گزارش بازار نفت آژانس بینالمللی انرژی (OMR) یکی از منابع معتبر و بهروز برای دادهها، پیشبینیها و تحلیلهای بازار جهانی نفت است. این گزارش شامل آمار و توضیحات دقیق در مورد موارد زیر است:
· عرضه و تقاضای نفت
· ذخایر نفت
· قیمتهای نفت
· فعالیتهای پالایش نفت
· تجارت نفت
این اطلاعات برای کشورهای عضو آژانس بینالمللی انرژی و برخی کشورهای غیر عضو ارائه میشود.
نگاه اجمالی
رشد تقاضای جهانی نفت در سال جاری با اندکی شتاب نسبت به سال 2024 به کمی بیشتر از 1 میلیون بشکه در روز میرسد و به 103.9 میلیون بشکه در روز خواهد رسید. حدود 60 درصد از این افزایش تقاضا مربوط به آسیا است که در این میان، چین با افزایش تقاضا برای مواد اولیه پتروشیمی، پیشتاز خواهد بود. با توجه به ابهام موجود در فضای کلان اقتصادی، دادههای تحویل اخیر کمتر از حد انتظار بوده است که منجر به کاهش جزئی برآوردها برای رشد سه ماهه چهارم 2024 و سه ماهه اول 2025 به 1.2 میلیون بشکه در روز نسبت به سال قبل شده است.
عرضه جهانی نفت در ماه فوریه با 240 هزار بشکه در روز افزایش به 103.3 میلیون بشکه در روز رسید که عمده این افزایش مربوط به اوپک پلاس بوده است. قزاقستان با افزایش تولید میدان تِنگیز، به بالاترین سطح تولید تاریخ خود رسید، در حالی که ایران و ونزوئلا قبل از تشدید تحریمها، جریانهای صادراتی خود را افزایش دادند. پیشبینی میشود تولید خارج از اوپک پلاس در سال 2025 به میزان 1.5 میلیون بشکه در روز افزایش یابد که قاره آمریکا در این زمینه پیشتاز خواهد بود. در صورت تمدید کاهش داوطلبانه تولید اوپک پلاس پس از آوریل، تولید این سازمان در سال 2025 میتواند ثابت بماند، در حالی که در سال گذشته 770 هزار بشکه در روز کاهش داشت.
تولید پالایشگاههای جهانی نفت خام در ماه فوریه با 570 هزار بشکه در روز نسبت به ماه قبل کاهش یافت و به 82.8 میلیون بشکه در روز رسید. این کاهش از اوج پنج ساله دسامبر با 84.3 میلیون بشکه در روز، به دلیل خاموشیهای برنامهریزیشده و غیرمنتظره، ادامه یافت. پیشبینی میشود تولید پالایشگاهها در سال 2025 به طور متوسط 83.3 میلیون بشکه در روز باشد که 570 هزار بشکه در روز نسبت به سال قبل افزایش دارد. زیرا کاهش فعالیت پالایشگاههای OECD تا حدی با افزایش سالانه 930 هزار بشکه در روز در خارج از OECD جبران میشود. حاشیه سود پالایشگاهها در ماه فوریه به دلیل کاهش قیمت نفت خام و افزایش سودآوری در همه مناطق، بهبود یافت.
ذخایر مشاهده شده جهانی نفت در ماه ژانویه 40.5 میلیون بشکه کاهش یافت که 26.1 میلیون بشکه آن مربوط به محصولات نفتی بود. ذخایر نفت خام خارج از OECD 45.3 میلیون بشکه کاهش یافت که عمدتاً مربوط به کاهش واردات چین بود. مجموع ذخایر OECD 11.2 میلیون بشکه افزایش یافت که با افزایش 25 میلیون بشکه در موجودی نفت خام صنعتی تقویت شد. نفت موجود در کشتیها 6.7 میلیون بشکه کاهش یافت. با این حال، دادههای اولیه برای ماه فوریه نشان میدهد که مجموع ذخایر جهانی نفت با افزایش نفت موجود در کشتیها، دوباره افزایش یافته است.
در ماه فوریه و اوایل مارس، قیمت نفت حدود 7 دلار در هر بشکه کاهش یافت. این کاهش قیمت به دلیل تیرگی احساسات کلان اقتصادی ناشی از افزایش تنشهای تجاری رخ داد که چشمانداز رشد تقاضای نفت را مبهم کرد. علاوه بر این، برنامههای اوپک پلاس برای آغاز کاهش تدریجی تولید داوطلبانه در ماه آوریل، انتظارات برای تعادل راحت نفت خام در سال 2025 را افزایش داد. در زمان نگارش این گزارش، معاملات آتی برنت در نزدیکی پایینترین سطح سه ساله خود، یعنی حدود 70 دلار در هر بشکه، معامله میشد.
قیمت نفت خام
در فوریه و اوایل مارس، قیمت نفت خام به دلیل موارد زیر کاهش یافت:
· افزایش نگرانیها در مورد چشمانداز اقتصاد جهانی
· کاهش رشد تقاضای جهانی نفت به دلیل تشدید تنشهای تجاری
· اعلام اوپک پلاس مبنی بر آغاز کاهش تدریجی محدودیتهای تولید در ماه آوریل
· شروع بحثها در مورد احتمال آتشبس اولیه و توافق صلح در اوکراین
در نتیجه، قراردادهای آتی نفت برنت ICE در هشت هفته گذشته 11 دلار در هر بشکه کاهش یافت و در حال حاضر نزدیک به پایینترین سطح سه سال اخیر در حدود 70 دلار در هر بشکه معامله میشود.
تقاضای نفت
شرایط اقتصاد کلان که پیشبینیهای تقاضای نفت را پشتیبانی میکند، در ماه گذشته به دلیل تشدید تنشهای تجاری بین ایالات متحده و سایر کشورها بدتر شد. تعرفههای جدید ایالات متحده و اقدامات تلافیجویانه فزاینده، ریسکهای کلان را افزایش داد.
دادههای اخیر تقاضای نفت کمتر از حد انتظار بوده و برآوردهای رشد برای سه ماهه چهارم سال 2024 و سه ماهه اول سال 2025 به حدود 1.2 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. دادههای بازارهای پیشرفته و در حال توسعه نیز کمتر از پیشبینیها بوده است.
با این وجود، انتظار میرود رشد تقاضای جهانی نفت در سال جاری به طور متوسط کمی بیش از 1 میلیون بشکه در روز باشد که نسبت به 830 هزار بشکه در روز در سال 2024 افزایش یافته و تا حدی توسط قیمتهای پایینتر نفت تقویت میشود. کشورهای آسیایی تقریباً 60 درصد از این افزایش را به خود اختصاص خواهند داد که چین در صدر آن قرار دارد.
عرضه نفت
در حالی که افزایش عرضه واقعی ناشی از کاهش تدریجی محدودیتهای تولید اوپک پلاس در ماه آوریل ممکن است کمتر از افزایش اسمی 138 هزار بشکه در روز باشد، عرضه جهانی نفت در حال حاضر در حال افزایش است. در ماه فوریه، با افزایش تولید پروژه توسعه تنگیزچورویل، 240 هزار بشکه در روز افزایش یافت و تولید قزاقستان را به بالاترین سطح تاریخ رساند. ایران و ونزوئلا نیز قبل از تشدید تحریمها، جریانها را افزایش دادند.
انتظار میرود عرضه ونزوئلا از ماه آوریل، زمانی که مجوز عمومی شورون برای فعالیت در این کشور منقضی میشود، کاهش یابد. افزایش تولید هشت عضو اوپک پلاس که در توافق کاهش داوطلبانه نوامبر 2023 شرکت داشتند، ممکن است کمتر از 50 هزار بشکه در روز باشد، زیرا فقط عربستان سعودی و تا حد کمتری الجزایر، ظرفیت افزایش تولید به اهداف جدید را دارند. سایر اعضای شرکتکننده در این توافق، طبق برآوردهای آژانس بینالمللی انرژی، در ماه فوریه در مجموع 1.2 میلیون بشکه در روز بیشتر از سهمیه خود تولید کردند.
تولیدات نفت امریکا
ایالات متحده در حال حاضر در بالاترین سطح تولید خود قرار دارد و پیشبینی میشود بزرگترین منبع رشد عرضه در سال 2025 باشد و پس از آن کانادا، برزیل و گویان قرار دارند. تعرفههای پیشنهادی ایالات متحده بر کانادا و مکزیک ممکن است بر جریانها و قیمتها تأثیر بگذارد. آخرین دور تحریمها علیه روسیه و ایران هنوز بارگیریها را به طور قابل توجهی مختل نکرده است.
خطرات مربوط به چشمانداز بازار همچنان زیاد است و ابهامات فراوان است. ترازهای فعلی نشان میدهد که عرضه جهانی نفت ممکن است در سال جاری حدود 600 هزار بشکه در روز از تقاضا فراتر رود. اگر اوپک پلاس کاهش تدریجی محدودیتهای تولید را فراتر از آوریل ادامه دهد، 400 هزار بشکه در روز دیگر میتواند به بازار اضافه شود. دامنه و مقیاس تعرفهها نامشخص است و هنوز برای ارزیابی تاثیر آن بر چشمانداز بازار خیلی زود است.


Comments