بیانیه بانک مرکزی ژاپن: افزایش نرخ بهره پایه به ۰.۷۵٪

بیانیه سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن: هدایت نرخ به حوالی ۰.۷۵٪ و تأکید بر مسیر افزایش تدریجی

تاریخ: ۱۹ دسامبر ۲۰۲۵ — بانک مرکزی ژاپن (جلسه ۱۸–۱۹ دسامبر ۲۰۲۵)

بانک مرکزی ژاپن (BoJ) چارچوب عملیات بازار پول و نرخ‌های مرتبط با تسهیلات خود را به‌روزرسانی کرد و اعلام نمود که نرخ کالِ بدون وثیقه یک‌شبه را در حوالی ۰.۷۵٪ نگه می‌دارد. همچنین نرخ تسهیلات سپرده مکمل را ۰.۷۵٪ و نرخ پایه وام‌دهی را ۱.۰٪ تعیین کرد. تمامی این تغییرات از ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵ اجرایی می‌شوند.

چه چیزی تغییر کرد؟

۱) دستورالعمل عملیات بازار پول (هدایت نرخ سیاستی)

• بانک مرکزی ژاپن تلاش خواهد کرد نرخ کالِ بدون وثیقه یک‌شبه در حوالی ۰.۷۵٪ باقی بماند.

۲) تسهیلات سپرده مکمل (نرخ اعمالی بر مانده حساب‌های جاری)

• نرخ تسهیلات سپرده مکمل برابر ۰.۷۵٪ تعیین شد (به‌جز ذخایر قانونی).

۳) نرخ پایه وام‌دهی (تسهیلات وام‌دهی مکمل)

• نرخ پایه وام‌دهی برابر ۱.۰٪ تعیین شد.

زمان اجرا: ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵ (هم برای دستورالعمل و هم برای نرخ‌های تسهیلات).

ارزیابی BoJ: بهبود فعالیت اقتصادی، تداوم رشد دستمزدها و تقویت سازوکار قیمت‌ها

BoJ اقتصاد ژاپن را در مسیر بهبود ملایم توصیف کرد، هرچند به ضعف در برخی بخش‌ها اشاره داشت. این بانک بر تنگنای بازار کار و سطح بالای سود شرکت‌ها در مجموع تأکید کرد؛ حتی با در نظر گرفتن اثرات سیاست‌های تعرفه‌ای.

پیام کلیدی این بود که احتمالاً رشد دستمزدها در سال آینده نیز ادامه می‌یابد؛ با اتکا به:

• شرایط فشرده بازار کار،
• تداوم رفتار تعیین دستمزد از سوی شرکت‌ها،
• و این نگاه که عدم‌قطعیت‌های مرتبط با اقتصاد آمریکا و اثر سیاست‌های تجاری کاهش یافته‌اند.

در بخش قیمت‌ها، BoJ اعلام کرد تورم پایه CPI به‌صورت ملایم در حال افزایش است و انتقال افزایش دستمزدها به قیمت فروش ادامه دارد. همچنین نرخ تورم CPI (همه اقلام به‌جز غذای تازه) را در حوالی ۳٪ در ماه‌های اخیر دانست که تحت تأثیر افزایش قیمت مواد غذایی (از جمله برنج) و عوامل دیگر بوده است؛ و در عین حال، انتظارات تورمی نیز به شکل ملایم افزایش یافته‌اند.

چشم‌انداز: کاهش تورم در کوتاه‌مدت، سپس بازگشت تدریجی به محدوده سازگار با هدف ۲٪

روایت پایه BoJ به‌صورت مرحله‌ای ارائه شد:

• رشد اقتصادی: به احتمال زیاد ملایم خواهد بود؛ زیرا سیاست‌های تجاری و سایر سیاست‌ها در حوزه‌های مختلف می‌تواند رشد اقتصادهای خارجی را کند کرده و بر سود شرکت‌های داخلی اثر بگذارد؛ با این حال، شرایط مالی انبساطی از اقتصاد حمایت می‌کند.

مسیر تورم (CPI بدون غذای تازه):

• احتمالاً در نیمه اول سال مالی ۲۰۲۶ به زیر ۲٪ کاهش می‌یابد (به دلیل فروکش کردن اثر قیمت غذا و همچنین اثر اقدامات دولتی برای کنترل افزایش قیمت‌ها)،
• سپس با افزایش تدریجی کمبود نیروی کار و بالا رفتن انتظارات تورمی میان‌مدت و بلندمدت، به‌تدریج افزایش خواهد یافت،
• و در نیمه دوم دوره پیش‌بینی گزارش چشم‌انداز اکتبر ۲۰۲۵، به سطحی عموماً سازگار با هدف ثبات قیمتی نزدیک می‌شود.

مسیر سیاست پولی: امکان افزایش‌های بیشتر در صورت تحقق سناریوی پایه

BoJ این تصمیم را تنظیم درجه انبساط پولی از منظر تحقق پایدار و باثبات هدف ۲٪ توصیف کرد.

نکات کلیدی چشم انداز آینده:

• نرخ‌های واقعی حتی پس از این تغییر، به احتمال زیاد به‌طور قابل‌ملاحظه‌ای منفی باقی می‌مانند.
• شرایط مالی انبساطی همچنان از فعالیت اقتصادی حمایت خواهد کرد.
• اگر سناریوی پایه گزارش اکتبر محقق شود، BoJ به‌طور کلی انتظار دارد به افزایش نرخ بهره پایه و تنظیم درجه انبساط متناسب با بهبود اقتصاد و قیمت‌ها ادامه دهد.

ریسک‌های مورد توجه

BoJ بر پایش دقیق این موارد تأکید کرد:

• تحولات رشد و تورم اقتصادهای خارجی تحت تأثیر سیاست‌های تجاری و سایر سیاست‌ها،
• رفتار تعیین دستمزد و قیمت‌گذاری شرکت‌ها،
• تحولات بازارهای مالی و ارز و اثر آن‌ها بر چشم‌انداز ژاپن.

اختلاف‌نظرهای داخلی درباره بیان چشم‌انداز تورم

دو عضو درباره برخی عبارات مربوط به مسیر تورم مخالفت کردند:

• تاکاتا حاجیمه معتقد بود تورم (از جمله تورم پایه) عموماً به هدف رسیده است.
• تامورا نائوکی معتقد بود تورم پایه از میانه دوره پیش‌بینی احتمالاً در سطحی عموماً سازگار با هدف قرار خواهد گرفت.

اثر بر بازار

اثر بر بازار: شفاف‌تر شدن مسیر افزایش تدریجی نرخ‌ها می‌تواند در شرایطی که بازارها احتمال افزایش‌های بیشتر را قیمت‌گذاری کنند، برای ین حمایتی باشد؛ اما اگر محرک غالب، ریسک‌پذیری جهانی یا پویایی نرخ‌های خارجی باشد، واکنش ین می‌تواند محدودتر بماند.

دیدگاه معاملاتی (سناریومحور، بدون عددگذاری قیمتی)

سناریو ۱: تقویت ین با ادامه قیمت‌گذاری افزایش نرخ‌ها

• تریگر: افزایش احتمال افزایش‌های بعدی BoJ و/یا فشرده شدن شکاف نرخ‌ها به نفع ژاپن.
• اجرا: تمرکز بر کراس‌های ین که به انتظارات نرخ حساس‌تر هستند.

سناریو ۲: واکنش خنثی تا ضعیف‌تر ین

• تریگر: غالب شدن محرک‌های بیرونی (ریسک‌پذیری یا نرخ‌های خارجی) و محدود شدن اثر سیاست BoJ.
• اجرا: تاکتیک‌های رنج تا زمان تأیید تغییر رژیم قیمتی.

سوالات متداول (برای Featured Snippets)

آیا BoJ نرخ هدف عملیاتی را تغییر داد؟

BoJ دستورالعملی تعیین کرد که نرخ کالِ بدون وثیقه یک‌شبه در حوالی ۰.۷۵٪ باقی بماند؛ اجرای آن از ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵ است.

نرخ تسهیلات سپرده مکمل اکنون چقدر است؟

نرخ تسهیلات سپرده مکمل ۰.۷۵٪ است و از ۲۲ دسامبر ۲۰۲۵ اجرا می‌شود.

BoJ درباره افزایش‌های بعدی چه گفت؟

اگر سناریوی پایه گزارش چشم‌انداز اکتبر ۲۰۲۵ محقق شود، BoJ انتظار دارد به افزایش نرخ بهره و تنظیم درجه انبساط ادامه دهد.