پیشنمایش FOMC: پاول، ترامپ و آزمون فشار جنگ
نشست ۱۷ تا ۱۸ مارس FOMC مهمترین رویداد کلان این هفته است. برخلاف یک نشست معمولی فدرال رزرو، این جلسه شامل خلاصه پیشبینیهای اقتصادی (SEP) نیز هست و همین موضوع آن را برای بازارهای مالی بهطور ویژه مهم میکند.
دامنه هدف فدرال رزرو برای نرخ بهره وجوه فدرال در حال حاضر ۳.۵۰٪ تا ۳.۷۵٪ است که از ژانویه بدون تغییر باقی مانده، و بازارها همچنان با قدرت انتظار دارند که فدرال رزرو نرخها را ثابت نگه دارد. تا تاریخ ۱۴ مارس، قیمتگذاری در بازار فد فاندز همچنان به عدم تغییر در تصمیم ۱۸ مارس اشاره داشت.
اما خودِ تصمیم نرخ بهره، داستان اصلی نیست. آنچه اهمیت بسیار بیشتری دارد، پیام فدرال رزرو، نمودار داتپلات بهروزشده، و این است که آیا سیاستگذاران نگرانی بیشتری نسبت به تورم، کندی رشد اقتصاد، یا افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی نشان میدهند یا نه.
چرا نشست مارس FOMC اهمیت دارد
فدرال رزرو در شرایطی وارد این نشست میشود که پسزمینه اقتصاد کلان بهطور فزایندهای دشوارتر شده است. رشد اقتصادی بهطور محسوسی کند شده، بازار کار شتاب خود را از دست داده، و چشمانداز تورم نیز پیچیدهتر شده است؛ زیرا افزایش قیمت نفت و بنزین در پی جنگ خاورمیانه بار دیگر تهدید میکند که فشارهای قیمتی را بالا نگه دارد.
این دقیقاً همان نوع محیطی است که نگرانیهای رکود تورمی را بالا میبرد و مأموریت دوگانه فدرال رزرو را تحت فشار قرار میدهد. تورم بالاتر در کنار شرایط ضعیفتر بازار کار، یکی از ناخوشایندترین ترکیبها برای سیاستگذاران است.
سناریوی پایه ما این است که فدرال رزرو نرخها را ثابت نگه میدارد و در عین حال حداکثر انعطافپذیری را حفظ میکند. محتملترین نتیجه، یک تثبیت نرخ با لحن هاوکیش است، نه یک تثبیت با لحن داویش. در عمل، این یعنی فدرال رزرو احتمالاً ضعف رشد و نرمی بازار کار را میپذیرد، اما در عین حال از ارسال هرگونه سیگنال قوی برای کاهش نرخ در کوتاهمدت خودداری میکند، زیرا ریسکهای تورمی دوباره ظاهر شدهاند.
جنگ خاورمیانه چالش سیاست گذاری فدرال رزرو را تشدید میکند
پسزمینه ژئوپلیتیکی فقط این چالش را سنگینتر میکند. درگیری مرتبط با ایران، محیطی خارجی و بسیار نامطمئن ایجاد کرده است؛ بهطوری که قیمت نفت در واکنش به تیترهای خبری و اضطراب بازار با نوسانات شدیدی حرکت میکند.
حتی اگر فدرال رزرو ترجیح دهد از یک شوک عرضه ناشی از انرژی عبور کند، نمیتواند این ریسک را نادیده بگیرد که قیمتهای بالاتر انرژی به تورم عمومی و کل منتقل شود، انتظارات تورمی را تحت فشار نگه دارد، و مسیر سیاستگذاری را بیش از پیش پیچیده کند.
دادههای بازار کار آمریکا شکنندهتر شدهاند
فراتر از ژئوپلیتیک، جریان دادههای داخلی میان نشستهای ژانویه و مارس ناهمگون بوده است. بهویژه دادههای بازار کار پرنوسان بودهاند. گزارش قدرتمند اشتغال در ژانویه و کاهش نرخ بیکاری، با گزارش بسیار ضعیفتر اشتغال در فوریه دنبال شد.
در مجموع، شرایط بازار کار به نظر نمیرسد فروپاشیده باشد، اما قطعاً ضعیفتر و شکنندهتر به نظر میرسد و همچنان در یک محیط کاری با میزان استخدام و اخراج پایین گیر کرده است، نه در مسیری که بهروشنی بهبود را نشان دهد.
تورم همچنان بیش از حد چسبنده است
تورم نیز نتوانسته پیشرفت معنادار تازهای به سمت هدف ۲٪ فدرال رزرو داشته باشد. دادههای اخیر نشان میدهند که تورم PCE همچنان در حوالی ۳٪ باقی مانده و برخی از اجزای هستهای هنوز سرسخت هستند.
شوک نفتی احتمالاً تورم سرفصل را بالاتر خواهد برد و ممکن است حتی مقداری انتقال محدود به قیمتهای هستهای نیز ایجاد کند، آن هم در حالی که همزمان بر رشد اقتصادی فشار وارد میکند. این وضعیت، فدرال رزرو را در موقعیتی قرار میدهد که باید با مشکل تورمیای مقابله کند که بسیار طولانیتر از انتظار دوام آورده و اکنون با یک شوک خارجی دیگر نیز روبهرو شده است.
پیام های فدرال رزرو پیش از نشست یکدست نبوده است
پیام های ارسالی فدرال رزرو پیش از این نشست کاملاً همسو نبوده است. برخی سیاستگذاران ظاهراً تمایل بیشتری دارند که از شوک انرژی عبور کنند و بر نشانههای احتمالی ثبات در بازار کار تمرکز کنند. برخی دیگر بهطور فزایندهای نگران این هستند که ریسکهای تورمی دوباره در حال ریشهدار شدن باشند.
این اختلاف دیدگاه توضیح میدهد که چرا نشست مارس ممکن است یک پیام محتاطانه ارائه دهد، نه یک چرخش جهتدار روشن.
از بیانیه و SEP چه انتظاری باید داشت
بعید است بیانیه پس از نشست تغییرات چشمگیری داشته باشد، اما ممکن است عدم قطعیت بیشتر در چشمانداز را به دلیل درگیری ایران به رسمیت بشناسد. همچنین احتمال معقولی وجود دارد که عبارتی که به «برخی نشانههای ثبات» در بیکاری اشاره میکرد، نرمتر شود یا به شکلی کمی بدبینانهتر تغییر یابد.
احتمالاً SEP در مسیری رکودتورمیتر حرکت خواهد کرد:
- پیشبینیهای تورم برای ۲۰۲۶ ممکن است بالاتر بازبینی شوند؛ بازتابی از افزایش قیمت انرژی و تداوم سختی در برخی مؤلفههای هستهای PCE.
- این چسبندگی تورمی ممکن است حتی به ۲۰۲۷ نیز کشیده شود و بازگشت مورد انتظار به هدف ۲٪ فدرال رزرو را به تأخیر بیندازد.
- همزمان، پیشبینیهای GDP برای ۲۰۲۶ احتمالاً پایینتر بازبینی خواهند شد.
- پیشبینیهای بیکاری نیز ممکن است با ادامه سرد شدن بازار کار، اندکی افزایش یابند.
آیا داتپلات تغییر خواهد کرد؟
با این حال، میانه داتپلات ممکن است بدون تغییر باقی بماند. برای آنکه میانه بهطور معناداری پایینتر یا بالاتر حرکت کند، به چندین بازبینی از سوی اعضا نیاز است، و ممکن است فدرال رزرو در شرایطی که عدم قطعیت همچنان بالا است، رویکرد «اول، آسیبی وارد نکن» را ترجیح دهد.
نگرانیهای تورمی، احتمال غافلگیری داویش را پایین میآورد؛ حتی اگر سیاستگذاران بدانند که سیاست پولی ابزار مناسبی برای خنثیکردن یک شوک عرضه ناشی از نفت نیست. به بیان دیگر، توازن ریسکها ممکن است احتیاط را ایجاب کند، اما نه لزوماً یک تغییر آشکار در مسیر میانه نرخها.
خریدهای مدیریت ذخایر نیز یک موضوع فنی مهم است
یک موضوع فنی دیگر که باید زیر نظر داشت، خریدهای مدیریت ذخایر فدرال رزرو است. انتظار میرود فدرال رزرو سرعت این خریدها را به حدود ۲۰ تا ۲۵ میلیارد دلار در ماه کاهش دهد؛ در حالی که این رقم در حال حاضر ۴۰ میلیارد دلار در ماه است.
از آنجا که این خریدها عمدتاً در اسناد کوتاهمدت خزانه داری متمرکز بودهاند، این تعدیل نباید اثر معناداری بر بازدهیهای بلندمدت داشته باشد. با این حال، این اقدام نشاندهنده اعتماد بیشتر به عملکرد عادیتر بازارهای تأمین مالی خواهد بود.
فشار ترامپ بر فدرال رزرو، تنش سیاسی را بیشتر میکند
فراتر از اقتصاد، این نشست در فضایی از فشار سیاسی فزاینده نیز برگزار میشود. رئیسجمهور دونالد ترامپ بار دیگر بهصورت علنی خواستار کاهش تهاجمی نرخ بهره شده و استدلال کرده که فدرال رزرو باید فوراً اقدام کند و منتظر نماند.
با این حال، بانک مرکزی همچنان در برابر چنین درخواستهایی مقاومت کرده و بر ضرورت کنترل تورم تأکید دارد. این تنش سیاسی، لایه دیگری از فشار را به نشستی که از قبل هم دشوار بود اضافه میکند؛ بهویژه در شرایطی که بحث درباره رهبری آینده فدرال رزرو نیز ادامه دارد.
پاول با یک موازنه دشوار روبهرو است
حتی پیش از تشدید جنگ، فدرال رزرو میان دو ریسک رقیب گرفتار شده بود: بالا نگهداشتن نرخها برای مدت طولانیتر بهمنظور مهار تورم سرسخت، یا کاهش نرخها برای حمایت از مخارج و اشتغال پس از آنکه بازار کار در سال ۲۰۲۵ شتاب خود را از دست داد.
شوک نفتی مرتبط با ایران فقط این دوگانگی را واضح تر کرده است.
جمعبندی پیشنمایش FOMC در ۱۷ تا ۱۸ مارس
جمعبندی این است که این نشست FOMC کمتر درباره خودِ نرخ بهره است و بیشتر درباره این است که جرومی پاول مرحله بعدی چرخه را چگونه چارچوببندی میکند.
بازارها بیش از هر چیز بر سه عامل تمرکز خواهند کرد:
- داتپلات
- هرگونه بازبینی صعودی در پیشبینیهای تورم
- ارزیابی پاول از اینکه آیا قیمتهای بالاتر نفت یک شوک موقت هستند یا دلیلی برای حفظ سیاست محدودکننده برای مدت طولانیتر
اگر فدرال رزرو پیشبینیهای رشد را کاهش دهد و همزمان پیشبینیهای تورم را کمی بالاتر ببرد، بازارها احتمالاً این نتیجه را بهعنوان تأیید دوباره روایت نرخهای بالاتر برای مدت طولانیتر تفسیر خواهند کرد. چنین نتیجهای معمولاً از دلار آمریکا و بازدهی اوراق بدهی خزانه داری حمایت میکند، در حالی که برای سهام و سایر داراییهای حساس به نرخ بهره پسزمینه دشوارتری ایجاد خواهد کرد.
سوالات متداول
۱. انتظار اصلی از نشست ۱۷ تا ۱۸ مارس FOMC چیست؟
انتظار اصلی این است که فدرال رزرو نرخ بهره را در محدوده ۳.۵۰٪ تا ۳.۷۵٪ بدون تغییر نگه دارد. بازارها عمدتاً این سناریو را قیمتگذاری کردهاند، اما پیام کلی فدرال رزرو از خودِ تصمیم نرخ بهره مهمتر خواهد بود.
۲. چرا این نشست فدرال رزرو اهمیت ویژهای دارد؟
زیرا این نشست شامل خلاصه پیشبینیهای اقتصادی (SEP) و داتپلات بهروزشده است؛ دو عاملی که میتوانند انتظارات بازار درباره مسیر آینده نرخ بهره، تورم، رشد و بیکاری را بهطور قابل توجهی تغییر دهند.
۳. منظور از «تثبیت هاوکیش» چیست؟
تثبیت هاوکیش یعنی فدرال رزرو نرخها را بدون تغییر نگه میدارد، اما در بیانیه و لحن خود موضعی سختگیرانه نسبت به تورم حفظ میکند. در این حالت، سیاستگذاران ممکن است ضعف رشد و نرمی بازار کار را بپذیرند، اما از ارسال سیگنال قوی برای کاهش نرخ در کوتاهمدت خودداری کنند.
۴. چرا بازارها تا این حد بر داتپلات تمرکز دارند؟
چون داتپلات (نمودارهای نقطه ای اعضای کمیته بازار آزاد فدرال رزرو) نشان میدهد مقامات فدرال رزرو انتظار دارند نرخ بهره در سالهای آینده به کدام سمت حرکت کند. حتی اگر نرخها در مارس ثابت بمانند، داتپلات میتواند انتظارات بازار برای ادامه سال ۲۰۲۶ و فراتر از آن را تغییر دهد.
۵. درگیری مرتبط با ایران چگونه بر چشمانداز فدرال رزرو اثر میگذارد؟
این درگیری باعث افزایش قیمت نفت و رشد عدم قطعیت ژئوپلیتیکی شده است. این موضوع برای فدرال رزرو مهم است، زیرا قیمتهای بالاتر انرژی میتوانند تورم سرفصل را بالا ببرند، انتظارات تورمی را تحت فشار قرار دهند و مسیر سیاستگذاری را پیچیدهتر کنند.
۶. آیا تورم همچنان برای فدرال رزرو یک مشکل است؟
بله. به نظر میرسد تورم هنوز بیش از حد چسبنده است؛ بهطوری که تورم PCE همچنان در حوالی ۳٪ قرار دارد و برخی مؤلفههای هستهای نیز همچنان مقاومت نشان میدهند. این مسئله کار فدرال رزرو را برای توجیه کاهش نرخ در کوتاهمدت دشوار میکند.
۷. این مقاله درباره بازار کار چه میگوید؟
بازار کار ضعیفتر شده، اما فرو نریخته است. دادههای اخیر نشان میدهند که شرایط بازار کار شکنندهتر شده، شتاب استخدام کاهش یافته، و هنوز نشانه روشنی از بهبود فراگیر دیده نمیشود.
۸. آیا فدرال رزرو ممکن است پیشبینیهای اقتصادی خود را بازبینی کند؟
بله. فدرال رزرو ممکن است پیشبینی تورم را بالاتر، پیشبینی رشد را پایینتر، و پیشبینی بیکاری را اندکی بالاتر ببرد؛ موضوعی که با یک چشمانداز رکودتورمیتر سازگار است.
۹. آیا میانه داتپلات الزاماً تغییر خواهد کرد؟
نه لزوماً. حتی اگر چشمانداز اقتصادی تضعیف شود، ممکن است میانه داتپلات بدون تغییر باقی بماند، اگر اعضای فدرال رزرو ترجیح دهند در دورهای با عدم قطعیت بالا، سیگنال جهتدار بسیار قوی به بازار ارسال نکنند.
۱۰. بازارها در کنفرانس خبری پاول بیشتر به چه چیزی توجه خواهند کرد؟
تمرکز اصلی بازار بر ارزیابی پاول از تورم، وضعیت بازار کار، شوک قیمتی ناشی از نفت، و این خواهد بود که آیا فدرال رزرو افزایش قیمت انرژی را موقتی میبیند یا دلیلی برای حفظ سیاست محدودکننده برای مدت طولانیتر.
۱۱. اگر فدرال رزرو لحن هاوکیشتری از انتظار داشته باشد، بازارها چگونه واکنش نشان میدهند؟
یک نتیجه هاوکیشتر از انتظار میتواند از دلار آمریکا و بازدهی اوراق خزانه حمایت کند، در حالی که بر سهام و سایر داراییهای حساس به نرخ بهره فشار وارد میکند.
۱۲. جمعبندی اصلی برای سرمایهگذاران چیست؟
مسئله اصلی این نیست که فدرال رزرو در مارس اقدام میکند یا نه، بلکه این است که مرحله بعدی سیاست پولی را چگونه ترسیم میکند. اگر فدرال رزرو همزمان به رشد ضعیفتر و تورم بالاتر اشاره کند، بازارها احتمالاً بیش از پیش به روایت نرخهای بالا برای مدت طولانیتر تکیه خواهند کرد.


Comments