IFC Markets Live Quotes

خلاصه اخبار اقتصادی و بازارهای مالی؛ پنجشنبه ۱۱ دی ۱۴۰۴

۱۹ خبر کوتاه اقتصادی این روز، در یک بخش.

ایران

هه‌نگاو: دست‌کم ۱۵ شهروند معترض در شهرهای مختلف بازداشت شده‌اند

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو گزارش داده است که دست‌کم ۱۵ شهروند معترض در جریان اعتراضات و تجمعات مرتبط با اعتصاب‌ها در شهرهای مختلف بازداشت شده‌اند. در روایت‌های هه‌نگاو و برخی گزارش‌های مرتبط، این بازداشت‌ها بخشی از تشدید برخوردهای امنیتی هم‌زمان با گسترش اعتراضات از تعطیلی‌های صنفی به تجمعات خیابانی عنوان شده است؛ با این حال، آمار دقیق و جزئیات هویتی در شرایط محدودیت‌های اطلاع‌رسانی، به‌صورت مستقل به‌سرعت قابل راستی‌آزمایی نیست. 


همتی: تورم حاصل کسری بودجه است؛ برخورد با بانک‌های ناتراز و جمع‌کردن رانت ارز چندنرخی

عبدالناصر همتی در نخستین اظهارات عمومی خود پس از انتصاب به ریاست بانک مرکزی، گفت تورم عمدتاً از کسری بودجه و ناترازی‌های مالی و بانکی تغذیه می‌شود و وعده داد با بانک‌های ناتراز/ضعیف برخورد جدی‌تری انجام دهد. او همچنین از برنامه برای ثبات‌بخشی به بازار ارز و جمع‌کردن تدریجی نظام ارز چندنرخی سخن گفت؛ سازوکاری که به گفته او منشأ فساد و رانت‌جویی است و هدف نهایی، حرکت به سمت یک رژیم ارزی یکپارچه‌تر و «شفاف‌تر» عنوان شد.


گسترش اعتراضات در شب چهارم؛ گزارش‌ها از نهاوند، اصفهان و کرمانشاه

ایران‌اینترنشنال در پوشش روز چهارم اعتراضات اعلام کرد که اعتراض‌ها در چهارشنبه ۱۰ دی (۳۱ دسامبر ۲۰۲۵) ادامه داشته و از تجمع‌ها در شهرهایی مانند اصفهان خبر داده است؛ همچنین از واکنش نیروهای امنیتی (از جمله گزارش‌های تیراندازی/گاز اشک‌آور) در نقاطی مانند نهاوند یاد کرده است. در گزارش‌های جداگانه، این رسانه ویدیوهایی را نیز منتشر کرد که می‌گوید تجمع/اعتراض در اصفهان و کرمانشاه را نشان می‌دهد؛ با این حال، راستی‌آزمایی مستقل جزئیات در لحظه می‌تواند محدود باشد

یادداشت: در گزارش‌های پیشین ایران‌اینترنشنال، از تعطیلی مغازه‌ها/اعتصاب در شیراز نیز به‌عنوان نشانه‌ای از گسترش جغرافیایی اعتراضات یاد شده بود. 

حذف ارز چندنرخی می‌تواند ساختار بازار را شفاف‌تر کند، اما ریسک نوسان کوتاه‌مدت بالاست

پررنگ شدن بحث درباره حذف نظام ارز چندنرخی در ایران از نظر بازار اهمیت بالایی دارد: اگر این مسیر معتبر باشد و اجرای آن جدی دنبال شود، می‌تواند در گذر زمان بخشی از اعوجاج‌ها، رانت‌جویی و قیمت‌گذاری‌های نادرست در تجارت و تخصیص منابع را کاهش دهد. با این حال، مرحله گذار معمولاً با نوسان‌های کوتاه‌مدت همراه است—از جمله بازقیمت‌گذاری، سهمیه‌بندی سخت‌گیرانه‌تر، شوک‌های ناشی از اعمال مقررات و تغییر انتظارات—به‌خصوص زمانی که نقدشوندگی پایین و اعتماد به اجرای سیاست‌ها نامتوازن باشد.


گسترش اعتراضات در ایران؛ از بازار تهران تا شهرهای بزرگ در سراسر کشور

موج تازه اعتراضات و اعتصاب‌ها—که در برخی گزارش‌ها از آن به‌عنوان یکی از گسترده‌ترین ناآرامی‌ها در سال‌های اخیر یاد شده—از بازارهای تهران فراتر رفته و به شهرهای بزرگی مانند اصفهان، شیراز، کرمانشاه و یزد و همچنین نقاط دیگر کشیده شده است؛ حرکتی که محرک‌های اصلی آن تورم شدید، سقوط ارزش ریال و تشدید فشارهای معیشتی عنوان می‌شود. دامنه مشارکت نیز از کسبه و بازاریان فراتر رفته و دانشجویان و بخش‌هایی از طبقه متوسط شهری را در بر گرفته است؛ نشانه‌ای از تبدیل شدن اعتراضات معیشتی به یک نارضایتی فراگیرتر.


مرگ‌ومیر در اعتراضات ایران؛ گزارش‌ها از تشدید خشونت در استان‌های غربی

گروه‌های حقوق بشری و چندین رسانه از چندین کشته در جریان اعتراضات معیشتی و درگیری‌های مرتبط با آن خبر داده‌اند. در مقابل، روایت‌های رسمی/نزدیک به حکومت اعلام کرده‌اند یک عضو بسیج در کوهدشتِ لرستان در جریان درگیری‌ها کشته شده است؛ موضوعی که در برخی پوشش‌ها به‌عنوان نخستین مرگِ «به‌طور رسمی تأییدشده» در این موج اعتراضات مطرح شده است. در گزارش‌های دیگر نیز از کشته شدن دو معترض در لردگان (چهارمحال‌وبختیاری) هم‌زمان با شنیده شدن تیراندازی سخن رفته که نشان‌دهنده تشدید سطح خشونت و گسترش درگیری‌ها فراتر از اعتصاب‌های صنفی است. 


تهران از «گفت‌وگو» می‌گوید، همزمان با مدیریت سخت‌گیرانه فضاهای عمومی

مقام‌های ایرانی در حالی از گفت‌وگوی محدود با نمایندگان اصناف و گروه‌های مرتبط با اعتراضات سخن گفته‌اند که همزمان بر قاطعیت و برخورد امنیتی نیز تاکید کرده‌اند. در کنار این رویکرد دوگانه، گزارش‌ها از به‌کارگیری تعطیلی‌های موقت/اعلام وضعیت تعطیل و تعطیلی دانشگاه‌ها برای مدیریت فضاهای عمومی حکایت دارد—اقداماتی که غالباً به‌صورت رسمی با سرمای شدید و محدودیت‌های انرژی توجیه می‌شود، در حالی که اعتراضات و اعتصاب‌ها در شهرهای مختلف ادامه داشته است


پزشکیان از توقف تخصیص ارز یارانه‌ای خبر داد؛ تلاش برای کاهش رانت و اعوجاج ارزی در میانه ناآرامی‌ها

مسعود پزشکیان اعلام کرد دولت تخصیص «دلار ۲۸۵۰۰ تومانی»—یکی از نرخ‌های ترجیحی ارز در ایران—را متوقف می‌کند و گفت این سازوکار به رانت‌جویی دامن زده و با وجود هزینه‌های سنگین، نتوانسته از سفره خانوارها محافظت کند. او تاکید کرد یارانه‌ها به‌طور کلی حذف نمی‌شوند، اما قرار است به مصرف‌کننده نهایی منتقل شوند و نه به واسطه‌ها؛ اقدامی که در میانه فشارهای تورمی، بی‌ثباتی بازار ارز و گسترش اعتراضات و اعتصاب‌ها، با هدف کاهش اعوجاج‌های ارزی مطرح شده است. 


گسترش دامنه اعتراضات؛ عبور از مطالبات صنفی بازار به نارضایتی گسترده‌تر

اعتراضات از بازار تهران فراتر رفته و بخشی گسترده‌تر از جامعه را درگیر کرده است—از جمله دانشجویان و بنا به برخی گزارش‌ها، کارمندان و بخش‌هایی از طبقه متوسط—که نشان می‌دهد حرکت اعتراضی دیگر محدود به شکایت‌های صرفاً اقتصادی نیست. با افزایش مشارکت و گسترش جغرافیایی، فشار بر حاکمیت بالا می‌رود و مدیریت میدانی دشوارتر می‌شود؛ به‌ویژه آن‌که در برخی نقاط، شعارها و پیام‌ها از مطالبات معیشتی به انتقادهای صریح‌تر سیاسی تغییر کرده است. 


تشدید خشونت و تلفات، ریسک سیاسی-اقتصادی را با سخت‌تر شدن رویکرد حکومت بالا می‌برد

تشدید درگیری‌ها و گزارش تلفات—به‌ویژه زمانی که نیروهای امنیتی نیز در میان کشته‌شدگان باشند—معمولاً احتمال اتخاذ رویکرد سخت‌گیرانه‌تر از سوی حاکمیت و محدود شدن دامنه گزینه‌های سیاستی را افزایش می‌دهد. این وضعیت می‌تواند انعطاف‌پذیری کوتاه‌مدت برای امتیازدهی اقتصادی را کاهش دهد، احتمال تشدید ابزارهای کنترلی (تعطیلی‌ها، محدودیت‌های تردد، بازداشت‌های گسترده‌تر) را بالا ببرد و در نتیجه، پرمیوم ریسک سیاسی-اقتصادی را در بازار ارز، انتظارات تورمی و رفتارهای مرتبط با خروج سرمایه تشدید کند.


راهبرد دوگانه تهران: اصلاح ارز یارانه‌ای و پیشنهاد گفت‌وگو، با اثر محدود در کوتاه‌مدت

سیگنال‌های سیاستی درباره پایان دادن به تخصیص ارز ترجیحی و طرح گفت‌وگوی محدود، نشان‌دهنده رویکردی دوگانه برای مهار هم‌زمان نگرانی‌های بازار ارز و فروکش کردن التهاب اجتماعی است. با این حال، اگر فشارهای تورمی و تضعیف ریال ادامه یابد، اثرگذاری این اقدامات در کوتاه‌مدت احتمالاً محدود خواهد بود—به‌ویژه با توجه به ریسک‌های اجرایی، مسئله اعتبار سیاست‌گذار و نوسان‌های مقطعی که معمولاً در گذار از سازوکارهای چندنرخی رخ می‌دهد.


سقوط تاریخی ریال، نااطمینانی تورمی را در آستانه نیمه اول ۲۰۲۶ تشدید کرد

سقوط ارزش ریال—با ثبت کف‌های تاریخی و تداوم روند تضعیف—انتظارات تورمی را تقویت کرده و نااطمینانی قیمت‌گذاری را برای واردکنندگان، به‌ویژه در کالاهای اساسی و اقلام وابسته به ارز، افزایش داده است. با تشدید فشار انتقال نرخ ارز به قیمت‌ها و محدود بودن شفافیت درباره کارآمدی سیاست‌های ارزی، حلقه «ارز–تورم» به یکی از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده سناریوهای کلان و ریسک در نیمه اول سال ۲۰۲۶ تبدیل می‌شود.


ریسک‌پریمیوم بالا می‌ماند؛ ناآرامی‌ها و ابهام سیاستی سرمایه‌گذاری را عقب می‌زند

افزایش ناآرامی‌های سیاسی، نوسان امنیتی و ابهام در اجرای سیاست‌ها احتمالاً باعث می‌شود ریسک‌پریمیوم در مواجهه با دارایی‌ها و تعاملات مرتبط با ایران بالا باقی بماند—به‌ویژه در حوزه تأمین مالی تجارت، ریسک طرف مقابل، و ابزارهایی که به تسویه ارزی و کانال‌های پرداخت وابسته‌اند. در چنین فضایی معمولاً هزینه تأمین مالی افزایش می‌یابد، سررسیدهای قابل دسترس کوتاه‌تر می‌شود، ریسک‌های انطباق و عملیاتی برای واسطه‌ها بالا می‌رود و تا زمانی که نشانه‌های روشن‌تری از ثبات در بازار ارز و فضای امنیتی شکل نگیرد، سرمایه‌گذاری جدید بازدارنده خواهد بود.


گزارش‌ها از آتش‌سوزی حوزه علمیه در فارسان در میانه تشدید ناآرامی‌ها

در شبکه‌های اجتماعی ویدیوها و گزارش‌هایی منتشر شده که مدعی است حوزه علمیه‌ای در شهرستان فارسان، استان چهارمحال و بختیاری در جریان ناآرامی‌های اخیر دچار آتش‌سوزی شده است. در حالی که در پوشش فارسی‌زبان، به‌صورت جداگانه از اعتراضات شبانه در فارسان خبر داده شده، درباره آتش‌سوزی حوزه تأیید رسمی روشن منتشر نشده و راستی‌آزمایی مستقلِ تصاویر و نسبت دادن دقیق آن به عاملان، در حال حاضر محدود است. 


تداوم تجمعات در اصفهان با روشن کردن آتش در خیابان‌ها

گزارش‌ها از اصفهان حاکی است که معترضان با کشیده شدن تجمعات به شب، با روشن کردن آتش در نقاط مختلف خیابان‌ها در محل مانده‌اند و حضور خیابانی خود را ادامه داده‌اند. با توجه به محدودیت‌های راستی‌آزمایی مستقل، ابعاد و محل‌های دقیق این تجمعات روشن نیست، اما این الگو با موارد مشابه در دیگر شهرها—که آتش‌افروزی برای حفظ حضور پس از تاریکی و دشوارتر کردن پراکندگی جمعیت انجام می‌شود—هم‌خوانی دارد.


شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» در تظاهرات شبانه مشهد

بر اساس گزارش‌ها و ویدیوهای منتشرشده از مشهد، معترضان در تظاهرات شبانه شعار «این آخرین نبرده، پهلوی برمی‌گرده» سر داده‌اند. با این حال، ابعاد دقیق، زمان و زمینه کامل این تصاویر به‌طور مستقل قابل راستی‌آزمایی نیست، اما محتوای شعار نشان‌دهنده پررنگ‌تر شدن وجه سیاسی اعتراضات در برخی نقاط هم‌زمان با تداوم ناآرامی‌ها است.


گزارش‌ها از شنیده شدن صدای تیراندازی در رامهرمز

گزارش‌های رسیده از شهرستان رامهرمز حاکی از شنیده شدن صدای تیراندازی در جریان ادامه ناآرامی‌های شبانه است. جزئیات مربوط به محل دقیق، عامل تیراندازی و احتمال تلفات یا زخمی‌ها هنوز روشن نیست و در حال حاضر امکان راستی‌آزمایی مستقل این گزارش‌ها محدود است.


دیوارنگاره‌های تهران با پیام‌های تهدیدآمیز علیه اسرائیل

در تازه‌ترین موج رونمایی از دیوارنگاره‌ها/بیلبوردهای نزدیک به روایت رسمی در تهران—به‌ویژه در محدوده میدان فلسطین—پیام‌های هشدارآمیز و تهدیدآمیز علیه اسرائیل پررنگ شده است. در یکی از این طرح‌ها به ناهاریا در شمال اسرائیل اشاره شده و عبارت «برای جنگ بعدی آماده باش» دیده می‌شود و در کنار آن پیام‌هایی مرتبط با جبهه لبنان مطرح شده است؛ همزمان در طرح دیگری شعار «ما آماده‌ایم—شما آماده‌اید؟» در فضای گمانه‌زنی‌های نظامی منطقه‌ای منتشر شده است. این پیام‌ها به‌تنهایی به معنای اقدام عملی قریب‌الوقوع نیست، اما لحن تنش‌زا را تشدید کرده و از سوی ناظران به‌عنوان سیگنال آمادگی برای تقابل تعبیر می‌شود.


هه‌نگاو: سه کشته از جمله یک کودک در ازنا؛ روایت فارس از «تلاش برای خلع سلاح

سازمان حقوق بشری هه‌نگاو گزارش داده است که در جریان اعتراضات خیابانی شهر ازنا (استان لرستان)، سه نفر به نام‌های شایان اسداللهی و وهاب موسوی و یک کودک به نام مصطفی (با نام خانوادگی اعلام‌نشده) کشته شده‌اند و ۱۷ نفر نیز زخمی شده‌اند؛ هه‌نگاو ادعا کرده این مرگ‌ها در پی شلیک مستقیم نیروهای امنیتی رخ داده است. در مقابل، رسانه نزدیک به روایت رسمی (به نقل از فارس) مدعی شده درگیری زمانی تشدید شد که معترضان در جریان حمله به مقر پلیس، برای خلع سلاح اقدام کردند. امکان راستی‌آزمایی مستقل جزئیات تلفات و روایت‌های متعارض، در حال حاضر محدود است.


اخبار بیشتر ایران