گزارش ماهانه اوپک | مه 2024

در ماه آوریل، ارزش سبد نفتی مرجع اوپک (ORB) به میزان ۴.۹۰ دلار یا ۵.۸ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت و به طور متوسط به ۸۹.۱۲ دلار در هر بشکه رسید. قیمت آتی نفت خام نیز به طور متوسط بالاتر رفت، به طوری که قرارداد ماه اول برنت در بورس بین المللی انرژی (ICE) با افزایش ۴.۳۳ دلار یا ۵.۱ درصد نسبت به ماه قبل به طور متوسط به ۸۹ دلار در هر بشکه رسید و قرارداد ماه اول وست تگزاس اینترمدییت (WTI) در بورس کالای نیویورک (NYMEX) با افزایش ۳.۹۸ دلار یا ۴.۹ درصد نسبت به ماه قبل به طور متوسط به ۸۴.۳۹ دلار در هر بشکه رسید.

قرارداد ماه اول عمان در بورس دبی (DME) نیز با افزایش ۵.۱۲ دلار یا ۶.۱ درصد نسبت به ماه قبل به طور متوسط به ۸۹.۳۷ دلار در هر بشکه رسید. اختلاف قیمت ماه اول برنت و WTI در بورس بین المللی انرژی (ICE) و بورس کالای نیویورک (NYMEX) به میزان ۳۵ سنت افزایش یافت و به طور متوسط به ۴.۶۱ دلار در هر بشکه رسید. در همین حین، ساختار بازار آتی نفت خام تقویت شد و مدیران سرمایه‌گذاری همچنان نسبت به نفت دیدگاه صعودی داشتند. همچنین با کاهش حاشیه سود تقطیرهای سبک، سهمیه نفت خام سبک شیرین نسبت به نفت خام ترش متوسط در تمامی مراکز اصلی معاملات کاهش یافت.

اقتصاد جهان

پیش‌بینی‌های رشد اقتصادی جهان برای سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به ترتیب بدون تغییر در ۲.۸ درصد و ۲.۹ درصد باقی مانده است. در ایالات متحده، رشد اقتصادی برای سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به ترتیب کمی به ۲.۲ درصد و ۱.۹ درصد افزایش یافته است.

پیش‌بینی رشد اقتصادی برای منطقه اروپا برای سال ۲۰۲۴ همچنان ۰.۵ درصد و برای سال ۲۰۲۵، ۱.۲ درصد باقی مانده است.

پیش‌بینی رشد اقتصادی ژاپن نیز در سال ۲۰۲۴ بدون تغییر ۰.۸ درصد و در سال ۲۰۲۵، ۱ درصد است. پیش‌بینی رشد اقتصادی چین همچنان در سال ۲۰۲۴، ۴.۸ درصد و در سال ۲۰۲۵، ۴.۶ درصد باقی مانده است.

پیش‌بینی رشد اقتصادی هند برای سال ۲۰۲۴ بدون تغییر ۶.۶ درصد و برای سال ۲۰۲۵، ۶.۳ درصد است. پیش‌بینی رشد اقتصادی برزیل برای سال ۲۰۲۴، ۱.۶ درصد و برای سال ۲۰۲۵، ۱.۹ درصد باقی مانده است.

رشد اقتصادی روسیه برای سال ۲۰۲۴ کمی به ۲.۳ درصد افزایش یافته است، در حالی که پیش‌بینی برای سال ۲۰۲۵ همچنان ۱.۴ درصد باقی مانده است.

تقاضای جهانی نفت

پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال ۲۰۲۴ نسبت به ارزیابی ماه گذشته تقریباً بدون تغییر در ۲.۲ میلیون بشکه در روز باقی مانده است. تعدیلات جزئی صعودی در داده‌های سه‌ماهه اول ۲۰۲۴ صورت گرفت. حتی شاهد افزایش جزئی در داده‌های آمریکا و چین و همچنین کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به دلیل عملکرد بهتر از حد انتظار تقاضای نفت در این سه ماهه بودیم. با این حال، این افزایش با تجدید نظر نزولی در خاورمیانه در سه ماهه دوم و سوم ۲۰۲۴ به دلیل پیش بینی کاهش جزئی تقاضا در این دو سه ماهه جبران شد. بر این اساس، انتظار می‌رود تقاضای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) تقریباً ۰.۳ میلیون بشکه در روز افزایش یابد، در حالی که تقاضا در کشورهای غیرعضو این سازمان حدود ۲.۰ میلیون بشکه در روز رشد کند.

پیش‌بینی می‌شود رشد تقاضای جهانی نفت در سال ۲۰۲۵ همچنان در ۱.۸ میلیون بشکه در روز نسبت به سال گذشته باقی بماند که بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته است. انتظار می‌رود تقاضا در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی 100 هزار بشکه در روز نسبت به سال گذشته افزایش یابد، در حالی که تقاضا در کشورهای غیرعضو این سازمان ۱.۷ میلیون بشکه در روز رشد کند.

عرضه جهانی نفت

بر اساس پیش بینی ها، عرضه مایعات غیر وابسته به اعلامیه همکاری (کشورهایی که در این توافق مشارکت ندارند) در سال ۲۰۲۴ بدون تغییر نسبت به ماه گذشته، ۱.۲ میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت. انتظار می رود عوامل اصلی این رشد، ایالات متحده، کانادا، برزیل و نروژ باشند. همچنین، پیش بینی می شود رشد عرضه مایعات غیر وابسته به اعلامیه همکاری در سال ۲۰۲۵، ۱.۱ میلیون بشکه در روز باشد که تقریباً بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته است. مجدداً، محرک اصلی این رشد عمدتاً ایالات متحده، برزیل، کانادا و نروژ هستند.

به طور جداگانه، پیش بینی می شود مایعات گازی طبیعی (NGLs) و مایعات غیر متعارف وابسته به اعلامیه همکاری، حدود ۰.۱ میلیون بشکه در روز افزایش یابد و به طور متوسط به ۸.۳ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۴ برسد. این رقم با کاهش جزئی حدود ۱۰ هزار بشکه در روز به طور متوسط به 8.3 میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ همراه خواهد بود. تولید نفت خام وابسته به اعلامیه همکاری در آوریل، بر اساس گزارش منابع ثانویه موجود، با کاهش ۲۴۶ هزار بشکه در روز نسبت به ماه قبل، به طور متوسط به ۴۱.۰۲ میلیون بشکه در روز رسیده است.

بازارهای محصولات و عملیات پالایش

در ماه آوریل، حاشیه سود پالایشگاه‌ها همچنان به دلیل بهبود نرخ‌های فرآورش در پالایشگاه‌ها و افزایش تولید محصولات، کاهش یافت که بر بازار محصولات تاثیر منفی گذاشت. بیشتر این ضعف ناشی از کاهش شکاف نرخ نفتا و گازوئیل به دلیل تقاضای کمی پایین‌تر بود که منجر به افزایش موجودی مازاد این محصولات، به ویژه در حوضه آتلانتیک شد. در سنگاپور، واردات بالای تقطیر میانی از هند، علیرغم افزایش محدود شکاف نرخ سوخت و تقاضای سالم بنزین در منطقه، بر سودآوری پالایش در جنوب شرق آسیا فشار نزولی وارد کرد. مصرف جهانی پالایشگاه‌ها در ماه آوریل به میزان ۱۷۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت و به طور متوسط به ۸۰.۰ میلیون بشکه در روز رسید که در مقایسه با ۷۹.۸ میلیون بشکه در ماه قبل است، اما نسبت به سال گذشته ۱.۱ میلیون بشکه در روز کاهش داشت.

بازار نفتکش

نرخ حمل و نقل کثیف (نفت) در ماه آوریل روندهای متفاوتی را نشان داد. نرخ حمل و نقل نقدی کشتی های غول پیکر حمل و نقل نفت خام (VLCC) ضعیف تر بود، به طوری که مسیر خاورمیانه به شرق 11 درصد نسبت به ماه قبل کاهش یافت. در مقابل، نرخ حمل و نقل نقدی Suezmax بهبود یافت، به طوری که مسیر خلیج فارس آمریکا به اروپا شاهد افزایش 3 درصدی نسبت به ماه قبل بود. بازار آفراماکس نیز با افزایش 15 درصدی نرخ های درون مدیترانه بهبود یافت، اگرچه نرخ های شرق سوئز کاهش یافت. نرخ‌ های نفتکش‌های حامل سوخت پاک در تمامی مسیرهای گزارش‌شده کاهش یافت، به‌ طوری که نرخ‌های شرق سوئز 10 درصد و نرخ‌های غرب سوئز 20 درصد کاهش یافتند.

تجارت نفت خام و محصولات پالایش شده

بر اساس داده‌های اولیه، واردات نفت خام ایالات متحده در ماه آوریل به طور متوسط روزانه ۶.۵ میلیون بشکه بوده است که نشان دهنده افزایش ۴ درصدی نسبت به ماه قبل است. صادرات نفت خام ایالات متحده نیز با افزایش ۶ درصدی نسبت به ماه قبل به طور متوسط روزانه ۴.۲ میلیون بشکه رسید. میزان واردات محصولات نفتی ایالات متحده با افزایش بیش از ۳ درصد به روزانه ۶.۵ میلیون بشکه در ماه آوریل افزایش یافت که دلیل اصلی آن افزایش واردات بنزین بود، در حالی که حجم صادرات محصولات نفتی با حمایت خروج پروپان/پروپیلن، سوخت تقطیری و سوخت جت تقریبا ۳ درصد افزایش یافت.

آخرین داده‌های چین نشان می‌دهد که میزان واردات نفت خام این کشور همچنان در حال افزایش است و به طور متوسط روزانه ۱۱.۶ میلیون بشکه در ماه مارس بوده است که نشان دهنده افزایش ۴ درصدی نسبت به ماه قبل است. حجم واردات محصولات نفتی به چین با بیش از ۲۶ درصد نسبت به ماه قبل جهش کرد که دلیل اصلی آن افزایش واردات گاز مایع (LPG) و سوخت نفت (fuel oil) بود، در حالی که میزان صادرات محصولات به دلیل افزایش خروج گازوئیل، بنزین و سوخت جت حدود ۳۳ درصد افزایش یافت.

میزان واردات نفت خام هند در ماه مارس بخش زیادی از کاهش ماه گذشته را جبران کرد و به طور متوسط روزانه ۴.۹ میلیون بشکه برای افزایش ۸ درصدی رسید. حجم واردات محصولات نفتی هند به دلیل کاهش واردات گاز مایع ۱۳ درصد کاهش یافت. در ژاپن، حجم واردات نفت خام در ماه مارس نسبتاً ثابت ماند و به طور متوسط روزانه ۲.۴ میلیون بشکه برای کاهش ۲ درصدی رسید. میزان صادرات محصولات نفتی ژاپن با حمایت از اکثر محصولات اصلی به جز گاز مایع، بیش از ۱۸ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت.

تخمین‌های اولیه نشان می‌دهد که حجم واردات نفت خام کشورهای اروپایی عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در آوریل نسبتاً ثابت مانده است. حجم واردات محصولات نفتی به این منطقه به دلیل کاهش واردات سوخت جت کمی پایین‌تر بود.

تحرکات ذخایر تجاری نفت خام

بر اساس داده‌های اولیه ماه مارس ۲۰۲۴، کل ذخایر تجاری نفت خام کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) نسبت به ماه قبل ۲۰.۲ میلیون بشکه افزایش یافته است. این رقم در ماه مارس ۲۷۹۳ میلیون بشکه بوده که ۱۲۱ میلیون بشکه کمتر از میانگین دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ است.

در جزئیات این آمار، ذخایر نفت خام و فرآورده‌های نفتی به ترتیب نسبت به ماه قبل، ۶.۸ و ۱۳.۵ میلیون بشکه افزایش یافته است. ذخایر تجاری نفت خام کشورهای عضو OECD در ماه مارس ۱۳۶۹ میلیون بشکه بوده است که ۹۳ میلیون بشکه کمتر از میانگین دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ است. کل ذخایر فرآورده‌های نفتی OECD در ماه مارس ۱۴۲۴ میلیون بشکه بوده است. این رقم ۲۷ میلیون بشکه کمتر از میانگین دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ است.

از نظر روزهای پوشش آتی، ذخایر تجاری کشورهای عضو OECD در ماه مارس نسبت به ماه قبل ۰.۲ روز افزایش یافته و به ۶۰.۸ روز رسیده است. این رقم ۱.۷ روز کمتر از میانگین دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ است.

توازن عرضه و تقاضا

تقاضا برای نفت خام DoC (یعنی نفت خام از کشورهای شرکت کننده در اعلامیه همکاری) بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته، حدود 43.2 میلیون بشکه در روز در سال 2024 باقی مانده است که حدود 0.9 میلیون بشکه در روز بالاتر از سطح برآورد شده برای سال 2023 است. تقاضا برای نفت خام DoC در سال 2025 بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته، حدود 44.0 میلیون بشکه در روز است که حدود 0.8 میلیون بشکه در روز بالاتر از سطح برآورد شده برای سال 2024 است.