گزارش بازار نفت آژانس بین‌المللی انرژی (OMR) | می ۲۰۲۵

نگاه عمومی بازار

 ·      پیش‌بینی می‌شود رشد تقاضای جهانی نفت از ۹۹۰ هزار بشکه در روز در سه ماهه نخست سال ۲۰۲۵، به دلیل موانع اقتصادی و افزایش بی‌سابقه فروش خودروهای برقی که مصرف را محدود می‌کند، برای بقیه سال به ۶۵۰ هزار بشکه در روز کاهش یابد. میانگین رشد تقاضا در سال ۲۰۲۵، ۷۴۰ هزار بشکه در روز و در سال ۲۰۲۶، ۷۶۰ هزار بشکه در روز خواهد بود. این در حالی است که کاهش تقاضا در کشورهای عضو OECD شتاب گرفته و به ترتیب به -۱۲۰ هزار بشکه در روز و -۲۴۰ هزار بشکه در روز خواهد رسید.

·      به نظر می‌رسد عرضه جهانی نفت در مسیر افزایش ۱.۶ میلیون بشکه در روز و رسیدن به میانگین ۱۰۴.۶ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ قرار دارد. پیش‌بینی می‌شود این افزایش در سال ۲۰۲۶ با ۹۷۰ هزار بشکه در روز دیگر ادامه یابد. تولیدکنندگان غیر اوپک پلاس قرار است ۱۳۰۰ هزار بشکه در روز در سال جاری و ۸۲۰ هزار بشکه در روز در سال آینده به عرضه اضافه کنند، حتی با وجود کاهش عرضه نفت سبک ایالات متحده. بر اساس آخرین برنامه‌ها، اوپک پلاس نیز ۳۱۰ هزار بشکه در روز عرضه اضافی در سال جاری و ۱۵۰ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۲۶ خواهد داشت.

·      پیش‌بینی‌های مربوط به ظرفیت پالایشگاهی برای سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ نسبت به گزارش ماه گذشته تغییری نکرده و به ترتیب ۸۳.۲ میلیون بشکه در روز و ۸۳.۶ میلیون بشکه در روز است. افزایش سالانه حدود ۴۰۰ هزار بشکه در روز در هر دو سال، منحصراً مربوط به مناطق غیر OECD خواهد بود. حاشیه سود پالایش در اواخر آوریل در بیشتر مناطق و پیکربندی‌ها به بالاترین سطح ۱۲ ماهه رسید، زیرا تغییرات محسوس در قیمت‌گذاری نفت خام، سودآوری را افزایش داد.

·      ذخایر جهانی نفت در ماه مارس به میزان ۲۵.۱ میلیون بشکه افزایش یافت که ناشی از افزایش ۵۷.۸ میلیون بشکه‌ای در نفت خام بود. با این حال، این میزان با ۷۶۷۱ میلیون بشکه همچنان به طور قابل توجهی پایین‌تر از میانگین پنج ساله (-۲۲۱ میلیون بشکه) قرار داشت. کل موجودی‌های OECD به میزان ۳.۱ میلیون بشکه افزایش یافت، در حالی که ذخایر غیر OECD به میزان ۲۱.۳ میلیون بشکه و نفت موجود در کشتی‌ها به میزان اندکی ۰.۷ میلیون بشکه افزایش یافت. داده‌های اولیه نشان می‌دهد که ذخایر جهانی نفت در ماه آوریل نیز افزایش یافته است.

·      قیمت‌های نفت خام شاخص در طول ماه آوریل و اوایل ماه مه به دلیل افزایش تعرفه‌های ایالات متحده و افزایش بیش از حد انتظار تولید اوپک پلاس، حدود ۱۰ دلار در هر بشکه کاهش یافت. پس از آنکه ایالات متحده در ۸ مه با بریتانیا به توافق تجاری و در ۱۲ مه با چین به توافق ۹۰ روزه دست یافت، احساسات نزولی تا حدودی کاهش یافت. میانگین قیمت نفت خام روسیه در ماه آوریل ۵۵.۶۴ دلار در هر بشکه بود و تمام گریدهای صادراتی اصلی زیر سقف قیمت ۶۰ دلار در هر بشکه قرار داشتند. در زمان نگارش این گزارش، قیمت نفت خام برنت دریای شمال حدود ۶۶ دلار در هر بشکه معامله می‌شد.

قیمت‌های نفت

قیمت‌های نفت در اواخر آوریل و اوایل مه دوباره روند نزولی به خود گرفتند، زیرا تنش‌های تجاری بر بازارهای مالی و کالا تأثیر گذاشت و اوپک پلاس با کاهش بیشتر تولید موافقت کرد. با این حال، پس از توافق تجاری ایالات متحده با بریتانیا در 8 مه و توافق 90 روزه با چین در 12 مه، تا حدودی از احساسات نزولی کاسته شد. با این وجود، انتظار می‌رود که افزایش عدم قطعیت تجاری بر اقتصاد جهانی و به تبع آن، تقاضای نفت اثرگذار باشد. قیمت آتی نفت خام برنت در ماه آوریل 14 دلار در هر بشکه کاهش یافت و در اوایل مه به پایین‌ترین سطح چهار ساله خود، یعنی کمی بالاتر از 60 دلار در هر بشکه رسید. با این حال، در زمان نگارش این گزارش، قیمت به حدود 66 دلار در هر بشکه بازگشته است.

تقاضای جهانی نفت

نشانه‌هایی از کند شدن رشد تقاضای جهانی نفت در حال ظهور است و این موضوع به دقت زیر نظر خواهد بود. پس از عملکرد نسبتاً قوی در سه ماهه اول سال 2025، آخرین داده‌های مربوط به تحویل نفت در کشورهای غیر OECD، به ویژه در چین و هند، ضعیف‌تر از حد انتظار بوده است. اکنون پیش‌بینی می‌شود که رشد تقاضا با نرخ ملایم‌تری، یعنی 650 هزار بشکه در روز برای بقیه سال 2025، ادامه یابد که منجر به میانگین افزایش سالانه 740 هزار بشکه در روز می‌شود. برای سال 2026 نیز افزایش 760 هزار بشکه در روز پیش‌بینی می‌شود. علیرغم ضعف اخیر، اقتصادهای نوظهور همچنان عامل اصلی رشد تقاضا هستند و انتظار می‌رود که 860 هزار بشکه در روز در سال جاری و 1 میلیون بشکه در روز در سال آینده به تقاضا اضافه کنند. این در حالی است که کشورهای OECD با کاهش شتاب‌گیرنده تقاضا به میزان 120 هزار بشکه در روز و 240 هزار بشکه در روز در سال‌های مشابه روبرو خواهند بود.

عرضه جهانی نفت

در بحبوحه چشم‌انداز ضعیف‌تر برای اقتصاد جهانی و تقاضای جهانی نفت، اوپک پلاس در اوایل ماه مه با اعلام دومین افزایش متوالی ماهانه به میزان 411 هزار بشکه در روز برای ماه ژوئن، بازار را غافلگیر کرد و عملاً تولید این بلوک را به سطوحی رساند که قبلاً برای اکتبر 2025 برنامه‌ریزی شده بود. با این حال، افزایش واقعی تولید کمتر از ارقام اسمی خواهد بود، زیرا تعدادی از کشورها، از جمله قزاقستان، امارات متحده عربی، عراق و روسیه، همچنان بالاتر از اهداف تعیین‌شده خود تولید می‌کنند. در مقابل، برخی دیگر با محدودیت‌های ظرفیت تولید مواجه هستند و برخی نیز کاهش‌های جبرانی برای تولید بیش از حد قبلی اعمال خواهند کرد. با در نظر گرفتن اهداف عرضه جدید تا ماه ژوئن، به نظر می‌رسد که اوپک پلاس در سال جاری 310 هزار بشکه در روز و در سال 2026، 150 هزار بشکه در روز بیشتر تولید خواهد کرد. تشدید بیشتر تحریم‌ها علیه ونزوئلا، ایران و روسیه ممکن است بخشی از این افزایش تولید را خنثی کند.

میزان تولید و استخراج نفت

در همین حال، انتظار می‌رود یکی از فوری‌ترین تأثیرات کاهش اخیر قیمت نفت بر تولید نفت شیل ایالات متحده باشد. تولیدکنندگان مستقل در آخرین گزارش‌های درآمدی خود اعلام کرده‌اند که ترجیح می‌دهند تعداد دکل‌های حفاری را کاهش داده و تا 9 درصد از پیش‌بینی‌های قبلی خود برای هزینه‌های سرمایه‌ای سال 2025 بکاهند. در نتیجه، پیش‌بینی خود برای تولید نفت سبک غیرمتعارف ایالات متحده را برای دومین ماه متوالی، 40 هزار بشکه در روز در سال 2025 و 190 هزار بشکه در روز در سال 2026 کاهش داده‌ایم. اکنون رشد کل عرضه ایالات متحده به ترتیب 440 هزار بشکه در روز و 180 هزار بشکه در روز ارزیابی می‌شود و در سال 2026 به 20.9 میلیون بشکه در روز خواهد رسید. با کند شدن رشد نفت غیرمتعارف ایالات متحده، پروژه‌های مرسوم افزایش عرضه غیر اوپک پلاس را به میزان 1.3 میلیون بشکه در روز در سال جاری و 820 هزار بشکه در روز در سال 2026 پشتیبانی خواهند کرد.

ذخایر جهانی نفت

با توجه به اینکه انتظار می‌رود افزایش عرضه جهانی به طور قابل توجهی از رشد تقاضا پیشی بگیرد، پیش‌بینی می‌شود که موجودی نفت به طور متوسط 720 هزار بشکه در روز در سال جاری و 930 هزار بشکه در روز در سال آینده افزایش یابد. این در حالی است که در سال 2024 شاهد کاهش 140 هزار بشکه در روز بوده‌ایم. این امر زمینه را برای تعدیل بیشتر در مبانی عرضه و تقاضا فراهم می‌کند.