گزارش ماهانه اوپک - ماه آپریل 2025

تحرکات قیمت نفت خام

قرارداد آتی ماه اول نفت خام برنت ICE نیز با 3.48 دلار کاهش یافت (4.6 درصد افت ماهانه) و به طور متوسط 71.47 دلار در هر بشکه معامله شد. به همین ترتیب، قرارداد آتی ماه اول نفت خام دبلیوتی‌آی NYMEX با 3.27 دلار کاهش (4.6 درصد افت ماهانه) به میانگین 67.94 دلار در هر بشکه رسید. قرارداد آتی ماه اول نفت خام عمان GME با کاهش 4.78 دلاری (6.2 درصد افت ماهانه) به طور متوسط 72.50 دلار در هر بشکه معامله شد.

اختلاف قیمت بین قراردادهای آتی ماه اول نفت خام برنت ICE و دبلیوتی‌آی NYMEX با 21 سنت کاهش یافت و به طور متوسط به 3.53 دلار در هر بشکه رسید.

منحنی آتی نفت خام برنت ICE و دبلیوتی‌آی NYMEX در ماه مارس نسبت به ماه قبل شکل صعودی‌تری به خود گرفت و شکاف‌های زمانی نزدیک‌ترین ماه به وضعیت پس‌گرد قوی‌تری تغییر یافت. این امر نشان‌دهنده دیدگاه خوش‌بینانه‌تر معامله‌گران نسبت به تعادل عرضه و تقاضا است. با این حال، ساختار قیمت نفت خام عمان GME و دبی در مقایسه با سطوح ژانویه و فوریه تخت‌تر شد، اما شکاف‌های زمانی نزدیک‌ترین ماه همچنان در وضعیت پس‌گرد قوی باقی ماند.

فروش سفته‌بازانه در بازار معاملات آتی نفت در ماه مارس کاهش یافت، زیرا صندوق‌های پوشش ریسک و سایر مدیران سرمایه پس از فروش‌های عمده در ماه قبل، بخشی از موقعیت‌های خرید خود را در نفت خام برنت ICE و دبلیوتی‌آی NYMEX افزایش دادند.

اقتصاد جهانی

اقتصاد جهانی در ابتدای سال جاری روند رشد ثابتی را نشان داد. با این وجود، پویایی‌های اخیر مرتبط با تعرفه‌ها، ابهام بیشتری را در مسیر کوتاه‌مدت آن ایجاد کرده است. در نتیجه این ابهامات، پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی جهانی با اندکی کاهش به 3.0 درصد برای سال 2025 و 3.1 درصد برای سال 2026 رسیده است.

در سطح کشورها، پیش‌بینی رشد اقتصادی ایالات متحده به 2.1 درصد در سال 2025 و 2.2 درصد در سال 2026 کاهش یافته است. رشد اقتصادی ژاپن نیز با کاهشی جزئی، برای سال‌های 2025 و 2026 به ترتیب 1 و 0.9 درصد پیش‌بینی می‌شود.

منطقه یورو نیز شاهد کاهش جزئی در پیش‌بینی رشد اقتصادی خود برای سال 2025 بوده و به 0.8 درصد رسیده است، در حالی که این رقم برای سال 2026 در سطح 1.1 درصد ثابت مانده است.

پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی چین نیز برای سال‌های 2025 و 2026 با اندکی کاهش به ترتیب به 4.6 و 4.5 درصد رسیده است. در مقابل، پیش‌بینی رشد اقتصادی هند برای سال 2025 با اندکی کاهش به 6.3 درصد رسیده، اما برای سال 2026 در سطح 6.5 درصد بدون تغییر باقی مانده است.

پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی برزیل در سال‌های 2025 و 2026 نیز بدون تغییر در سطوح 2.3 و 2.5 درصد ثابت مانده است. همچنین، پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی روسیه برای سال‌های 2025 و 2026 در سطوح 1.9 و 1.5 درصد بدون تغییر گزارش شده است.

تقاضای جهانی نفت

پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال 2025 با اندکی کاهش نسبت به پیش‌بینی‌های قبلی، به 1.3 میلیون بشکه در روز (نسبت به سال قبل) رسیده است. این تعدیل جزئی عمدتاً ناشی از داده‌های دریافتی برای سه ماهه اول سال 2025 و تأثیر احتمالی تعرفه‌های اخیراً اعلام شده توسط ایالات متحده بر تقاضای نفت است. انتظار می‌رود تقاضای نفت در کشورهای عضو OECD به میزان 0.04 میلیون بشکه در روز افزایش یابد، در حالی که پیش‌بینی می‌شود تقاضا در کشورهای غیر عضو OECD در سال 2025 حدود 1.25 میلیون بشکه در روز افزایش یابد.

پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت در سال 2026 نیز با اندکی کاهش به حدود 1.3 میلیون بشکه در روز رسیده است. انتظار می‌رود تقاضا در کشورهای عضو OECD در سال 2026 حدود 0.1 میلیون بشکه در روز (نسبت به سال قبل) افزایش یابد و پیش‌بینی می‌شود تقاضا در کشورهای غیر عضو OECD در همین سال، 1.2 میلیون بشکه در روز (نسبت به سال قبل) افزایش یابد.

عرضه جهانی نفت

پیش‌بینی می‌شود که عرضه مایعات غیر اوپک (یعنی عرضه مایعات از کشورهایی که در توافقنامه همکاری اوپک پلاس شرکت نمی‌کنند) در سال ۲۰۲۵ حدود ۰.۹ میلیون بشکه در روز نسبت به سال ۲۰۲۴ افزایش یابد. انتظار می‌رود عوامل اصلی این رشد، کشورهای ایالات متحده، کانادا، برزیل و آرژانتین باشند. رشد عرضه مایعات غیر اوپک در سال ۲۰۲۶ اندکی کاهش خواهد یافت و به حدود ۰.۹ میلیون بشکه در روز خواهد رسید که باز هم محرک‌های اصلی آن ایالات متحده، برزیل، کانادا و آرژانتین خواهند بود.

در همین حال، پیش‌بینی می‌شود که تولید مایعات گازی طبیعی (NGLs) و مایعات غیرمتعارف از کشورهای عضو اوپک پلاس در سال ۲۰۲۵ با ۰.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یابد و به طور متوسط به ۸.۴ میلیون بشکه در روز برسد. این افزایش در سال ۲۰۲۶ نیز با همین مقدار (۰.۱ میلیون بشکه در روز) ادامه خواهد یافت و میانگین تولید به ۸.۵ میلیون بشکه در روز خواهد رسید.

تولید نفت خام توسط کشورهای عضو اوپک پلاس در ماه مارس نسبت به ماه فوریه ۳۷ هزار بشکه در روز کاهش یافت و طبق گزارش منابع ثانویه موجود، به طور متوسط به حدود ۴۱.۰۲ میلیون بشکه در روز رسید.

بازارهای فرآورده و عملیات پالایش

در ماه مارس، گزارش شد که حاشیه سود پالایشگاه‌ها (refinery margins) در تمامی مراکز تجاری کاهش یافته است. در سواحل خلیج مکزیک (USGC)، قیمت تمام فرآورده‌ها به جز بنزین کاهش یافتند؛ زیرا بخشی از ظرفیت پالایشی پس از انجام تعمیرات و نگهداری به مدار تولید بازگشت و این امر منجر به افزایش عرضه فرآورده‌ها شد.

در روتردام، بازارهای فرآورده به طور کلی تضعیف شدند، این در حالی بود که کل موجودی فرآورده‌های ARA کاهش یافته بود. این رکود به ویژه در عملکرد حاشیه سود گازوئیل به دلیل تضعیف عوامل بنیادی بازار مشهود بود. در سنگاپور، ورود بیشتر فرآورده‌ها از خاورمیانه به همراه عرضه فراوان فرآورده‌های منطقه‌ای، تقاضای کمتر از حد انتظار بنزین در منطقه و صادرات قوی سوخت جت از چین، فشار قابل توجهی بر حاشیه سود پالایشگاه‌های آسیایی وارد کرد.

نکته: منظور از حاشیه سود پالایشگاه (refinery margins) یا مارجین پالایشگاهی، میزان سودآوری پالایشگاه‌های نفت است. این مفهوم، تفاوت بین ارزش محصولات نفتی پالایش شده تولید شده توسط یک پالایشگاه و هزینه نفت خام و سایر مواد اولیه مورد استفاده برای تولید آن‌ها را نشان می‌دهد.

بازار نفتکش

تحولات مربوط به تحریم‌ها و تعرفه‌ها سبب شده است تا نرخ‌های حمل و نقل لحظه‌ای (Spot) در نزدیکی میانگین پنج ساله باقی بماند، اگرچه این نرخ‌ها پایین‌تر از سطوح قدرتمندی هستند که در سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ مشاهده شد.

نرخ حمل نفتکش‌های بسیار بزرگ (VLCC) در ماه مارس کاهش یافت. این کاهش پس از آن رخ داد که عدم قطعیت‌های ناشی از تحریم‌ها در ماه فوریه، تقاضا برای حمل‌ونقل‌های طولانی‌مدت را افزایش داده بود. نرخ‌های حمل‌ونقل نقدی نفتکش‌های VLCC در مسیر خاورمیانه به شرق ۳ درصد و در مسیر خاورمیانه به غرب ۶ درصد نسبت به ماه فوریه کاهش نشان می‌دهد.

در همین حال، نرخ‌های حمل و نقل نقدی در بازار سوئزماکس (Suezmax) در مسیر آفریقای غربی به ساحل خلیج ایالات متحده، نسبت به ماه قبل با افزایش اندک ۵ درصدی روبرو شد. در بازار افراماکس (Aframax)، نرخ‌های حمل و نقل نقدی در حوضه مدیترانه نسبت به ماه قبل ۴ درصد رشد داشت.

در بازار نفتکش‌های حامل فرآورده‌های نفتی پاک، نرخ حمل و نقل فوری (Spot) افزایش یافت. نرخ‌ها در شرق سوئز با افزایش قابل توجه 15 درصدی پیش از تعطیلات در آن منطقه روبرو شد. همچنین، نرخ‌ها در غرب سوئز نیز با افزایش 8 درصدی همراه بود که دلیل آن بهبود جریان‌های صادراتی از سواحل خلیج ایالات متحده آمریکا است.

تجارت نفت خام و فرآورده‌های نفتی

در ماه مارس، واردات نفت خام ایالات متحده برای دومین ماه متوالی زیر ۶ میلیون بشکه در روز باقی ماند و به طور میانگین به ۵.۹ میلیون بشکه در روز رسید. صادرات نفت خام ایالات متحده نیز برای دومین ماه متوالی بالای ۴ میلیون بشکه در روز بود و به طور میانگین ۴.۱ میلیون بشکه در روز ثبت شد.

واردات فرآورده‌های نفتی ایالات متحده با افزایش ۲ درصدی نسبت به ماه قبل به ۱.۸ میلیون بشکه در روز رسید. در همین حال، صادرات فرآورده‌های نفتی ایالات متحده در بالاترین سطح بازه پنج ساله خود ثابت ماند و به طور میانگین ۶.۴ میلیون بشکه در روز بود.

با در دسترس بودن داده‌های کامل سال ۲۰۲۴، واردات نفت خام کشورهای عضو OECD در اروپا در این سال ثابت ماند و به طور متوسط به ۸.۵ میلیون بشکه در روز رسید. واردات فرآورده‌های نفتی به این منطقه با افزایش سالانه ۷ درصدی، به طور متوسط ۲.۸ میلیون بشکه در روز رسید که این افزایش ناشی از بالا رفتن جریان‌های صادراتی گازوئیل و سوخت جت بود.

صادرات فرآورده‌های نفتی کشورهای عضو OECD در اروپا در سال ۲۰۲۴ با کاهش سالانه ۶ درصدی مواجه شد که دلیل اصلی آن افت چشمگیر صادرات بنزین بود.

واردات نفت خام ژاپن در ماه فوریه نسبت به ماه قبل ۱۰ درصد کاهش یافت که علت آن افت تقاضا در فصل زمستان بود. جریان تجارت فرآورده‌های نفتی ژاپن نیز نسبت به ماه قبل با کاهش روبرو شد؛ به طوری که واردات ۷ درصد و صادرات ۴ درصد افت نشان داد. واردات نفت خام چین در ماه فوریه به طور متوسط به ۱۱.۲ میلیون بشکه در روز رسید که تقریباً با سطح واردات در مدت مشابه سال گذشته برابری می‌کند.

واردات فرآورده‌های نفتی به چین در ماه فوریه نسبت به ماه قبل ۸ درصد افزایش یافت. این افزایش عمدتاً به دلیل رشد واردات گاز مایع (LPG) بود.

واردات نفت خام هند در ماه فوریه به طور متوسط کمی کمتر از ۵.۰ میلیون بشکه در روز بود. این رقم نشان‌دهنده کاهش اندکی نسبت به ماه قبل است، اما در مقایسه با سال قبل، تقریباً ۱۰ درصد افزایش داشته است.

واردات فرآورده‌های نفتی هند در ماه فوریه با تقریباً ۶ درصد کاهش نسبت به ماه قبل مواجه شد. این کاهش در پی افت واردات سوخت سنگین و گاز مایع (LPG) رخ داد. در مقابل، صادرات فرآورده‌های نفتی هند با ۱۵ درصد افزایش نسبت به ماه قبل به بالاترین سطح در پنج ماه گذشته، یعنی ۱.۶ میلیون بشکه در روز رسید.

جابجایی‌های موجودی تجاری

داده‌های مقدماتی مربوط به فوریه ۲۰۲۵ نشان می‌دهد که کل موجودی‌های تجاری کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به ۲۷۴۶ میلیون بشکه رسیده است. این رقم در مقایسه با ماه قبل، حدود ۱۶.۱ میلیون بشکه کاهش یافته است. در این سطح، موجودی‌های تجاری OECD ۱۷۳.۵ میلیون بشکه کمتر از میانگین موجودی‌ها در سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ بوده است.

در میان اجزای مختلف موجودی‌ها، موجودی‌های نفت خام نسبت به ماه قبل ۱۱.۱ میلیون بشکه افزایش یافته و به ۱۳۲۲ میلیون بشکه رسیده است. این میزان ۱۲۵.۹ میلیون بشکه کمتر از میانگین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ است. در مقابل، موجودی‌های فرآورده‌های نفتی نسبت به ماه قبل ۲۷.۳ میلیون بشکه کاهش یافته و به ۱۴۲۵ میلیون بشکه رسیده است. این رقم نیز حدود ۴۷.۶ میلیون بشکه کمتر از میانگین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ است.

از نظر تعداد روزهای پوشش تقاضای آتی، موجودی‌های تجاری OECD در ماه فوریه نسبت به ماه قبل ۰.۳ روز کاهش یافته و به ۶۰.۹ روز رسیده است. این میزان ۱.۷ روز کمتر از میانگین سال‌های ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ است.

تراز عرضه و تقاضا

بر اساس ارزیابی فعلی، تقاضا برای نفت خام کشورهای عضو اعلامیه همکاری (DoC) در سال ۲۰۲۵ بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه قبل، در سطح ۴۲.۶ میلیون بشکه در روز باقی می‌ماند. این رقم حدود ۰.۳ میلیون بشکه در روز بیشتر از برآورد تقاضا در سال ۲۰۲۴ است.

پیش‌بینی تقاضا برای نفت خام کشورهای عضو اعلامیه همکاری در سال ۲۰۲۶ نسبت به ارزیابی ماه قبل ۰.۱ میلیون بشکه در روز کاهش یافته و در سطح ۴۲.۸ میلیون بشکه در روز قرار گرفته است. این رقم حدود ۰.۳ میلیون بشکه در روز بیشتر از پیش‌بینی تقاضا در سال ۲۰۲۵ است.