پیش‌نمایش نشست BoJ: انتظار توقف هاوکیش با افزایش ریسک‌های تورمی

بانک مرکزی ژاپن در آستانه نشست مهم سیاست گذاری پولی آوریل

انتظار می‌رود نشست سیاست گذاری پولی بانک مرکزی ژاپن در روزهای ۲۷ تا ۲۸ آوریل با عدم نرخ بهره معیار در سطح ۰.۷۵٪ پایان یابد، اما خود تصمیم نرخ بهره شاید مهم‌ترین بخش این رویداد نباشد. بازارها به‌دقت بر گزارش چشم‌انداز فعالیت اقتصادی و قیمت‌ها که قرار است در ۲۸ آوریل منتشر شود و همچنین خلاصه دیدگاه‌ها که در ۱۲ مه منتشر خواهد شد، تمرکز خواهند کرد. انتظار می‌رود کازوئو اوئدا، رئیس بانک مرکزی ژاپن، نیز در روز سه‌شنبه ساعت ۰۶:۳۰ به وقت گرینویچ نشست خبری برگزار کند.

این دومین نشست سیاست گذاری پولی BoJ در سال ۲۰۲۶ است و در مقطع دشواری برای سیاست‌گذاران برگزار می‌شود. تورم همچنان نزدیک یا بالاتر از هدف ۲٪ بانک مرکزی قرار دارد، ین همچنان آسیب‌پذیر است و جنگ ایران قیمت‌های انرژی را بالاتر برده است. هم‌زمان، هزینه‌های بالاتر سوخت سود شرکت‌ها، قدرت خرید خانوارها و چشم‌انداز رشد ژاپن را تهدید می‌کند.

سناریوی پایه روشن، یک توقف با دیدکاه انقباضی است: بدون افزایش نرخ بهره در آوریل، اما همراه با سیگنالی روشن مبنی بر اینکه اقدام بعدی همچنان می‌تواند در ژوئن یا ژوئیه انجام شود.

انتظار می‌رود نرخ بهره پایه BoJ در ۰.۷۵٪ باقی بماند

به‌طور گسترده انتظار می‌رود BoJ نرخ بهره کوتاه‌مدت خود را در سطح ۰.۷۵٪ حفظ کند. در دسامبر ۲۰۲۵، بانک مرکزی نرخ بهره کوتاه‌مدت خود را به ۰.۷۵٪ افزایش داد؛ بالاترین سطح نرخ بهره از ۲۰۰۷، در حالی که بانک مرکزی اعلام کرد تعدیل‌های بعدی سیاستی تدریجی خواهد بود.

بازارها در ابتدا احتمال افزایش دیگری در آوریل را در نظر گرفته بودند، اما پس از آنکه ارتباطات اخیر BoJ بر نااطمینانی پیرامون جنگ ایران، قیمت‌های بالاتر نفت و ریسک‌های نزولی برای رشد تأکید کرد، انتظارات تغییر کرد. در نتیجه، بازارها تا حد زیادی احتمال افزایش نرخ بهره در آوریل را کنار گذاشته‌اند و توجه خود را به احتمال اقدام در ژوئن یا ژوئیه معطوف کرده‌اند.

BoJ احتمالاً رویکرد وابسته به داده‌های خود را حفظ خواهد کرد و همچنان سیگنال خواهد داد که در صورت حرکت شرایط اقتصادی و قیمتی طبق انتظار، انقباض بیشتر همچنان ممکن است. با این حال، بعید است بانک مرکزی خود را به یک نشست مشخص متعهد کند.

پیام اصلی: توقف اکنون، آماده‌سازی برای ژوئن

محتمل‌ترین پیام BoJ این است که این بانک هنوز آماده افزایش فوری نرخ بهره نیست، اما در عین حال آماده نیست سوگیری انقباضی خود را کنار بگذارد. این موضوع نشست فعلی را بیش از آنکه صرفاً یک رویداد تصمیم نرخ بهره باشد، به یک رویداد انتقال پیام تبدیل می‌کند.

BoJ با یک بده‌بستان سیاستی پیچیده روبه‌رو است. فشار تورمی، به‌ویژه اگر هزینه‌های انرژی به مصرف‌کنندگان و دستمزدها منتقل شود، از نرخ‌های بهره بالاتر حمایت می‌کند. اما جنگ ایران و شوک قیمت انرژی یک شوک منفی عرضه ایجاد کرده‌اند که می‌تواند تورم را بالا ببرد و هم‌زمان به رشد آسیب بزند.

کازوئو اوئدا پیش‌تر اعلام کرده بود که مقابله با شوک‌های منفی عرضه از طریق سیاست پولی بسیار دشوار است، زیرا سیاست پولی عمدتاً بر تقاضا اثر می‌گذارد. این موضوع از سناریوی توقف محتاطانه در آوریل حمایت می‌کند، در حالی که در را برای افزایش نرخ بهره در ژوئن یا ژوئیه باز نگه می‌دارد.

گزارش چشم‌انداز اقتصادی: احتمال کاهش پیش‌بینی رشد و افزایش پیش‌بینی تورم

مهم‌ترین بخش نشست آوریل، گزارش فصلی به‌روزشده چشم‌انداز اقتصادی خواهد بود. انتظار می‌رود BoJ دو بازنگری عمده انجام دهد.

نخست، احتمال دارد بانک مرکزی پیش‌بینی رشد سال مالی ۲۰۲۶ را کاهش دهد؛ موضوعی که بازتاب فشار ناشی از هزینه‌های بالاتر سوخت، سود ضعیف‌تر شرکت‌ها و اختلال مرتبط با سناریوی ریسک تنگه هرمز است.

دوم، انتظار می‌رود BoJ پیش‌بینی‌های تورمی را بالاتر ببرد، زیرا هزینه‌های ورودی مرتبط با نفت، فشارهای حمل‌ونقل و تورم وارداتی در اقتصاد سرایت می‌کنند.

سناریوی قبلی، رشد ۱.۰٪ در سال مالی ۲۰۲۶ را پیش‌بینی می‌کرد که در سال مالی ۲۰۲۷ به ۰.۸٪ کاهش می‌یافت. تورم هسته نیز برای سال مالی ۲۰۲۶ در سطح ۱.۹٪ و برای سال مالی ۲۰۲۷ در سطح ۲.۰٪ پیش‌بینی شده بود. این فرض‌ها اکنون با توجه به شوک جدید انرژی و ریسک‌های تورم وارداتی، قدیمی به نظر می‌رسند.

گزارش آوریل همچنین برای نخستین بار شامل پیش‌بینی‌های سال مالی ۲۰۲۸ خواهد بود و دید تازه‌ای از فرض‌های بلندمدت BoJ درباره تورم و رشد به بازارها خواهد داد.

داده‌های تورمی از سوگیری انقباضی BoJ حمایت می‌کند

داده‌های تورمی اخیر ژاپن به BoJ توجیه کافی می‌دهد تا سوگیری هاوکیش خود را حفظ کند.

شاخص قیمت خدمات شرکتی ژاپن در مارس ۳.۱٪ سالانه افزایش یافت؛ بالاتر از پیش‌بینی ۳.۰٪ و بیشتر از رقم قبلی ۲.۷٪. این موضوع نشان می‌دهد فشار قیمتی محدود به کالاها نیست و در سطح خدمات شرکتی نیز بیشتر دیده می‌شود.

تورم مصرف‌کننده نیز در مارس تقویت شد. شاخص Core CPI ملی به ۱.۸٪ سالانه رسید؛ بالاتر از پیش‌بینی ۱.۷٪ و بیشتر از رقم قبلی ۱.۶٪. شاخص CPI ملی به ۱.۵٪ سالانه افزایش یافت، در حالی که قبلاً ۱.۳٪ بود. در مبنای ماهانه، CPI ملی ۰.۴٪ رشد کرد و کاهش ۰.۲٪- قبلی را معکوس کرد. CPI تعدیل‌نشده فصلی نیز ۰.۴٪ ماهانه افزایش یافت، در مقایسه با ۰.۶٪- قبلی.

تصویر کلی تورم نشان‌دهنده بازگشت شتاب تورمی است، به‌طوری که هم شاخص‌های سالانه و هم ماهانه بالاتر رفته‌اند.

دستمزدها و Core-Core CPI: همچنان مهم برای BoJ

ژاپن سومین سال پیاپی رشد دستمزد بالای ۵٪ را تجربه کرده است، اما یادداشت‌های ارائه‌شده نشان می‌دهد تورم هنوز نشانه روشنی از مارپیچ دستمزد-قیمت نشان نداده است.

شاخص Core-Core CPI که غذا و انرژی را حذف می‌کند، همچنان بالاتر از هدف ۲٪ BoJ و در حدود ۲.۴٪ قرار دارد، اما روند آن کاهشی بوده است. این موضوع به BoJ اجازه می‌دهد استدلال کند که افزایش فوری نرخ بهره در آوریل ضروری نیست.

با این حال، سیاست‌گذاران همچنان نگران اثرات تورمی مرحله دوم هستند. اگر شرکت‌ها همچنان هزینه‌های بالاتر انرژی و نهاده‌ها را به مصرف‌کنندگان منتقل کنند و اگر کارگران در واکنش به آن خواهان دستمزدهای بالاتر شوند، BoJ ممکن است با فشار برای انقباض تهاجمی‌تر در آینده روبه‌رو شود.

داده‌های PMI: قدرت تولید، خدمات نرم‌تر

داده‌های اولیه PMI ژاپن برای آوریل تصویری ترکیبی اما همچنان انبساطی نشان داد.

شاخص مدیران خرید بخش تولید S&P Global به ۵۴.۹ جهش کرد؛ بسیار بالاتر از پیش‌بینی ۵۱.۱ و بیشتر از رقم قبلی ۵۱.۶. این عدد نشان‌دهنده شتاب قوی در فعالیت کارخانه‌ای است.

با این حال، بخش خدمات نرم‌تر بود. شاخص مدیران خرید بخش خدمات S&P Global به ۵۱.۲ کاهش یافت، در حالی که قبلاً ۵۳.۴ بود، و شاخص مدیران خرید بخش تولید و خدمات به ۵۲.۴۰ از ۵۳.۰۰ کاهش پیدا کرد.

پیام روشن است: بخش تولید به‌طور قابل‌توجهی تقویت شده، در حالی که خدمات و مومنتوم کلی بخش خصوصی همچنان در محدوده رشد قرار دارند، اما بخشی از سرعت خود را از دست داده‌اند.

داده‌های تجاری: صادرات قوی‌تر، فشار وارداتی بالاتر

داده‌های تجاری مارس ژاپن نشان داد تراز خارجی نسبت به ماه قبل بسیار بهتر شده است، هرچند مازاد تجاری کمتر از انتظارات بود.

تراز تجاری به ۶۶۷.۰ میلیارد رسید؛ پایین‌تر از پیش‌بینی ۱,۱۰۶.۰ میلیارد، اما به‌طور چشمگیری بهتر از رقم قبلی ۴۴.۳ میلیارد. تراز تجاری تعدیل‌شده به ۰.۰۹ تریلیون بهبود یافت و از ۰.۳۷- تریلیون برگشت، هرچند همچنان کمتر از پیش‌بینی ۰.۲۳ تریلیون بود.

صادرات ۱۱.۷٪ سالانه رشد کرد، بالاتر از پیش‌بینی ۱۱.۰٪ و بهبود قابل‌توجه نسبت به ۴.۰٪ قبلی. واردات ۱۰.۹٪ سالانه افزایش یافت، بالاتر از پیش‌بینی ۷.۱٪ و کمی بیشتر از رقم قبلی ۱۰.۳٪.

این داده‌ها به‌طور کلی نشان‌دهنده فعالیت تجاری قوی‌تر است که با بازگشت قابل‌توجه صادرات هدایت شده است. با این حال، واردات بالاتر نیز آسیب‌پذیری ژاپن در برابر فشار هزینه‌های انرژی و کالاها را برجسته می‌کند.

جریان سرمایه: علاقه خارجی مثبت اما کندتر

داده‌های جدید جریان سرمایه ژاپن نشان می‌دهد علاقه سرمایه‌گذاران خارجی به دارایی‌های ژاپنی همچنان مثبت باقی مانده، اما سرعت آن کاهش یافته است.

سرمایه‌گذاری خارجی در سهام ژاپن به ۲,۳۸۰.۹ میلیارد رسید، در حالی که قبلاً ۳,۹۴۱.۴ میلیارد بود. خرید اوراق قرضه خارجی منفی شد و به ۱۲.۸- میلیارد رسید، در مقایسه با ۶۹۸.۲ میلیارد قبلی.

این موضوع نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران خارجی همچنان به‌طور سنگین سهام ژاپن را خریداری کرده‌اند، اما تقاضا کاهش یافته، در حالی که جریان اوراق قرضه دوباره وارد محدوده منفی شده است.

چشم‌انداز ین: واکنش USD/JPY حیاتی خواهد بود

ین یکی از مهم‌ترین کانال‌های بازار برای این نشست BoJ است. افزایش انتظارات برای توقف در آوریل طی هفته‌های اخیر بر ارز ژاپن فشار وارد کرده، اگرچه USD/JPY توانسته زیر سطح ۱۶۰ باقی بماند.

این سطح اهمیت دارد، زیرا عبورهای قبلی از آن باعث مداخله دولت در بازار ارز شده بود. ین ضعیف‌تر فشار تورم وارداتی را افزایش می‌دهد، به‌ویژه در زمان شوک انرژی، و می‌تواند فشار بر BoJ را برای داشتن لحن هاوکیش افزایش دهد، حتی اگر نرخ بهره را بدون تغییر نگه دارد.

پیام هاوکیش از سوی اوئدا احتمالاً از ین حمایت خواهد کرد و ریسک کاهش دوباره ارزش آن را کم می‌کند. اما پیام خنثی یا داویش می‌تواند فشار تازه‌ای بر ارز وارد کند و نگرانی‌ها درباره مداخله را افزایش دهد.

چشم‌انداز بازار JGB: بازدهی‌های کوتاه‌مدت همچنان حساس هستند

برای اوراق دولتی ژاپن، توقف هاوکیش احتمالاً فشار صعودی بر بخش کوتاه‌مدت منحنی بازده را حفظ خواهد کرد. اگر BoJ سیگنال دهد که حرکت به سمت ۱.۰٪ همچنان تا ژوئن یا ژوئیه ممکن است، بازده اوراق کوتاه‌مدت JGB می‌تواند بیشتر افزایش یابد.

بر اساس نظرسنجی رویترز نزدیک به دو سوم اقتصاددانان انتظار دارند نرخ بهره پایه تا پایان ژوئن به ۱.۰٪ برسد. قیمت‌گذاری بازار نیز حدود ۵۰٪ احتمال برای افزایش نرخ در ژوئن و حدود ۴۵ واحد پایه انقباض کل در سال ۲۰۲۶ را نشان می‌دهد.

این یعنی بازار فقط به این نگاه نمی‌کند که BoJ در آوریل نرخ را نگه می‌دارد یا نه، بلکه به این نیز توجه دارد که آیا انتظارات برای افزایش نرخ در ماه‌های آینده را تأیید می‌کند یا خیر.

چشم‌انداز نیکی 225: رکوردهای تاریخی ریسک سیو سود ایجاد می‌کند

سهام ژاپن پیش از تصمیم BoJ عملکرد قدرتمندی داشته‌اند. شاخص Nikkei 225 با حمایت سهام فناوری، بانکداری و صنعتی داخلی، به مجموعه‌ای از رکوردهای تاریخی رسیده است.

برخی گمانه‌زنی‌ها درباره کاهش تنش در جنگ ایران نیز به فضای ریسک‌پذیری کمک کرده، هرچند نااطمینانی پیرامون این درگیری همچنان بالاست.

ریسک این است که ارزش‌گذاری‌های رکوردی، نیکی را در برابر برداشت سود آسیب‌پذیر کند؛ به‌ویژه اگر BoJ بیش از انتظار هاوکیش به نظر برسد. انتظارات نرخ بهره بالاتر می‌تواند بر ارزش‌گذاری سهام فشار وارد کند، به‌خصوص در بخش‌های حساس به رشد. با این حال، بانک‌های ژاپنی ممکن است از مسیر نرخ بهره داخلی بالاتر سود ببرند.

سناریوهای اصلی BoJ برای بازارها

۱. سناریوی پایه: توقف با دیدگاه انقباضی

BoJ نرخ بهره را بدون تغییر در ۰.۷۵٪ نگه می‌دارد، پیش‌بینی‌های رشد را کاهش می‌دهد، پیش‌بینی‌های تورمی را بالا می‌برد و در را برای افزایش نرخ در ژوئن یا ژوئیه باز نگه می‌دارد.

این وضعیت احتمالاً از ین حمایت می‌کند، بازده کوتاه‌مدت JGB را بالاتر می‌برد و مقداری ریسک برداشت سود برای شاخص Nikkei 225 ایجاد می‌کند.

۲. غافلگیری هاوکیش: افزایش نرخ بهره در آوریل

افزایش غافلگیرکننده ۲۵ واحد پایه‌ای احتمالاً باعث رالی قوی‌تر ین، فشار صعودی تندتر بر بازدهی‌های ژاپن و واکنش منفی در سهام ژاپن خواهد شد.

این سناریو پایه نیست، اما اگر BoJ ثبات انتظارات تورمی و ین را در اولویت قرار دهد، همچنان یک ریسک باقی می‌ماند.

۳. غافلگیری داویش: توقف همراه با راهنمایی ضعیف

اگر BoJ نرخ‌ها را نگه دارد اما از سیگنال دادن درباره احتمال اقدام در ژوئن خودداری کند، USD/JPY می‌تواند دوباره بالا برود، ضعف ین عمیق‌تر شود و بازارها ممکن است میزان تحمل مقامات نسبت به کاهش ارزش ارز را آزمایش کنند.

سهام ژاپنی ممکن است در ابتدا از لحن نرم‌تر سیاست پولی استقبال کنند، اما اگر ضعف ین دوباره تورم وارداتی و نگرانی‌های مداخله را فعال کند، این اثر مثبت می‌تواند کمرنگ شود.

جمع‌بندی نهایی: BoJ در حالت سیاست ها است، نه چرخش داویش

نشست آوریل BoJ را باید به‌عنوان آزمون ارتباطی فهمید. محتمل‌ترین نتیجه افزایش فوری نرخ بهره نیست، بلکه یک توقف هاوکیش است که بازارها را برای احتمال اقدام در ژوئن یا ژوئیه آماده می‌کند.

BoJ باید ریسک‌های تورمی، ضعف ین، شوک‌های قیمت انرژی و نااطمینانی رشد را متوازن کند. نگه داشتن نرخ بهره در ۰.۷۵٪ به سیاست‌گذاران زمان می‌دهد تا اثر اقتصادی جنگ ایران را ارزیابی کنند، اما حفظ راهنمایی هاوکیش کمک می‌کند از سخت‌تر شدن کنترل انتظارات تورمی و کاهش ارزش ین جلوگیری شود.

برای بازارها، عبارت کلیدی ساده است: توقف کنونی، آماده‌سازی برای ژوئن.

پرسش‌های متداول

آیا بانک مرکزی ژاپن در نشست ۲۷ تا ۲۸ آوریل نرخ بهره را افزایش می‌دهد؟

سناریوی پایه خیر است. به‌طور گسترده انتظار می‌رود BoJ نرخ بهره پایه خود را بدون تغییر در ۰.۷۵٪ نگه دارد. با این حال، احتمالاً لحن هاوکیش خود را حفظ خواهد کرد و احتمال افزایش نرخ در ژوئن یا ژوئیه را باز می‌گذارد.

چرا انتظار می‌رود BoJ به‌جای افزایش نرخ بهره حفظ کند؟

BoJ با نااطمینانی ناشی از جنگ ایران، قیمت‌های بالاتر نفت و ریسک اینکه تورم ناشی از انرژی بتواند رشد را نیز تضعیف کند، روبه‌رو است. این موضوع احتمال افزایش فوری نرخ بهره را کاهش می‌دهد، حتی اگر فشار تورمی همچنان مهم باشد.

مهم‌ترین بخش نشست BoJ چیست؟

مهم‌ترین بخش، گزارش چشم‌انداز فعالیت اقتصادی و قیمت‌ها است که در ۲۸ آوریل منتشر می‌شود، همراه با نشست خبری کازوئو اوئدا در ساعت ۰۶:۳۰ به وقت گرینویچ. بازارها بر تغییرات پیش‌بینی‌های رشد و تورم تمرکز خواهند کرد.

اگر BoJ هاوکیش به نظر برسد، چه اتفاقی برای ین می‌افتد؟

پیام هاوکیش BoJ احتمالاً از ین حمایت خواهد کرد، به‌ویژه اگر اوئدا سیگنال دهد که حرکت به سمت ۱.۰٪ همچنان تا ژوئن یا ژوئیه ممکن است.

اگر BoJ داویش به نظر برسد، چه اتفاقی می‌افتد؟

پیام داویش می‌تواند ین را تضعیف کند و USD/JPY را بالاتر ببرد. اگر USD/JPY دوباره به سمت ۱۶۰ یا بالاتر حرکت کند، بازارها ممکن است ریسک بالاتر مداخله ارزی را قیمت‌گذاری کنند.

تصمیم BoJ چگونه می‌تواند بر Nikkei 225 اثر بگذارد؟

پیام هاوکیش می‌تواند ریسک سیو سود در شاخص Nikkei 225 ایجاد کند، به‌خصوص پس از رکوردهای اخیر. با این حال، بانک‌ها ممکن است از انتظارات نرخ‌های بهره داخلی بالاتر سود ببرند.

چرا جنگ ایران برای BoJ اهمیت دارد؟

جنگ ایران ریسک‌های انرژی و حمل‌ونقل را افزایش داده است؛ عواملی که می‌توانند هزینه‌های وارداتی ژاپن و فشار تورمی را بالا ببرند. هم‌زمان، هزینه‌های بالاتر سوخت می‌تواند به رشد، سود شرکت‌ها و قدرت خرید خانوارها آسیب بزند.