گزارش ماهانه اوپک - ماه سپتامبر 2024

قیمت متوسط سبد مرجع اوپک (ORB) در ماه آگوست با کاهش ماهانه 6.02 دلاری (7.1 درصد) به 78.41 دلار به ازای هر بشکه رسید. قرارداد آتی یک ماهه برنت دریای شمال (ICE Brent) نیز با افت 5.00 دلاری (6.0 درصد) به 78.88 دلار و قرارداد آتی یک ماهه نفت خام وست تگزاس اینترمدیت (NYMEX WTI) با کاهش 5.05 دلاری (6.3 درصد) به 75.43 دلار به ازای هر بشکه معامله شد. همچنین، قرارداد آتی یک ماهه نفت عمان (DME Oman) با کاهش 5.83 دلاری (7.0 درصد) به 77.54 دلار به ازای هر بشکه رسید. در همین دوره، اختلاف قیمت بین قراردادهای آتی یک ماهه برنت و وست تگزاس با افزایش 5 سنتی به 3.45 دلار به ازای هر بشکه رسید. از طرفی، منحنی‌های آتی قیمت نفت خام اندکی مسطح‌تر شدند، اما همه شاخص‌های اصلی نفت خام همچنان در وضعیت عقب‌گرد باقی ماندند. سرمایه‌گذاران عمده نیز اقدام به بستن موقعیت‌های خرید و افزایش موقعیت‌های فروش، به ویژه در بازار برنت دریای شمال، نمودند.

اقتصاد جهانی

بر اساس آخرین ارزیابی‌ها، پیش‌بینی رشد اقتصادی جهانی در سال 2024 اندکی بهبود یافته و به 3 درصد رسیده است. با این حال، پیش‌بینی برای سال 2025 همچنان در سطح 2.9 درصد باقی مانده است.

در سطح منطقه‌ای، چشم‌اندازها به شرح زیر است:

·        ایالات متحده: پیش‌بینی رشد اقتصادی برای سال‌های 2024 و 2025 به ترتیب 2.4 درصد و 1.9 درصد برآورد شده است.

·        ژاپن: انتظار می‌رود اقتصاد ژاپن در سال‌های 2024 و 2025 به ترتیب 0.2 درصد و 0.9 درصد رشد کند.

·        منطقه یورو: پیش‌بینی رشد اقتصادی برای منطقه یورو در سال 2024 به 0.8 درصد افزایش یافته است، اما برای سال 2025 همچنان در سطح 1.2 درصد باقی مانده است.

·        چین: اقتصاد چین در سال‌های 2024 و 2025 به ترتیب 4.9 درصد و 4.6 درصد رشد خواهد کرد.

·        هند: به دلیل رشد قوی در نیمه اول سال 2024، پیش‌بینی رشد اقتصادی هند برای سال 2024 به 6.8 درصد افزایش یافته است. با این حال، برای سال 2025، این رقم در 6.3 درصد باقی مانده است.

·        برزیل: اقتصاد برزیل در سال 2024 با رشد 2.2 درصدی روبرو خواهد شد و این رقم برای سال 2025 به 1.9 درصد کاهش می‌یابد.

·        روسیه: پیش‌بینی می‌شود اقتصاد روسیه در سال 2024 با رشد 3.2 درصدی مواجه شود و در سال 2025 به 1.5 درصد کاهش یابد.

تقاضای جهانی نفت

پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال 2024 اندکی کاهش یافته و به حدود 2 میلیون بشکه در روز رسیده است. این رقم، با وجود کاهش، همچنان بسیار بالاتر از میانگین تاریخی 1.4 میلیون بشکه در روز قبل از همه‌گیری کووید-19 است. این اصلاح جزئی در پیش‌بینی‌ها عمدتاً به دلیل بررسی داده‌های واقعی ابتدای سال صورت گرفته است.

انتظار می‌رود تقاضای نفت در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در سال 2024 حدود 0.1 میلیون بشکه در روز افزایش یابد که تمام این رشد به حساب کشورهای آمریکای شمالی (به ویژه ایالات متحده) منظور می‌شود. در مقابل، تقاضای نفت در کشورهای غیر عضو OECD حدود 1.9 میلیون بشکه در روز رشد خواهد کرد.

برای سال 2025 نیز پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت اندکی کاهش یافته و به 1.7 میلیون بشکه در روز رسیده است. همچنان، تقاضای نفت در کشورهای غیر عضو OECD محرک اصلی رشد خواهد بود و انتظار می‌رود حدود 1.6 میلیون بشکه در روز افزایش یابد. کشورهای چین، خاورمیانه، سایر کشورهای آسیایی و هند نقش مهمی در این رشد خواهند داشت. در کشورهای عضو OECD نیز پیش‌بینی می‌شود تقاضا حدود 0.1 میلیون بشکه در روز افزایش یابد که بخش عمده‌ای از آن مربوط به آمریکای شمالی خواهد بود.

عرضه جهانی نفت

بر اساس آخرین پیش‌بینی‌ها، انتظار می‌رود عرضه مایعات نفتی تولید شده توسط کشورهای غیر عضو در اعلامیه همکاری (DoC) در سال 2024 با نرخ 1.2 میلیون بشکه در روز افزایش یابد. این رقم نسبت به برآورد ماه گذشته تغییری نداشته است. در همین راستا، ایالات متحده، کانادا و برزیل به عنوان اصلی‌ترین محرک‌های این رشد پیش‌بینی می‌شوند.

برای سال 2025 نیز، انتظار می‌رود عرضه مایعات نفتی تولید شده توسط این گروه از کشورها با نرخ 1.1 میلیون بشکه در روز رشد کند. ایالات متحده، برزیل، کانادا و نروژ از جمله کشورهایی هستند که بیشترین سهم را در این رشد خواهند داشت.

همچنین، پیش‌بینی می‌شود که تولید مایعات گاز طبیعی (NGLs) و مایعات غیرمتعارف در کشورهای عضو DoC در سال 2024 حدود 0.1 میلیون بشکه در روز افزایش یابد و به طور متوسط به 8.3 میلیون بشکه در روز برسد. در سال 2025 نیز، این رقم به حدود 8.4 میلیون بشکه در روز خواهد رسید.

از سوی دیگر، تولید نفت خام توسط کشورهای عضو DoC در ماه آگوست با کاهش 304 هزار بشکه در روز نسبت به ماه قبل به حدود 40.66 میلیون بشکه در روز رسید. این داده‌ها بر اساس گزارش منابع ثانویه منتشر شده است.

بازارهای محصول و عملیات پالایش

ذخایر پالایشگاه‌ها در همه مناطق در ماه آگوست با کاهش مواجه شد. به گونه‌ای که در ایالات متحده، ذخایر بنزین به پایین‌ترین سطح طی ده ماه گذشته رسید؛ اما در مقابل، ذخایر سوخت جت و نفت سفید علی‌رغم ثبت بالاترین سطح چند ساله در پایان ژوئیه، همچنان روند افزایشی داشت.

در شمال غربی اروپا، کاهش صادرات بنزین و ضعف تولید سوخت روغن گوگرد بالا (HSFO) فشار بیشتری را بر بازارهای محصولات نفتی وارد کرد. در سنگاپور نیز، به جز نفتا، ذخایر سایر محصولات نسبت به ماه قبل کاهش یافت. در منطقه آسیا، مازاد عرضه محصولات نفتی و محدودیت‌های صادرات بین منطقه‌ای، به ویژه برای گازوئیل، بر اقتصاد پالایش تأثیر منفی گذاشت. با این حال، عملکرد قوی نفتا پس از پایان دوره تعمیرات واحدهای شکافنده در منطقه، از کاهش شدیدتر حاشیه‌های پالایش در جنوب شرقی آسیا جلوگیری کرد.

با این حال، مصرف جهانی فرآورده‌های نفتی در ماه آگوست همچنان روند صعودی خود را حفظ کرد و با افزایش روزانه 724 هزار بشکه به طور متوسط به 83.1 میلیون بشکه در روز رسید. با این حال، پیش‌بینی می‌شود با ورود پالایشگاه‌ها به فصل تعمیرات دوره‌ای، به ویژه در حوضه اطلس، نرخ تولید فرآورده‌های نفتی کاهش یافته و در نتیجه از حاشیه‌های پالایش حمایت شود.

بازار نفتکش‌ها

نرخ‌های اجاره شناورهای نفت‌کش بسیار بزرگ (VLCC) در ماه آگوست نوساناتی را تجربه کردند، در حالی که نرخ‌های شناورهای سایز سوئزماکس (Suezmax) و آفراماکس (Aframax) در تمامی مسیرهای تحت نظارت کاهش یافت. تقاضای فصلی ضعیف‌تر، عامل اصلی کاهش کلی نرخ‌ها در این ماه بود.

نرخ‌های اجاره VLCCها در اوایل ماه آگوست اندکی تقویت شد، اما تا پایان ماه روند نزولی به خود گرفت. البته، این روند در مناطق مختلف متفاوت بود. در مسیر خاورمیانه به شرق، نرخ‌ها تغییری نکردند، اما در مسیر خاورمیانه به غرب 3 درصد کاهش یافت و در مسیر غرب آفریقا به اروپا 2 درصد افزایش یافت.

در بازار شناورهای سوئزماکس، علیرغم بهبود اندکی در پایان ماه، نرخ‌ها در تمامی مسیرهای تحت نظارت کاهش ماهانه داشتند. بیشترین کاهش نرخ در مسیر خلیج مکزیک ایالات متحده به اروپا با 23 درصد کاهش مشاهده شد.

نرخ‌های شناورهای آفراماکس نیز در مسیر اندونزی به شرق 10 درصد و در مسیر بین‌مدیترانه‌ای 11 درصد کاهش یافت. کاهش تقاضای تانکر از شمال آفریقا در پایان ماه، یکی از عوامل اصلی کاهش نرخ در مسیر بین‌مدیترانه‌ای بود.

بازار شناورهای حمل‌کننده فرآورده‌های نفتی نیز تحت تأثیر کاهش فعالیت‌های فصلی، شاهد کاهش قابل توجهی در نرخ‌ها بود. نرخ‌های اجاره این شناورها در مناطق شرق سوئز 33 درصد و در مناطق غرب سوئز 24 درصد کاهش یافت.

تجارت نفت خام و فرآورده‌های تصفیه شده

بر اساس داده‌های هفتگی، برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که صادرات نفت خام ایالات متحده در ماه آگوست با کاهش قابل‌توجهی به زیر ۴ میلیون بشکه در روز رسیده و به طور متوسط به ۳.۸ میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. در مقابل، صادرات فرآورده‌های نفتی این کشور با افزایش چشمگیر به ۶.۹ میلیون بشکه در روز رسید که بالاترین میزان در هشت ماه گذشته بوده است. این افزایش به دلیل بهبود صادرات به آسیا و استمرار جریان‌های قوی به اروپا بوده است.

در همین دوره، واردات نفت خام کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در اروپا با کاهش مواجه شد که عمدتاً به دلیل کاهش جریان‌های وارداتی از آسیای مرکزی بوده است. در مقابل، واردات فرآورده‌های نفتی در این منطقه با افزایش همراه بود که نشان‌دهنده افزایش واردات از ایالات متحده است.

واردات نفت خام ژاپن نیز در ماه ژوئیه روند کاهشی خود را ادامه داد و به طور متوسط به ۲ میلیون بشکه در روز رسید. در مقابل، واردات فرآورده‌های نفتی این کشور با افزایش ۴ درصدی نسبت به ماه قبل همراه بود که عمدتاً به دلیل افزایش واردات بنزین بوده است.

چین نیز در ماه ژوئیه واردات نفت خام خود را در سطحی کمی کمتر از ۱۰ میلیون بشکه در روز حفظ کرد که تا حدودی به دلیل عوامل فصلی بوده است. واردات فرآورده‌های نفتی به چین نیز با افزایش ۲ درصدی مواجه شد که عمدتاً به دلیل افزایش واردات نفتا بوده است. با این حال، صادرات فرآورده‌های نفتی چین با کاهش ۹ درصدی نسبت به ماه قبل همراه بود که دلیل اصلی آن کاهش صادرات گازوئیل، بنزین و سوخت روغن بوده است، اگرچه صادرات سوخت جت افزایش یافته است.

واردات نفت خام هند در ماه ژوئیه تقریباً بدون تغییر نسبت به ماه قبل باقی ماند و به طور متوسط به ۴.۶ میلیون بشکه در روز رسید که با روندهای فصلی همخوانی دارد. در مقابل، واردات فرآورده‌های نفتی این کشور با افزایش قابل‌توجه ۱۹ درصدی نسبت به ماه قبل همراه بود که ناشی از افزایش واردات در همه محصولات اصلی، به ویژه LPG، بوده است.

تغییرات موجودی‌های تجاری نفت در ژوئیه 2024

بر اساس داده‌های اولیه، کل موجودی‌های تجاری نفت کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در ماه ژوئیه با کاهش 11.7 میلیون بشکه نسبت به ماه قبل، به 2815 میلیون بشکه رسید. این میزان حدود 154 میلیون بشکه کمتر از متوسط پنج ساله دوره 2015 تا 2019 است.

در این میان، هم موجودی نفت خام و هم موجودی محصولات نفتی کاهش قابل توجهی داشتند. موجودی نفت خام با کاهش 5.1 میلیون بشکه به 1350 میلیون بشکه رسید که 112 میلیون بشکه کمتر از متوسط دوره مقایسه‌ای است. همچنین، موجودی محصولات نفتی با کاهش 6.6 میلیون بشکه به 1466 میلیون بشکه رسید که 42 میلیون بشکه کمتر از متوسط دوره مذکور است.

از نظر پوشش روزهای مصرف، موجودی‌های تجاری نفت کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی به طور متوسط 0.1 روز کاهش یافت و به 61.1 روز رسید. این رقم نیز 1.4 روز کمتر از متوسط دوره 2015 تا 2019 است.

تراز عرضه و تقاضای نفت خام

تقاضای جهانی برای نفت خام تولید شده در کشورهای عضو اعلامیه همکاری (DoC) در سال 2024، نسبت به برآورد ماه گذشته، با کاهش روزانه 0.1 میلیون بشکه به 42.8 میلیون بشکه در روز رسیده است. با این حال، این میزان همچنان حدود 0.7 میلیون بشکه در روز بیشتر از برآورد سال 2023 است.

برای سال 2025 نیز پیش‌بینی می‌شود تقاضا برای نفت خام DoC با کاهش روزانه 0.2 میلیون بشکه نسبت به برآورد ماه قبل، به 43.4 میلیون بشکه در روز برسد. این رقم نیز حدود 0.6 میلیون بشکه در روز بیشتر از برآورد سال 2024 خواهد بود.