گزارش ماهانه اوپک - ماه آگوست 2024

سبد مرجع اوپک (ORB) با افزایش 1.21 دلاری (معادل 1.5 درصد) به طور متوسط به 84.43 دلار به ازای هر بشکه رسید. قراردادهای آتی ICE برنت نیز در این ماه با 88 سنت افزایش (1.1 درصد) به 83.88 دلار به ازای هر بشکه رسیدند. قرارداد ماه آتی NYMEX WTI نیز با افزایش 1.78 دلاری (2.3 درصد) به طور متوسط به 80.48 دلار به ازای هر بشکه رسید.

در سوی دیگر بازار، قیمت‌های آتی نفت خام DME عمان در ژوئیه با افزایش 68 سنتی (0.8 درصد) به 83.37 دلار به ازای هر بشکه رسید. به تبع آن، اختلاف قیمت بین قراردادهای ماه آتی ICE برنت و NYMEX WTI با کاهش 90 سنتی به 3.40 دلار به ازای هر بشکه رسید.

منحنی‌های آتی قیمت نفت تقویت شدند و تمامی معیارهای اصلی نفت خام شیب بیشتری به سمت عقب‌نشینی نشان دادند. مدیران سرمایه‌گذاری حجم قابل توجهی از موقعیت‌های طولانی را بستند و موقعیت‌های کوتاه را افزایش دادند؛ به‌ویژه در بازار ICE برنت.

اقتصاد جهانی 

بر اساس آخرین ارزیابی‌ها، رشد اقتصادی جهانی برای سال‌های 2024 و 2025 به ترتیب 2.9 درصد پیش‌بینی می‌شود که نسبت به ارزیابی ماه گذشته تغییری نداشته است.

·        ایالات متحده: پس از رشد قوی در سه‌ماهه دوم سال 2024، پیش‌بینی رشد اقتصادی این کشور برای سال 2024 به 2.4 درصد افزایش یافته است. با این حال، پیش‌بینی سال 2025 همچنان در 1.9 درصد ثابت مانده است.

·        ژاپن: عملکرد اقتصادی قوی ایالات متحده تا حدودی توسط عملکرد ضعیف‌تر اقتصادی ژاپن جبران شده است. پیش‌بینی رشد اقتصادی ژاپن برای سال 2024 به 0.2 درصد کاهش یافته و پیش‌بینی سال 2025 با 0.9 درصد بدون تغییر باقی مانده است.

·        منطقه یورو: پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی برای منطقه یورو در سال‌های 2024 و 2025 به ترتیب 0.7 درصد و 1.2 درصد بدون تغییر مانده‌اند.

·        کشورهای غیر عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD):

v    چین: پیش‌بینی رشد اقتصادی چین برای سال‌های 2024 و 2025 به ترتیب در 4.9 درصد و 4.6 درصد ثابت مانده است.

v    هند: پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی هند برای هر دو سال 2024 و 2025 بدون تغییر به ترتیب در 6.6 درصد و 6.3 درصد باقی مانده‌اند.

v    برزیل: پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی برزیل برای سال‌های 2024 و 2025 بدون تغییر به ترتیب در 1.8 درصد و 1.9 درصد ثابت مانده است.

v    روسیه: پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی روسیه برای سال‌های 2024 و 2025 به ترتیب در 3.1 درصد و 1.5 درصد بدون تغییر باقی مانده‌اند.

تقاضای جهانی نفت 

پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال 2024، با کاهش جزئی 135 هزار بشکه در روز نسبت به برآورد ماه گذشته، به حدود 2.1 میلیون بشکه در روز رسیده است. این میزان رشد، به طور قابل توجهی بالاتر از میانگین تاریخی 1.4 میلیون بشکه در روز پیش از همه‌گیری کووید-19 است.

این اصلاح جزئی، بازتابی از داده‌های واقعی دریافتی از سه ماهه اول و در برخی موارد سه ماهه دوم سال 2024، و همچنین انتظارات کاهشی برای رشد تقاضای نفت چین در سال جاری است. در مناطق اصلی، تقاضای نفت در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در سال 2024، حدود 0.2 میلیون بشکه در روز پیش‌بینی می‌شود، در حالی که تقاضای نفت در کشورهای غیر عضو این سازمان، حدود 1.9 میلیون بشکه در روز انتظار می‌رود.

برای سال 2025 نیز، پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت، با کاهش جزئی 65 هزار بشکه در روز به حدود 1.8 میلیون بشکه در روز رسیده است. انتظار می‌رود تقاضای نفت در کشورهای OECD در سال 2025، حدود 0.1 میلیون بشکه در روز افزایش یابد که بیشترین سهم این افزایش به کشورهای عضو OECD در قاره آمریکا تعلق دارد. تقاضای نفت در کشورهای غیر عضو OECD نیز، با افزایش حدود 1.7 میلیون بشکه در روز، همچنان پیشران اصلی رشد خواهد بود. چین، خاورمیانه، سایر کشورهای آسیایی و هند، بیشترین سهم را در این رشد خواهند داشت.

عرضه جهانی نفت 

پیش‌بینی می‌شود عرضه مایعات از کشورهای غیر عضو در توافق همکاری (Non-DoC) در سال 2024، با رشدی معادل 1.2 میلیون بشکه‌ای در روز به میزان قابل توجهی افزایش یابد. این رقم نسبت به برآورد ماه گذشته تغییری نداشته است. ایالات متحده، کانادا و برزیل به عنوان محرک‌های اصلی این رشد پیش‌بینی می‌شوند.

برای سال 2025 نیز، انتظار می‌رود عرضه مایعات غیر عضو با رشدی معادل 1.1 میلیون بشکه در روز ادامه یابد. ایالات متحده، برزیل، کانادا و نروژ نقش محوری در این رشد ایفا خواهند کرد.

همچنین پیش‌بینی می‌شود که تولید مایعات گاز طبیعی (NGL) و مایعات غیرمتعارف از کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، با افزایش حدود 0.1 میلیون بشکه در روز، در سال 2024 به طور متوسط به 8.3 میلیون بشکه در روز برسد. این میزان در سال 2025 با افزایش اندک 40 هزار بشکه‌ای به 8.4 میلیون بشکه در روز خواهد رسید.

بر اساس گزارش منابع ثانویه، تولید نفت خام کشورهای عضو توافق همکاری در ماه ژوئیه با افزایش 117 هزار بشکه‌ای نسبت به ماه قبل، به طور متوسط به 40.91 میلیون بشکه در روز رسید.

بازارهای محصول و عملیات پالایش 

در ماه ژوئیه، حاشیه سود پالایشگاه‌های ساحل خلیج ایالات متحده افزایش یافت. دلیل اصلی این افزایش، نوسانات عرضه بود. کاهش موجودی محصولات در طول این ماه، عمدتاً به دلیل اختلالات ناشی از شرایط نامساعد جوی در پالایشگاه‌ها، به این افزایش دامن زد. این امر فشار صعودی زیادی بر قیمت اغلب محصولات آمریکایی، به جز سوخت جت و نفت سفید، وارد کرد و در نتیجه، حاشیه سود پالایشگاه‌ها را افزایش داد.

در سنگاپور، کاهش قیمت نفت خام و محدودیت‌های عرضه محصولات در شمال شرقی آسیا، به دلیل تعمیرات برنامه‌ریزی‌شده و اضطراری پالایشگاه‌ها، وضعیت پالایشگاه‌های منطقه را تقویت کرد. علاوه بر این، تقاضای قوی برای تولید برق در خاورمیانه، همچنان به بازار سوخت‌های سنگین آسیا رونق بخشید و حمایت بیشتری از آن به عمل آورد.

در مقابل، حاشیه سود در شمال غرب اروپا تضعیف شد و در تمامی محصولات، زیان مشاهده شد. این وضعیت بازتابی از تولید بالای محصولات پالایشگاهی، تقاضای داخلی ضعیف‌تر برای محصولات میان‌تقطیر و کاهش صادرات محصولات اروپایی از روتردام بود.

بیشتر بدانید: حاشیه سود پالایشگاه (Refinery Margins) به طور خلاصه به تفاوت بین ارزش محصولات پالایش شده‌ای که یک پالایشگاه می‌فروشد و هزینه‌های تولید آن محصولات اشاره دارد. این تفاوت معمولاً به ازای هر بشکه نفت خام پردازش شده محاسبه می‌شود. حاشیه سود پالایشگاه یک شاخص دینامیک است و تحت تأثیر عوامل متعددی قرار دارد. تحلیل این شاخص به تنهایی برای ارزیابی کامل عملکرد یک پالایشگاه کافی نیست و باید در کنار سایر شاخص‌های مالی و عملیاتی مورد بررسی قرار گیرد.

بازار نفتکش‌ها 

نرخ‌های حمل و نقل نفتکش‌های سنگین در ماه ژوئیه روند کاهشی را تجربه کرد. به طوری که نرخ‌های اجاره فوری (نقطه‌ای) سوئزماکس بیشترین کاهش را در ماه ژوئیه به خود اختصاص داد و پس از آن نوبت به آفراماکس و VLCC‌ها رسید. کاهش فعالیت‌ها در بازار، تأثیر قابل توجهی بر نرخ‌های سوئزماکس گذاشت. به عنوان مثال، در مسیر غرب آفریقا به ساحل خلیج آمریکا، نرخ‌ها با کاهش 16 درصدی مواجه شدند. تعطیلات در آمریکا و اختلالات ناشی از طوفان در خلیج مکزیک، تقاضا برای نفتکش‌ها را کاهش داده و بر این کاهش اثرگذار بود.

فعالیت‌های محدود در بازار، بر نرخ‌های اجاره فوری آفراماکس نیز تأثیر منفی گذاشت. در مسیر دریای مدیترانه، به طور متوسط 15 درصد کاهش در نرخ‌ها مشاهده شد که ناشی از کاهش تقاضا برای نفتکش در این منطقه بود. در شرق سوئز، نرخ‌های آفراماکس در مسیر اندونزی به شرق 11 درصد کاهش یافت، اما همچنان بالاتر از سطح سال گذشته باقی ماند.

در بازار VLCC، نرخ‌های اجاره فوری در مسیر خاورمیانه به شرق 2 درصد کاهش یافت. نرخ‌ها در مسیر غرب آفریقا به شرق نیز با کاهش 5 درصدی مواجه شد، علیرغم افزایش تعداد سفرها به سمت هند.

نرخ‌های نفتکش‌های تمیز (حامل سوخت‌های پاک نظیر گاز مایع) در شرق سوئز با کاهش 18 درصدی روبرو شد. این کاهش به دلیل کاهش خرید از سوی کره جنوبی و وجود نفتکش‌های کافی در بازار بود. در مقابل، نرخ‌های غرب سوئز با افزایش 12 درصدی مواجه شد که ناشی از افزایش جریان‌ها به اروپا بود.

تجارت نفت خام و محصولات پالایش شده

بر اساس داده‌های اولیه، واردات نفت خام ایالات متحده در ماه ژوئیه تقریباً در بالاترین سطح ماه‌های اخیر باقی ماند و به طور متوسط به ۶.۹ میلیون بشکه در روز رسید. هم‌زمان، صادرات نفت خام این کشور به بالای ۴ میلیون بشکه در روز بازگشت. صادرات محصولات نفتی ایالات متحده در ژوئیه بخشی از رشد چشمگیر ماه قبل را از دست داد و به طور متوسط به ۶.۴ میلیون بشکه در روز رسید، در حالی که جریان‌ها به مکزیک و چین کاهش یافت.

برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که واردات نفت خام کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در اروپا همچنان زیر سطح مشاهده‌شده در ماه‌های ژوئن و ژوئیه سال گذشته باقی مانده است. واردات محصولات در ژوئن کاهش یافت، به‌ویژه در همه محصولات اصلی، هرچند در ژوئیه با افزایش واردات نفت کوره تا حدودی جبران شد.

در ژاپن، بر اساس داده‌های رسمی اخیر، واردات نفت خام در ماه ژوئن همچنان کاهش یافت و به طور متوسط کمی کمتر از ۲.۱ میلیون بشکه در روز رسید. این کمترین میزان در سه سال اخیر است. واردات محصولات ژاپن نیز کاهش یافت که علت اصلی آن کاهش واردات گاز مایع نفتی (LPG) بود.

واردات نفت خام چین در ماه ژوئن به طور متوسط ۱۱.۳ میلیون بشکه در روز بود که حدود ۱۱ درصد کمتر از رشد قوی مشاهده‌شده در همان ماه سال گذشته است؛ زمانی که اقتصاد این کشور پس از همه‌گیری کووید-۱۹ در حال احیا بود. واردات محصولات به چین همچنان از سطوح بالای مشاهده‌شده در آوریل کاهش یافت، زیرا پالایشگاه‌های مستقل خرید مواد اولیه پالایشگاه را کاهش دادند. صادرات محصولات چین به میزان ۵ درصد در ماه افزایش یافت که علت اصلی آن افزایش صادرات سوخت جت و نفت کوره و جبران کاهش صادرات گازوئیل بود.

هم‌زمان، واردات نفت خام هند در ماه ژوئن نسبت به سطوح بالای دو ماه گذشته کاهش یافت و به طور متوسط به ۴.۵ میلیون بشکه در روز رسید که تا حدودی ناشی از روندهای فصلی بود.

تحرکات ذخایر تجاری نفت

بر اساس داده‌های اولیه ماه ژوئن 2024، مجموع ذخایر تجاری نفت سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) حدود 14.1 میلیون بشکه کاهش یافته و به 2,831 میلیون بشکه رسیده است. این میزان حدود 116 میلیون بشکه کمتر از میانگین پنج سال گذشته (2015-2019) است.

در بررسی جزئیات، ذخایر نفت خام 17.3 میلیون بشکه کاهش یافته است، در حالی که ذخایر محصولات نفتی 3.1 میلیون بشکه افزایش نشان می‌دهد.

در پایان ماه ژوئن، ذخایر تجاری نفت خام OECD به 1,365 میلیون بشکه رسید که 101 میلیون بشکه کمتر از میانگین پنج سال گذشته است. همچنین، کل ذخایر محصولات نفتی OECD در این ماه به 1,467 میلیون بشکه رسید که 15 میلیون بشکه کمتر از میانگین دوره مقایسه‌ای است.

از نظر پوشش مصرف، ذخایر تجاری نفت OECD به میزان 0.1 روز کاهش یافته و به 61.2 روز رسیده است. این مقدار نیز 0.6 روز کمتر از میانگین پنج سال گذشته است.

تراز عرضه و تقاضا

تقاضا برای نفت خام کشورهای عضو توافق همکاری (DoC) در سال 2024، نسبت به برآورد ماه گذشته، 0.1 میلیون بشکه در روز کاهش یافته و به 43.0 میلیون بشکه در روز رسیده است. این میزان حدود 0.8 میلیون بشکه در روز بیشتر از برآورد سال 2023 است.

همچنین، تقاضا برای نفت خام کشورهای DoC در سال 2025، نسبت به برآورد ماه گذشته، 0.2 میلیون بشکه در روز کاهش یافته و به 43.6 میلیون بشکه در روز رسیده است. این میزان حدود 0.6 میلیون بشکه در روز بیشتر از برآورد سال 2024 خواهد بود.