جمع شدند، آتش روشن کردند و بلوک‌های سیمانی را برای ایجاد مانع در خیابان چیدند؛ سپس با خروج نیروی انتظامی، به ادعای او نیروهای بسیج، سپاه و لباس‌شخصی وارد شدند و به سمت معترضان با گلوله جنگی شلیک کردند و با وجود فرار مردم، تیراندازی ادامه یافت. او ادعا می‌کند همان جوانِ پنج‌شنبه را با اصابت گلوله به سر روی زمین دیده و در پایان می‌نویسد حدود ۴۰ نفر نیز بر زمین افتاده بودند؛ کشته یا زخمی شده بودند.


بیش از ۸۰۰ چهره سینما و هنر، سرکوب اعتراضات در ایران را محکوم کردند

بیش از ۸۰۰ سینماگر، نویسنده و هنرمند از کشورهای مختلف با صدور بیانیه‌ای مشترک، کشتار و شکنجه مردم ایران توسط جمهوری اسلامی در جریان اعتراضات سراسری اخیر را محکوم کردند. در گزارش‌ها نام چهره‌هایی چون ژولیت بینوش، ماریون کوتیار، یورگوس لانتیموس و فلورین زلر در میان امضاکنندگان آمده و در کنار آن‌ها از هنرمندان ایرانی مانند گلشیفته فراهانی، زر امیرابراهیمی، شیرین نشاط و سپیده فارسی نیز یاد شده است. امضاکنندگان تاکید کرده‌اند هیچ قدرت سیاسی‌ای حق ندارد برای حفظ بقا یا خاموش کردن حقیقت، مردم خود را به قتل‌عام بکشاند و از نهادهای مستقل بین‌المللی، جشنواره‌های فیلم و موسسات فرهنگی خواسته‌اند ضمن محکوم کردن این اقدامات، در روابط رسمی خود با نهادهای جمهوری اسلامی بازنگری کنند. 


خاموشی ۳۷ میلیون دلاری اینترنت؛ ضربه روزانه به کسب‌وکارها

حساب فارسی وزارت امور خارجه آمریکا در ایکس نوشت قطع اینترنت در ایران فقط برای خاموش کردن صداها نیست، بلکه ابزاری برای فقیر نگه داشتن مردم است و مدعی شد هر روز قطعی اینترنت بیش از ۳۷ میلیون دلار به اقتصاد ایران خسارت می‌زند و کسب‌وکارها را فلج می‌کند. این عدد به برآورد نت‌بلاکس نسبت داده شده که با ابزار «هزینه قطع اینترنت» و بر پایه شاخص‌های عمومی (از جمله داده‌های منابعی مانند بانک جهانی و اتحادیه بین‌المللی مخابرات) خسارت اقتصادی خاموشی را برآورد می‌کند؛ در حالی‌که گزارش‌های دیگر به برآوردهای رسمیِ پایین‌تر اشاره می‌کنند و همین شکاف، ابعاد اختلاف بر سر هزینه واقعی این خاموشی را برجسته می‌کند. 


هشدار امنیتی درباره استارلینک؛ نگرانی از شناسایی حرارتی در اوج فشارها

یک هشدار امنیتی که به نقل از یک فعال داخل ایران منتشر شده، میان کاربران استارلینک دست‌به‌دست می‌شود و نسبت به این موضوع هشدار می‌دهد که برخی حالت‌ها و تنظیمات دستگاه می‌تواند خروجی حرارتی را به‌طور محسوس افزایش دهد و احتمال شناسایی با ابزارهای نظارتی مجهز به تصویربرداری حرارتی را بالا ببرد. در این پیام همچنین بر احتیاط در نصب‌های کاملاً آشکار روی پشت‌بام و بالاتر بودن کارایی دوربین‌های مادون‌قرمز در شب تاکید شده؛ نشانه‌ای از فضای پرریسک‌تر در کنار محدودیت‌های ارتباطی و فشارهای امنیتی.


عقاب شکاری نترسد ز بوم»: تصویر تجمع معترضان مشهد دست‌به‌دست می‌شود

تصویری که به‌طور گسترده در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده و گفته می‌شود مربوط به مشهد است، جمعیتی بزرگ از معترضان را نشان می‌دهد که بنری با شعری منسوب به نادرشاه افشار در دست دارند: «عقاب شکاری نترسد ز بوم»؛ شعاری که حامیان آن را یادآور ایستادگی تاریخی ایرانیان در برابر زور و اشغال می‌دانند. این تصویر از سوی کاربران به‌عنوان نماد یک روایت «ملی و حماسی» بازنشر می‌شود، در حالی‌که گزارش‌ها از تداوم سرکوب شدید حکایت دارد و فعالان نیز ادعاهایی درباره استفاده حکومت از نیروهای وابسته و شبه‌نظامیان خارجی مطرح می‌کنند؛ ادعاهایی که در فضای محدودیت گسترده ارتباطی، راستی‌آزمایی مستقل آن‌ها دشوار است.

بنر «یا مرگ یا خامنه‌ای» بر سردر دانشگاه تهران؛ نماد تحمیل و بی‌اعتنایی به خون مردم

نصب بنری با شعار «یا مرگ یا خامنه‌ای» بر سردر دانشگاه تهران، به‌گزارش‌ها و بازتاب‌های گسترده در شبکه‌های اجتماعی، موجی از خشم و اعتراض برانگیخته و از سوی منتقدان به‌عنوان نمادی از وقاحت و بی‌اعتنایی حکومت به خون ریخته‌شده مردم در هفته‌های اخیر توصیف می‌شود. آنها می‌گویند دانشگاهی که سال‌ها صدای آزادی‌خواهی و شعارهای اعتراضی در آن طنین داشته، اکنون با زور و تحمیل به ویترین تبلیغاتی قدرت بدل شده و این شعار نه نشانه اقتدار، بلکه اعترافی عریان به بن‌بست نظامی است که پس از این‌همه خشونت، همچنان زبانش تهدید و مرگ باقی مانده است.


تولد بدون او: یادبود علیرضا رحیمی ۲۶ ساله پس از تیراندازی در تهرانپارس

ویدیویی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده، گروهی از مردم را نشان می‌دهد که دست می‌زنند و تولد علیرضا رحیمی را جشن می‌گیرند؛ تولدی که خودش در آن حضور ندارد. برای او «حجله» برپا شده و با وجود فضای سرکوب، مردم مقابل خانه‌اش جمع شده‌اند تا یادش را گرامی بدارند. علیرضا رحیمی، ۲۶ ساله، بنا بر گزارش‌ها روز پنج‌شنبه ۱۸ دی ۱۴۰۴ (۸ ژانویه ۲۰۲۶) در فلکه سوم تهرانپارس با شلیک گلوله جنگی به پشت سر کشته شد. یک شاهد عینی می‌گوید تیراندازی از پشت‌بام‌ها انجام شده و علیرضا پس از اصابت گلوله در آغوش عمویش افتاده و حدود ۴۵ دقیقه پس از انتقال به بیمارستان جان باخته است. این روایت‌ها و تصاویر در کنار دیگر گزارش‌ها، به‌عنوان بخشی از تلاش برای زنده نگه داشتن نام جان‌باختگان سرکوب اعتراضات بازنشر می‌شود.




دو رفیق در بندرعباس؛ گزارش‌ها از کشته‌شدن محمدامین خاتم و مهرشاد رگبار

بر اساس روایت‌ها و گزارش‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی، مهرشاد رگبار (۲۶ ساله) و محمدامین خاتم (۲۰ ساله) که دو دوست صمیمی بودند، شامگاه ۱۹ دی ۱۴۰۴ (۹ ژانویه ۲۰۲۶) در بندرعباس با شلیک گلوله کشته شدند. طبق این روایت‌ها، آن‌ها هنگام تردد با موتور هدف تیراندازی قرار گرفتند و جان خود را از دست دادند. همچنین گفته شده مراسم «حجله» محمدامین خاتم با آیین و سبک بندری‌ها برگزار شده؛ رسمی که معمولاً برای جوانانی که در اوج جوانی جان می‌بازند برپا می‌شود و نمادی از سوگ عمیق و اندوه جمعی است.


اخبار بیشتر ایران

سیاسی و ژئوپلیتیکی

عقب‌نشینی آرام پنتاگون از ناتو: حذف تدریجی حدود ۲۰۰ نقش آمریکایی

طبق گزارش‌هایی به نقل از منابع آگاه، پنتاگون قصد دارد مشارکت آمریکا در برخی بخش‌های ساختار نیروی ناتو و نزدیک به ۳۰ گروه مشورتی مرتبط با ناتو را کاهش دهد؛ اقدامی که حدود ۲۰۰ نیروی نظامی را تحت تاثیر قرار می‌دهد. این اقدام تدریجی توصیف شده—یعنی به‌جای خروج فوری، پس از پایان ماموریت‌ها جایگزین انجام نمی‌شود و ممکن است سال‌ها طول بکشد. حوزه‌های مطرح‌شده شامل کارگروه‌های مرتبط با امنیت انرژی، عملیات دریایی/نَوی، عملیات ویژه و اطلاعاتی است و گفته می‌شود برخی نقش‌ها در چند مرکز فرماندهی ناتو نیز تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

اثر بر بازار: پرمیوم ریسک مربوط به همبستگی فراآتلانتیکی را بالا می‌برد و می‌تواند انتظار برای افزایش هزینه‌های دفاعی اروپا را تقویت کند (حمایتی برای سهام دفاعی اروپا)، اما همزمان برای دارایی‌های اروپایی و یورو ریسک تیترمحور ایجاد می‌کند اگر این اقدام به‌عنوان نشانه عقب‌نشینی گسترده‌تر آمریکا برداشت شود. 


فرانسه خواستار رزمایش ناتو در گرینلند شد؛ شکاف با آمریکا عمیق‌تر می‌شود

به گفته دفتر امانوئل مکرون، فرانسه از ناتو خواسته رزمایش نظامی در گرینلند برگزار کند و اعلام کرده آماده مشارکت در آن است. این اقدام در شرایطی مطرح می‌شود که گرینلند به یک نقطه تنش جدید در روابط فراآتلانتیکی تبدیل شده و رهبران اروپایی در برابر فشارهای آمریکا موضع‌گیری کرده‌اند و نسبت به سیاست‌های مبتنی بر فشار و ارعاب هشدار می‌دهند.

اثر بر بازار: پرمیوم ریسک ژئوپلیتیک را بالاتر می‌برد و استدلال برای افزایش هزینه‌های دفاعی اروپا را تقویت می‌کند (حمایتی برای سهام دفاعی اروپا). همچنین اگر پرونده گرینلند به تیترهای تجاری و انسجام ائتلاف سرایت کند، می‌تواند جریان‌های ریسک‌گریز و تقاضا برای دارایی‌های امن را تقویت کند. 


بسنت سرمایه‌گذاری دانمارک را «بی‌اهمیت» خواند؛ تعرفه‌های گرینلند در راه

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، در حاشیه نشست مجمع جهانی اقتصاد در داووس در ۲۱ ژانویه ۲۰۲۶ نگرانی‌ها درباره فشار اروپا از مسیر فروش اوراق خزانه‌داری آمریکا را کم‌اهمیت جلوه داد و گفت: «سرمایه‌گذاری دانمارک در اوراق خزانه‌داری آمریکا، مثل خود دانمارک، بی‌اهمیت است»، و تاکید کرد که حراج‌های خزانه‌داری همچنان با تقاضای قوی خارجی همراه است. این موضع‌گیری همزمان با تهدید دونالد ترامپ به اعمال تعرفه ۱۰٪ از ۱ فوریه و افزایش آن به ۲۵٪ از ۱ ژوئن در صورت عدم حصول توافق درباره گرینلند مطرح می‌شود؛ موضوعی که ریسک تلافی‌جویی اتحادیه اروپا و تشدید تنش تجاری فراآتلانتیک را بالا می‌برد. بسنت همچنین از اروپا بابت ادامه خرید نفت روسیه «چهار سال بعد» انتقاد کرد و آن را به‌منزله تامین مالی جنگ علیه خود اروپا توصیف کرد.

اثر بر بازار: افزایش ریسک تیترمحور برای یورو و سهام چرخه‌ای اروپا؛ تقویت گرایش به دارایی‌های امن (طلا، CHF/JPY) و پرمیوم نوسان؛ رصد حساسیت نرخ‌های بلندمدت آمریکا و قیمت‌گذاری انرژی اروپا با توجه به وابستگی رو به رشد اروپا به LNG آمریکا.


بسنت به مکرون طعنه زد: «بودجه‌ات را درست کن

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، پس از مطرح شدن درخواست فرانسه برای برگزاری رزمایش ناتو در گرینلند، از امانوئل مکرون انتقاد کرد و گفت اگر در شرایطی که بودجه فرانسه به‌هم‌ریخته است، «این تنها کاری» است که مکرون انجام می‌دهد، بهتر است روی اولویت‌های داخلی تمرکز کند. این اظهارات در فضای داووس مطرح شده و به تنش‌های پرونده گرینلند که حالا به ریسک‌های گسترده‌تر فراآتلانتیک و احتمال اصطکاک تجاری گره خورده، بُعد سیاسی تازه‌ای می‌دهد.

اثر بر بازار: افزایش ریسک تیترمحور سیاسی/تجاری اروپا؛ حمایتی برای سهام دفاعی و دارایی‌های امن (طلا/فرانک/ین) و در عین حال شکننده‌تر شدن احساسات نسبت به یورو و پرمیوم نوسان در صورت تداوم تشدید تنش‌ها. 


فون‌درلاین برای گرینلند خط قرمز کشید؛ تسریع «اهرم‌های قدرت» اروپا

اورزولا فون‌درلاین، رئیس کمیسیون اروپا، گفت اروپا در «جهانی هرچه قانون‌گریزتر» باید مسیر استقلال راهبردی را سریع‌تر کند—با تکیه بر اقتصاد قوی، بازار واحد، فناوری/نوآوری، انسجام، و توان دفاعی معتبر—و تاکید کرد آینده گرینلند فقط به تصمیم گرینلندی‌ها مربوط است. او همچنین ایده تعرفه‌های اضافی آمریکا با توجیه امنیتی را اشتباه/نادرست خواند و گفت اتحادیه اروپا و آمریکا از قبل در موضوع امنیت قطب شمال همسو هستند و از طریق ناتو همکاری می‌کنند.

اثر بر بازار: ریسک تیترمحور ژئوپلیتیک و تجاری بین اروپا و آمریکا را بالا می‌برد؛ می‌تواند احساسات نسبت به یورو و سهام چرخه‌ای اروپا را تحت فشار بگذارد، و همزمان از سهام دفاعی و دارایی‌های امن (طلا، CHF/JPY) حمایت کند. 


ویتکاف راهی مسکو؛ دیدار با پوتین پنج‌شنبه قطعی شد

نماینده ویژه دونالد ترامپ، استیو ویتکاف اعلام کرد پنج‌شنبه برای دیدار با ولادیمیر پوتین به مسکو می‌رود و گزارش‌ها می‌گویند جرد کوشنر نیز در این سفر همراه او خواهد بود. ویتکاف گفته این دیدار به درخواست طرف روسی انجام می‌شود؛ در حالی‌که واشینگتن تلاش‌های دیپلماتیک برای رسیدن به چارچوبی جهت پایان دادن به جنگ روسیه و اوکراین را تشدید کرده است.

اثر بر بازار: ریسک رویدادی برای دارایی‌های یورو، انرژی و FX بالا می‌رود—اگر سیگنال کاهش تنش معتبر باشد معمولاً به نفع دارایی‌های ریسکی و به زیان پناهگاه‌هاست؛ اما روایت بن‌بست/شرایط سخت می‌تواند طلا، نوسان و پرمیوم ریسک نفت را بالا نگه دارد. 


ویتکاف به «پاسخ مثبت» برای هیئت صلح امیدوار است؛ گسترش مسیر گفت‌وگوها

نماینده ویژه ترامپ، استیو ویتکاف گفت امیدوار است هم روسیه و هم اوکراین به طرح «Board of Peace» بپیوندند و اضافه کرد: «احساس می‌کنم پاسخ مثبتی می‌گیریم.» این اظهارات همزمان با تایید برنامه ویتکاف برای دیدار با ولادیمیر پوتین در مسکو در روز پنج‌شنبه مطرح شد؛ پس از آنکه رویترز از مثبت و سازنده بودن گفت‌وگوهای داووس میان نمایندگان آمریکا و روسیه درباره چارچوبی برای پایان جنگ اوکراین خبر داد.

اثر بر بازار: شکل‌گیری یک مسیر دیپلماتیک معتبر می‌تواند پرمیوم ریسک ژئوپلیتیک را کاهش دهد (به نفع دارایی‌های ریسکی اروپا و به زیان طلا/نوسان)، اما تا زمانی که جزئیات و شروط روشن نشود، ریسک تیترمحور بالا می‌ماند و یورو، انرژی و نرخ‌ها به سرعت به خبرها واکنش خواهند داد. 


نماینده ویژه سازمان ملل: شمار کشته‌ها رو به افزایش است؛ بررسی «جنایت علیه بشریت» محتمل می‌شود

مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران، گفت شمار کشته‌شدگان سرکوب اعتراضات اخیر در ایران در حال افزایش است و هشدار داد ابعاد و الگوی خشونت می‌تواند زمینه را برای بررسی احتمالی «جنایت علیه بشریت» از سوی نهادهای بین‌المللی فراهم کند. او خواستار تحقیق مستقل شد و تأکید کرد سازوکارهای موجود سازمان ملل—از جمله چارچوب حقیقت‌یاب پس از اعتراضات ۲۰۲۲—می‌تواند برای بررسی موارد اخیر گسترش یابد یا تمدید شود


ترامپ به ایران هشدار داد: در صورت اقدام به ترور، «از روی زمین محو می‌شوند

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در گفت‌وگویی که سه‌شنبه در برنامه Katie Pavlich Tonight شبکه نیوزنیشن پخش شد گفت برای واکنش آمریکا در صورت عملی‌شدن تهدیدهای ترور علیه او «دستورهای بسیار قاطع» صادر کرده است و تأکید کرد در چنین سناریویی ایران «از روی زمین محو خواهد شد» و پاسخ آمریکا بی‌سابقه خواهد بود. ترامپ همچنین از نحوه برخورد دولت قبلی آمریکا با تهدیدهای تهران انتقاد کرد و گفت نبود واکنش سخت، جمهوری اسلامی را در ادامه تهدید و ارعاب جسورتر کرده است. 


گزینه نظامی همچنان روی میز است: اعزام ناو، جنگنده و سامانه‌های پدافندی آمریکا همزمان با تشدید تنش‌ها

گزارش‌هایی به نقل از مقام‌های آمریکایی می‌گویند دونالد ترامپ—با وجود صرف‌نظر از حمله در هفته گذشته—همچنان از کاخ سفید و پنتاگون می‌خواهد گزینه‌های نظامی «قاطع» علیه ایران را آماده کنند و هنوز اقدام نظامی را منتفی ندانسته است. همزمان، آمریکا حضور نظامی خود در منطقه را تقویت می‌کند: حرکت یک گروه ناو هواپیمابر به سمت خاورمیانه، اعزام جنگنده‌های F-15E به اردن و ارسال سامانه‌های پدافندی بیشتر از جمله پاتریوت و تاد (THAAD) برای مقابله با سناریوهای تلافی‌جویانه.


حزب SPÖ اتریش جمهوری اسلامی را «نامشروع» خواند و سپاه را شبیه داعش و القاعده دانست

حزب سوسیال‌دموکرات اتریش (SPÖ) در بیانیه‌ای خطاب به ایرانیان مقیم اتریش، جمهوری اسلامی را «رژیم نامشروع» توصیف کرده و سپاه پاسداران را یک سازمان اسلامی خشونت‌طلب معرفی کرده که آن را با داعش و القاعده مقایسه می‌کند. این حزب گفته نگرانی ایرانیان از سرکوب را درک می‌کند و وعده داده برای قرارگرفتن سپاه در فهرست سازمان‌های تروریستی در سطح اتحادیه اروپا تلاش کند. 


عراقچی در وال‌استریت ژورنال: در صورت حمله دوباره، «با تمام توان پاسخ آتشین می‌دهیم

عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی، در یادداشتی که در وال‌استریت ژورنال منتشر شده هشدار داد اگر ایران دوباره هدف حمله قرار گیرد، تهران «پاسخ آتشین» خواهد داد و مدعی شد نیروهای مسلح جمهوری اسلامی «هیچ ابایی از شلیک متقابل با تمام آنچه در اختیار داریم» نخواهند داشت. این موضع‌گیری در شرایطی مطرح می‌شود که هم‌زمان با سرکوب داخلی و افزایش تنش‌های منطقه‌ای، لحن تهدیدآمیز و سیگنال‌های نظامی میان تهران و واشینگتن شدت گرفته است. 


هشدار گروسی: ایران ممکن است با اعلام «عدم پایبندی» روبه‌رو شود

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ۱ بهمن ۱۴۰۴ (۲۱ ژانویه ۲۰۲۶) هشدار داد تداوم بن‌بست میان ایران و آژانس—بر سر سرنوشت ذخایر اورانیوم غنی‌شده و دسترسی برای بازرسی از تاسیسات هسته‌ای بمباران‌شده—می‌تواند به اعلام عدم پایبندی ایران به تعهدات بین‌المللی منجر شود. گروسی در مجمع جهانی اقتصاد در داووس گفت ایران هنوز گزارش ویژه وعده‌داده‌شده درباره این موضوع را به آژانس ارائه نکرده و تاکید کرد این وضعیت نمی‌تواند «تا ابد» ادامه داشته باشد؛ به گزارش رویترز.


اتحادیه اروپا از «بسته امنیتی قطب شمال» می‌گوید — همراه با بحث سرمایه‌گذاری در گرینلند

اورزولا فون‌درلاین در داووس گفت اتحادیه اروپا روی بسته‌ای برای تقویت امنیت قطب شمال کار می‌کند و هم‌زمان بر «غیرقابل مذاکره بودن» حاکمیت دانمارک/گرینلند تأکید کرد. او همچنین به برنامه‌های سرمایه‌گذاری مرتبط با اقتصاد/زیرساخت گرینلند اشاره کرد و فشار تعرفه‌ای را خطای راهبردی دانست.

اثر بر بازار: تقویت روایت دفاع اروپا/توانمندی‌های قطبی (یخ‌شکن‌ها، پایش و لجستیک)؛ افزایش پریمیوم ریسک ژئوپلیتیک که می‌تواند به نفع دارایی‌های امن و رشد نوسان باشد.


مکرون در داووس: «جهانی بدون قواعد» در حال ظهور است

رئیس‌جمهور فرانسه امانوئل مکرون در مجمع جهانی اقتصاد هشدار داد جهان بیشتر به‌سمت سیستمی حرکت می‌کند که قواعد و هنجارهای بین‌المللی نادیده گرفته می‌شود و این می‌تواند ثبات ژئوپلیتیک را تهدید کند. او به بازی‌های یک‌جانبه قدرت اشاره و ضرورت تقویت همکاری چندجانبه را برجسته کرد — پیامی که با موضوع «روح گفت‌وگو» پیوند دارد، به‌ویژه در بحبوحه تنش‌هایی مانند مناقشه گرینلند.

اثر بر بازار: افزایش ریسک ژئوپلیتیک و نوسان در بازارهایی که به هنجارهای بین‌المللی و همکاری جهانی حساس هستند.


ویتکاف: «مذاکرات رسمی مستقیم نیست، اما تماس‌ها ادامه دارد

استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ در امور خاورمیانه، روز چهارشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۴ (۲۱ ژانویه ۲۰۲۶) در حاشیه اجلاس داووس گفت کشتار معترضان در ایران تکان‌دهنده است و هرگونه مسیر دیپلماتیک به تغییر جدی رفتار تهران گره خورده است. او تاکید کرد که در حال حاضر واشنگتن وارد مذاکرات رسمی مستقیم با ایران نیست، اما هم‌زمان اذعان شد که کانال‌های تماس با مقام‌های ایرانی فعال مانده؛ ویتکاف همچنین مسیر ترجیحی را دیپلماسی دانسته و گفته هر توافقی باید به محورهای کلیدی از جمله غنی‌سازی، موشک‌ها، ذخایر موجود مواد هسته‌ای و شبکه نیروهای نیابتی بپردازد.


ترامپ از «چارچوب توافق» درباره گرینلند گفت؛ تعرفه‌های ۱ فوریه را لغو می‌کند

در یک پیام شبکه‌های اجتماعی، دونالد ترامپ اعلام کرد دیداری «بسیار سازنده» با مارک روته، دبیرکل ناتو، داشته و طرفین به چارچوبی برای توافق آینده درباره گرینلند و منطقه گسترده‌تر قطب شمال رسیده‌اند. ترامپ افزود بر اساس این تفاهم، تعرفه‌هایی که قرار بود از ۱ فوریه اجرا شوند را اعمال نخواهد کرد و گفت گفت‌وگوهای بیشتری درباره طرحی با عنوان «گنبد طلایی» مرتبط با گرینلند در جریان است. او همچنین از جی‌دی ونس، مارکو روبیو و استیو ویتکاف به‌عنوان تیم مذاکره‌کننده نام برد که مستقیماً به او گزارش می‌دهند.

اثر بر بازار: در صورت تایید رسمی از سوی ناتو/اروپا، می‌تواند ریسک‌پذیری کوتاه‌مدت را تقویت کند (به نفع سهام و یورو و به زیان دارایی‌های امن مانند طلا/ین/فرانک)، اما تا انتشار مواضع رسمی و جزئیات توافق، همچنان خبرمحور و پرنوسان می‌ماند.


گراهام علیه ایده توافق با جمهوری اسلامی: «نمی‌توان با شر معامله کرد

سناتور لیندسی گراهام روز چهارشنبه ۱ بهمن ۱۴۰۴ (۲۱ ژانویه ۲۰۲۶) گفت از اظهارات برخی افراد درگیر در پرونده ایران که مطرح می‌کنند اگر آیت‌الله علی خامنه‌ای رویه خود را تغییر دهد شاید امکان توافق با رژیم فراهم شود، نگران است. گراهام در شبکه اجتماعی ایکس نوشت هرکس تصور کند خامنه‌ای واقعاً به تغییر علاقه‌مند است، تاریخ این رژیم را درک نمی‌کند و این ایده را مشابه باور به امکان معامله با آدولف هیتلر دانست؛ او همچنین خامنه‌ای را «نازی مذهبی» خواند و تاکید کرد «نمی‌توان با شر معامله کرد، باید با آن مقابله کرد» و این را به معنای ایستادن پشت مردم ایران توصیف کرد. این موضع‌گیری پس از آن مطرح شد که استیو ویتکاف، نماینده دونالد ترامپ، گفته بود اگر تهران تغییر رفتار جدی نشان دهد، امکان حل‌وفصل دیپلماتیک وجود دارد.


اخبار بیشتر سیاسی و ژئوپلیتیکی

سایر

تقویت جزئی تورم آفریقای جنوبی: CPI به ۳.۶٪ و هسته به ۳.۳٪ رسید

تورم سالانه CPI آفریقای جنوبی در دسامبر به ۳.۶٪ افزایش یافت (مطابق انتظار و بالاتر از ۳.۵٪ قبلی) و تورم ماهانه ۰.۲٪ ثبت شد (پس از -۰.۱٪ در ماه قبل). تورم هسته نیز به ۳.۳٪ سالانه از ۳.۲٪ افزایش یافت و ماهانه ۰.۱٪ بود. در مجموع، تورم همچنان در نیمه پایین دامنه هدف SARB قرار دارد، اما این حرکت رو به بالا نشان می‌دهد کاهش تورم مسیر یک‌طرفه ندارد.

اثر بر بازار: در کوتاه‌مدت برای SARB عمدتاً خنثی است، اما اندکی فوریت کاهش نرخ را کم می‌کند؛ اثر بر رَند (ZAR) معمولاً محدود است مگر اینکه با شوک‌های رشد یا ریسک‌پذیری همراه شود—هرچند تورم کمی بالاتر می‌تواند از مسیر بازدهی‌ها حمایت کند.


نروژ به «هیئت صلح» ترامپ نه گفت

نروژ دعوت دونالد ترامپ برای پیوستن به طرح «Board of Peace» را رد کرد. کریستوفر تونر (State Secretary) گفت پیشنهاد آمریکا «پرسش‌های زیادی ایجاد می‌کند» و نیازمند گفت‌وگوی بیشتر است. اسلو همچنین اعلام کرد در مراسم امضا در داووس شرکت نمی‌کند، هرچند تاکید کرد همکاری نزدیک با واشینگتن را در چارچوب‌های موجود ادامه می‌دهد.

اثر بر بازار: در حاشیه می‌تواند برای ژئوپلیتیک اروپا ریسک‌منفی باشد اگر تردید متحدان بیشتر شود—حمایتی برای روایت افزایش هزینه‌های دفاعی و دارایی‌های امن—اما اثر کلان بازار معمولاً محدود می‌ماند مگر اینکه به تشدید دیپلماتیک ملموس منجر شود. 


پیام چین در داووس: «جنگ تجاری برنده ندارد» — وعده افزایش واردات

معاون نخست‌وزیر چین هه لیفنگ در داووس گفت چین «عمداً» به‌دنبال مازاد تجاری نبوده و قصد دارد واردات را افزایش دهد؛ هم‌زمان با انتقاد از حمایت‌گرایی و محدودیت‌های تجاریِ توجیه‌شده با امنیت ملی.

اثر بر بازار: می‌تواند تا حدی به تثبیت احساسات ریسکی چین/آسیا کمک کند؛ در صورت کاهش احتمال تشدید تنش‌ها، برای صادرکنندگان به چین و صنایع چرخه‌ای جهانی حمایتی است.


ترس از تعرفه برگشته» — افت خرده‌فروشی‌ها با کاهش ذخایر ضربه‌گیر

نگرانی‌های تازه درباره تعرفه‌ها در حاشیه تحولات داووس به سهام خرده‌فروشی آمریکا فشار آورد؛ آمازون و والمارت افت کردند و مدیرعامل آمازون اندی جَسی گفت ذخایر انباشته‌شده برای مقابله با تعرفه‌های قبلی تا حد زیادی مصرف شده و ریسک انتقال هزینه به مصرف‌کننده بالاتر می‌رود.

اثر بر بازار: منفی برای حاشیه سود خرده‌فروشی/مصرف اختیاری؛ می‌تواند حساسیت کوتاه‌مدت به تورم را بالا ببرد و چشم‌انداز زنجیره‌های تأمینِ وابسته به واردات را تضعیف کند.


نبض شبکه‌های اجتماعی: تقویت «روح گفت‌وگو» توسط WEF و چهره‌های سلامت جهانی

پست‌های رسمی و چهره‌های شناخته‌شده، حرکت روز دوم داووس را برجسته کردند و «روح گفت‌وگو» را به همکاری سیاستی پیوند زدند (حساب رسمی WEF و مدیرعامل WEF بورگه برند) و همچنین به هماهنگی سلامت جهانی (اشاره تدروس به “A Spirit of Dialogue” و #HealthForAll).

اثر بر بازار: عمدتاً روایی است، اما توجه سرمایه‌گذاران به محورهای ESG/تاب‌آوری سلامت و همکاری دولت-بخش خصوصی را تقویت می‌کند.


هنر و فرهنگ در داووس: محور گفتگوها

در نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد ۲۰۲۶ داووس، برنامه هنر و فرهنگ برجسته شد — نه صرفاً به‌عنوان جنبه تزئینی، بلکه به‌عنوان ابزاری برای پیشبرد گفت‌وگوی واقعی و پیوندهای انسانی میان شرکت‌کنندگان. برگزارکنندگان گفتند بیان هنری می‌تواند شکاف‌ها را پر کند، به‌ویژه زمانی‌که بحث‌های سیاسی و اقتصادی به بن‌بست می‌رسد، که این با موضوع اصلی اجلاس «روح گفت‌وگو» همسو است.

اثر بر بازار: تقویت جایگاه تعامل فرهنگی و دیپلماسی نرم در اظهارات رهبری جهانی؛ می‌تواند از بخش‌های گردشگری، صنایع فرهنگی و پروژه‌های خیریه حمایت کند.


سخنرانی ویژه معاون نخست‌وزیر چین: تأکید بر همکاری چندجانبه

معاون نخست‌وزیر چین هه لیفنگ در داووس سخنرانی ویژه‌ای ارائه داد و رهبران جهانی را به رد یکجانبه‌گرایی و حمایت‌گرایی فراخواند. او بر اهمیت همکاری اقتصادی چندجانبه تأکید کرد، گفت توسعه اقتصادی نمی‌تواند به‌صورت بازی با برد و باخت حاصل شود و بر شنیدن و ایجاد اعتماد متقابل پافشاری کرد — که با موضوع «روح گفت‌وگو» همسو است.

اثر بر بازار: تاثیر مثبت بر احساسات خطر تجارت جهانی — می‌تواند نگرانی‌ها درباره تشدید تنش‌های تجاری را کاهش داده و بازارهای مرتبط با تجارت جهانی و زنجیره‌های تأمین را حمایت کند.


داووس ۲۰۲۶ به‌مثابه آخرین فرصت برای دفاع از نظم جهانی؟

تحلیلی در گاردین می‌گوید داووس ۲۰۲۶ با موضوع «روح گفت‌وگو» ممکن است آخرین فرصت برای دفاع از نظم جهانی موجود باشد، در حالی که حضور برجسته دونالد ترامپ سیاست‌های او را هدف واکنش می‌داند. این دیدگاه اجلاس را به‌عنوان نقطه‌عطف احتمالی برای همکاری بین‌المللی معرفی می‌کند.

اثر بر بازار: افزایش ریسک ژئوپلیتیک و نوسان در بازارهای حساس به روابط آمریکا و اروپا و چشم‌انداز سیاست‌های تجاری.

ائتلاف کسب‌وکار ها به گفت‌وگو درباره انرژی پاک و فناوری می‌پردازند

ائتلاف We Mean Business گزارش داد بخش‌هایی از برنامه داووس ۲۰۲۶ بر انتقال انرژی، تولید برق و سرمایه‌گذاری اقلیمی متمرکز است. رویدادهایی مانند Business Leaders Breakfast برای تقویت همکاری درباره فناوری‌های پاک، سیستم‌های انرژی مقاوم و تخصیص سرمایه سازگار با اقلیم طراحی شده‌اند.

اثر بر بازار: حمایت از بخش‌های انرژی پاک و فناوری؛ می‌تواند جریان سرمایه‌گذاری را به سمت تکنولوژی‌های برقی و کاهش کربن افزایش دهد.


سخنرانی کامل هه لی‌فنگ در داووس: «جهانی‌سازی و گفتگو

معاون نخست‌وزیر چین هه‌لی‌فنگ در سخنرانی ویژه داووس، کشورهای جهان را به مقاومت در برابر حمایت‌گرایی و یک‌جانبه‌گرایی فراخواند و بر چندجانبه‌گرایی تأکید کرد. او گفت جهانی‌سازی بازی برد–باخت نیست و اهمیت گوش دادن، یادگیری و اعتمادسازی را برجسته کرد که با موضوع «روح گفت‌وگو» همخوانی دارد.

اثر بر بازار: تقویت احساسات تجارت چندجانبه و کاهش نگرانی‌ها درباره شکاف‌های تجاری جهانی که می‌تواند برای بازارهای وابسته به تجارت مثبت باشد.

هشدار IMF: تهدید تشدید تعرفه‌ها پیش از داووس

صندوق بین‌المللی پول هشدار داد تشدید تعرفه‌ها در سایه تنش‌های پیرامون گرینلند و جنگ‌های تجاری می‌تواند یک «چرخه تشدید» ایجاد کند که ثبات اقتصاد جهانی را به خطر می‌اندازد. چشم‌انداز رشد جهانی ملایم است، اما IMF تأکید کرد که جنگ تجاری تمام‌عیار تأثیر منفی شدیدی بر بازارها و تولید ناخالص داخلی خواهد داشت.

اثر بر بازار: افزایش پریمیوم ریسک برای بازارهای سهام و اعتبار جهانی؛ تقویت پناهگاه‌های امن در مواجهه با عدم قطعیت تجاری.


مدیرعامل بلک‌راک در داووس: نقد سرمایه‌داری و هوش مصنوعی

لارا فینک، مدیرعامل بلک‌راک، در داووس سرمایه‌داری مدرن را به‌خاطر ناتوانی در توزیع عادلانه ثروت نقد کرد و هشدار داد هوش مصنوعی ممکن است نابرابری را تشدید کند اگر مشارکت گسترده‌تری در دستاوردهای آن صورت نگیرد. او خواستار افزایش شفافیت و ارتباط داووس با مشکلات واقعی جامعه شد.

اثر بر بازار: افزایش تمرکز بر مقررات و سیاست‌گذاری در AI و عدالت اقتصادی؛ می‌تواند بر ارزش بخش فناوری و محورهای ESG اثرگذار باشد.

بحث درباره انتقال اجلاس سالانه WEF از داووس

رهبران ارشد مجمع جهانی اقتصاد در حال بررسی امکان انتقال نشست سالانه از داووس به شهرهای دیگر هستند، به‌دلیل چالش‌های ظرفیت، هزینه و فراگیرسازی. گزینه‌های مطرح‌شده شامل دیترویت، دوبلین، جاکارتا و بوئنوس‌آیرس هستند — بخشی از گفت‌وگو درباره ارتباط و دسترسی جهانی این رویداد.

اثر بر بازار: نشانه تغییرات راهبردی بلندمدت که می‌تواند بر برند داووس و مشارکت جهانی اثرگذار باشد؛ تأثیر بازار کوتاه‌مدت نخواهد داشت.


حضور گسترده رهبران جهانی در داووس با محور «روح گفت‌وگو

تقریباً ۳ هزار رهبر از بیش از ۱۳۰ کشور — شامل حدود ۶۵ رئیس کشور و دولت و مدیران ارشد شرکت‌ها — در نشست سالانه مجمع جهانی اقتصاد در داووس حضور دارند، که پیام «روح گفت‌وگو» را تقویت می‌کند. این گردهمایی صاحبان قدرت سیاسی، کسب‌وکار، جامعه مدنی، علم و فرهنگ را دربر می‌گیرد تا در مواجهه با چالش‌های ژئوپلیتیک و اقتصادی، همکاری بسازند.

اثر بر بازار: تقویت همکاری جهانی و افزایش اعتماد به بازارهای سرمایه‌گذاری فرامرزی.


رئیس کمیسیون اروپا: «اتحاد و گفت‌وگو» راه پیش‌رو

اورزولا فون‌درلاین در اجلاس داووس بر اهمیت اتحاد، چندجانبه‌گرایی و گفتگو میان کشورها تأکید کرد و چشم‌انداز اتحادیه اروپا درباره همکاری‌های جهانی را در چارچوب «روح گفت‌وگو» تشریح نمود.

اثر بر بازار: افزایش قطعیت سیاست‌گذاری در اروپا و احتمال کاهش نگرانی‌های مقرراتی برای بازارهای اروپایی.


اخبار بیشتر سایر

کالاها

طلا از ۴,۸۰۰ دلار گذشت؛ پلاتین برای اولین‌بار ۲,۵۰۰ دلاری شد

تقاضای پناهگاه امن همچنان پرقدرت است و طلای نقدی را حدود ۱.۵٪ بالا برد تا بالای ۴,۸۰۰ دلار/اونس ثبت شود؛ ادامه روند رکوردشکنی در فضایی که تنش‌های ژئوپلیتیک و ریسک‌های سیاست تجاری، سرمایه‌گذاران را در وضعیت دفاعی نگه داشته است. همزمان، در موج تقاضا برای «دارایی‌های فیزیکی»، پلاتین برای اولین بار از ۲,۵۰۰ دلار/اونس عبور کرد و نشان داد جریان‌های ریسک‌گریز فراتر از طلا به کل مجموعه فلزات گران‌بها سرایت کرده است.

اثر بر بازار: حمایتی برای فلزات گران‌بها و سهام معدن‌کاران، تقویت‌کننده فضای ریسک‌گریزی (به نفع پناهگاه‌ها و به زیان دارایی‌های پرریسک)، و عاملی برای تداوم نوسان در FX و نرخ‌ها در صورت ماندگاری نااطمینانی ژئوپلیتیک/تجاری.


جهش طلا بالای ۴,۸۰۰ دلار؛ ریسک‌گریزی با تنش‌های گرینلند

طلا روز چهارشنبه روند رکوردشکنی را ادامه داد؛ در حالی‌که تشدید تنش‌های مرتبط با گرینلند و نگرانی از بازگشت اصطکاک‌های تجاری، سرمایه‌گذاران را به سمت دارایی‌های امن سوق داد. رویترز گزارش داد طلای نقدی حدود ۲.۱٪ رشد کرد و به حدود ۴,۸۶۲ دلار/اونس رسید و با تثبیت بالای ۴,۸۰۰ دلار در محدوده سقف‌های تازه معامله شد.

اثر بر بازار: حمایتی برای طلا/معدنی‌ها و تقویت‌کننده فضای ریسک‌گریزی (فشار بر سهام پرریسک، تقویت تقاضا برای ین/فرانک)؛ تداوم تشدید تعرفه‌ای/ژئوپلیتیک می‌تواند نوسان بین‌دارایی‌ها را بالا نگه دارد.


نقره بعد از رکورد شکنی کمی عقب نشست؛ پلاتین سودها را پس داد

نقره پس از ثبت سقف تاریخی ۹۵.۸۷ دلار/اونس در روز سه‌شنبه، کمی کاهش یافت و به حوالی ۹۴.۵ دلار/اونس رسید؛ نشانه‌ای از سودگیری پس از جهش پرشتاب فلزات گران‌بها در فضای ریسک‌گریز. پلاتین هم چهارشنبه برای لحظاتی به رکورد ۲,۵۱۹.۵۱ دلار/اونس رسید، اما سپس بخشی از رشد را پس داد و با افت حدود ۰.۶٪ تا ۲,۴۵۰.۹ دلار/اونس پایین آمد؛ یعنی بازار وارد فاز تثبیت کوتاه‌مدت شده است.

اثر بر بازار: سودگیری می‌تواند شتاب کوتاه‌مدت فلزات گران‌بها را کمی آرام کند، اما تداوم نااطمینانی ژئوپلیتیک/تجاری احتمالاً پرمیوم پناهگاهی و نوسان را در فلزات و سهام مرتبط (معدنی‌ها) بالا نگه می‌دارد. 


نفت عقب نشست؛ اختلال قزاقستان «کوتاه‌مدت» قیمت‌گذاری می‌شود

برنت در معاملات اولیه ۷۶ سنت (۱.۲٪) افت کرد و به ۶۴.۱۶ دلار/بشکه رسید و WTI هم ۶۰ سنت (۱٪) پایین آمد و ۵۹.۷۶ دلار/بشکه معامله شد؛ زیرا بازار بخشی از ریسک اختلال عرضه قزاقستان را «موقت» ارزیابی کرد. در جلسه قبل، قیمت‌ها نزدیک ۱ دلار (حدود ۱.۵٪) رشد کرده بودند؛ پس از آنکه قزاقستان تولید در میادین تنگیز و کورولف را به‌دلیل مشکل در سیستم توزیع برق متوقف کرد و منابع گفتند توقف می‌تواند ۷ تا ۱۰ روز دیگر ادامه داشته باشد.

اثر بر بازار: در کوتاه‌مدت پرمیوم ریسک عرضه می‌تواند از قیمت‌ها حمایت کند، اما کاهش نگرانی از تداوم اختلال و انتظار رشد موجودی آمریکا می‌تواند سقف رشد را محدود کرده و نوسان روزانه را بالا نگه دارد.


اخبار بیشتر کالاها

بریتانیا

شتاب‌گیری دوباره تورم بریتانیا: CPI به ۳.۴٪ رسید

تورم سالانه CPI بریتانیا در دسامبر به ۳.۴٪ افزایش یافت؛ بالاتر از انتظار ۳.۳٪ و بیشتر از ۳.۲٪ قبلی. تورم ماهانه +۰.۴٪ ثبت شد (مطابق انتظار) و افت -۰.۲٪ ماه قبل را جبران کرد. تورم هسته روی ۳.۲٪ سالانه ثابت ماند (کمتر از پیش‌بینی ۳.۳٪) و ماهانه +۰.۳٪ بود (مطابق انتظار). شاخص CPIH نیز به ۳.۶٪ سالانه افزایش یافت (در برابر ۳.۵٪ پیش‌بینی). این ترکیب نشان می‌دهد تورم سرفصل دوباره چسبنده‌تر شده، هرچند فشارهای هسته شتاب نگرفته است.

اثر بر بازار: از منظر قیمت‌گذاری سیاستی، کمی هاوکیش برای BoE به‌خاطر سورپرایز سرفصل (حمایتی برای پوند و فشار افزایشی بر بازدهی گیلت‌ها)؛ اما عدد هسته پایین‌تر از انتظار می‌تواند شدت بازقیمت‌گذاری را محدود کند. تمرکز بعدی بازار احتمالاً روی تورم خدمات و مسیر دستمزدها خواهد بود تا مشخص شود این شتاب‌گیری چقدر پایدار است.


کاهش فشار قیمتی در بخش تولید بریتانیا: افت نهاده‌ها، توقف رشد قیمت خروجی

داده‌های قیمت تولیدکننده بریتانیا در دسامبر از کاهش فشار در زنجیره قیمت‌گذاری خبر داد. PPI نهاده‌ها -۰.۲٪ ماهانه افت کرد (در برابر -۰.۱٪ انتظار و پس از +۰.۵٪ قبلی) و به ۰.۸٪ سالانه کاهش یافت (در برابر ۱.۱٪ انتظار). در سطح قیمت خروجی کارخانه، PPI خروجی ۰.۰٪ ماهانه ثبت شد (در برابر +۰.۱٪ انتظار و +۰.۱٪ قبلی) و خروجی سالانه روی ۳.۴٪ ثابت ماند. شاخص‌های هسته ضعیف‌تر بودند: هسته خروجی -۰.۱٪ ماهانه (در برابر +۰.۱٪) و هسته خروجی سالانه به ۳.۲٪ از ۳.۶٪ کاهش یافت. در مجموع، تصویر PPI می‌گوید فشار قیمتی کالاها در حال خنک شدن است—even اگر تورم مصرف‌کننده هنوز چسبنده باشد.

اثر بر بازار: در حاشیه متمایل به داویش برای BoE است (ضد‌تورمی شدن زنجیره تولید) و می‌تواند برای گیلت‌ها حمایتی باشد؛ اثر روی پوند معمولاً محدود است، اما PPI نرم‌تر می‌تواند نگرانی‌های تورمی را تعدیل کند اگر در داده‌های خدمات و دستمزدها هم تایید شود.


جهش RPI بریتانیا: تورم خرده‌فروشی به ۴.۲٪ رسید

تورم RPI بریتانیا در دسامبر شتاب گرفت؛ RPI سالانه به ۴.۲٪ رسید (در برابر ۴.۱٪ انتظار و ۳.۸٪ قبلی) و RPI ماهانه ۰.۷٪ ثبت شد (در برابر ۰.۵٪ انتظار و -۰.۴٪ قبلی). RPI هسته نیز تقویت شد؛ هسته سالانه ۴.۱٪ (در برابر ۳.۷٪ قبلی) و هسته ماهانه ۰.۷٪ (در برابر -۰.۵٪ قبلی). این داده نشان می‌دهد تورم خرده‌فروشی همچنان چسبنده است، حتی اگر تمرکز سیاست‌گذاری عمدتاً روی CPI/CPIH باشد.

اثر بر بازار: در حاشیه هاوکیش برای انتظارات تورمی و به نفع اوراق لینک‌شده به تورم؛ واکنش پوند ممکن است محدود باشد، اما RPI بالاتر می‌تواند قیمت‌گذاری‌های حساس به تورم و انتظارات شاخص‌گذاری قراردادها را کمی بالا ببرد.


اخبار بیشتر بریتانیا

ژاپن

سقوط اوراق بلندمدت ژاپن: بازدهی ۴۰ساله نزدیک ۴.۳٪ با ترس‌های مالی

فروش سنگین در سررسیدهای اوراق قرضه بلند مدت ژاپن تشدید شد و بازدهی اوراق ۴۰ساله (حدود ۴.۲٪ تا ۴.۳٪) به رکوردهای جدید رسید؛ در حالی‌که سرمایه‌گذاران «پرمیوم ریسک مالی» بالاتری را در دوره نخست‌وزیری سانائه تاکایچی و برنامه‌های هزینه‌محور او قیمت‌گذاری می‌کنند—به‌ویژه طرح‌هایی برای تعلیق/صفر کردن مالیات مصرف بر اقلام غذایی. این جهش نشان می‌دهد بازار نگران است محرک‌های مالی و کاهش مالیات‌ها به افزایش نیاز تامین مالی و فشار بیشتر بر بودجه عمومی منجر شود.

اثر بر بازار: بازدهی‌های بالاتر در سررسیدهای بلند، ریسک هزینه تامین مالی و دوریشن را بالا می‌برد؛ معمولاً به نفع سهام بانک‌ها اما به زیان سهام حساس به نرخ بهره. همچنین در صورت بزرگ‌تر شدن پرمیوم مالی، احتمال سرایت به نرخ‌های جهانی و افزایش نوسان ین بیشتر می‌شود.


هشدار بدهی در ژاپن؛ بحث «حذف مالیات غذا» بازار را نگران کرد

پس از پیشنهاد نخست‌وزیر جدید ژاپن سانائه تاکایچی برای تعلیق دو‌ساله مالیات ۸٪ فروش/مصرف بر مواد غذایی و نوشیدنی‌ها، حساسیت بازار نسبت به ریسک‌های مالی دولت بالا رفته است. تحلیل‌گران OCBC برآورد می‌کنند این اقدام می‌تواند حدود ۰.۷۵٪ از GDP را به شکل کاهش درآمدهای مالیاتی از بین ببرد. همزمان رابین بروکس (استراتژیست پیشین FX در گلدمن ساکس) هشدار داد وقتی بدهی ژاپن حدود ۲۴۰٪ تولید ناخالص داخلی است، کمپین علیه «ریاضت بیش از حد» می‌تواند واکنش سخت بازار را به‌دنبال داشته باشد. این فضا نگرانی‌ها را درباره تداوم فشار بر بازدهی‌های بلندمدت و مطالبه «پرمیوم ریسک مالی» بالاتر تشدید کرده است.

اثر بر بازار: احتمال تداوم رشد بازدهی بلندمدت JGB و افزایش نوسان ین؛ به نفع بانک‌ها از مسیر شیب‌دارتر شدن منحنی، اما منفی برای سهام حساس به نرخ بهره و بالقوه فشار بر ریسک‌پذیری اگر نگرانی از اعتبار مالی دولت عمیق‌تر شود.


اخبار بیشتر ژاپن

اقیانوسیه

بهبود جزئی شاخص پیشرو استرالیا: Westpac-MI به +۰.۱٪ رسید

شاخص پیشرو Westpac–Melbourne Institute در استرالیا در دسامبر اندکی افزایش یافت و +۰.۱٪ ماهانه ثبت کرد (در برابر ۰.۰٪ قبلی). این افزایش کوچک نشان می‌دهد ضربان رشد آینده‌نگر در پایان سال تا حدی تثبیت شده است—همسو با سناریوی رشد آهسته و بدون رکود—اما هنوز سیگنال شتاب‌گیری قوی محسوب نمی‌شود.

اثر بر بازار: در حاشیه می‌تواند به نفع دلار استرالیا و برای سهام‌های سیکلیک داخلی کمی مثبت باشد؛ اما به‌تنهایی بعید است قیمت‌گذاری RBA را جابه‌جا کند، چون تمرکز اصلی بازار همچنان روی تورم و بازار کار است.


کاهش جزئی دارایی‌های برون‌مرزی RBNZ: سهم به ۵۷.۵٪ رسید

سهم دارایی‌های برون‌مرزی بانک مرکزی نیوزیلند (RBNZ) در دسامبر به ۵۷.۵۰٪ کاهش یافت، در حالی‌که رقم قبلی ۵۸.۰۰٪ بود. این افت محدود بیشتر به یک تغییر کوچک در ترکیب سبد دارایی‌ها اشاره دارد تا یک سیگنال سیاستی بزرگ؛ با این حال، رصد روند آن مفید است چون تغییرات ترکیب دارایی‌ها می‌تواند در حاشیه بر نقدشوندگی و جریان‌های مرتبط با FX اثر بگذارد.

اثر بر بازار: به‌تنهایی معمولاً اثر محدود و خنثی برای NZD دارد؛ پیامدهای معنادار نیازمند تداوم روند یا همراهی با توضیحات سیاستی/عملیاتی از سوی RBNZ است.


اخبار بیشتر اقیانوسیه

ایالات متحده آمریکا

لوتنیک در داووس: رشد سه‌ماهه اول آمریکا «بالای ۵٪» — هشدار به اروپا درباره تلافی تعرفه‌ای

وزیر بازرگانی آمریکا هاوارد لوتنیک گفت انتظار دارد رشد اقتصادی آمریکا در سه‌ماهه اول بیش از ۵٪ باشد (و در صورت کاهش نرخ‌ها بالاتر هم می‌رود) و به اتحادیه اروپا درباره تلافی تعرفه‌ای در مناقشه مرتبط با گرینلند هشدار داد.

اثر بر بازار: انتظارات را به سمت رشد بالاتر/بحث درباره کاهش نرخ‌ها می‌برد؛ می‌تواند نوسان دارایی‌های حساس به نرخ بهره را بالا ببرد و شکاف عملکردی بین صنایع را افزایش دهد.

بسنت به اروپا: «تلافی‌به‌مثل» نکنید — بازارها چشم به ریسک تشدید دارند

وزیر خزانه‌داری آمریکا اسکات بسنت در داووس از اروپا خواست از اقدامات تلافی‌جویانه علیه تعرفه‌های پیشنهادی ترامپ پرهیز کند و نسبت به چرخه‌های مخرب جنگ تعرفه‌ای هشدار داد؛ در همین حال، گزینه‌های مقابله‌ای اروپا همچنان موضوع داغ گفت‌وگوهاست.

اثر بر بازار: پریمیوم ریسک خبرمحور را بالا نگه می‌دارد؛ در صورت تشدید تیترها به نفع طلا/پناهگاه‌های ارزی و به زیان صنایع چرخه‌ای تمام می‌شود.


اخبار بیشتر ایالات متحده آمریکا

فارکس

واگرایی ارزهای آسیایی: روپیه رکورد زد، وون بهتر عمل کرد

روپیه هند بیشتر تضعیف شد و USD/INR با رشد ۰.۳٪ به رکورد ۹۱.۳۸ رسید؛ تحت فشار تنش‌های تجاری جهانی و خروج مداوم سرمایه. در مقابل، وون کره‌جنوبی تقویت شد و USD/KRW حدود ۰.۸٪ افت کرد و به ۱,۴۶۸.۹۰ رسید؛ نشانه‌ای از تاب‌آوری نسبی در برابر نوسان ارزهای نوظهور.

اثر بر بازار: ضعف INR ریسک تورم وارداتی و پرمیوم سیاستی هند را پررنگ نگه می‌دارد، در حالی‌که قدرت KRW می‌تواند از احساسات ریسکی کره حمایت کند؛ این شکاف نشان‌دهنده ترجیح بازار برای مواجهه‌های باکیفیت‌تر در آسیا در دوره‌های ریسک‌گریزی است.


اخبار بیشتر فارکس

هندوستان

انصراف مقام سیاسی برجسته از حضور در داووس

DK Shivakumar، معاون نخست‌وزیر کارناتاکا (هند)، پس از دیدار با رهبر حزب کنگره، برنامه حضور در داووس را لغو کرد که باعث گمانه‌زنی‌ سیاسی شده است.

اثر بر بازار: اثر بازار مستقیم محدود، اما قابل توجه در روایت سیاسی بازارهای نوظهور.


اخبار بیشتر هندوستان