گزارش ماهانه اوپک | نوامبر 2023

در ماه اکتبر، سبد مرجع اوپک (ORB) با 2.82 دلار یا 3.0 درصد کاهش به میانگین 91.78 دلار در هر بشکه رسید. در آن سوی بازار، قرارداد ماهانه ICE برنت با 3.89 دلار یا 4.2 درصد کاهش به 88.70 دلار در هر بشکه و قرارداد ماهانه وست تگزاس نیز با 3.96 دلار یا 4.4 درصد کاهش به میانگین 85.47 دلار در هر بشکه رسیدند. قرارداد ماهانه نفت عمان (DME) 4.06 دلار یا 4.3 درصد کاهش یافت و به 89.31 دلار در هر بشکه رسید. اسپرد معاملات ICE Brent/NYMEX WTI در ماه اول در اکتبر با 7 سنت افزایش یافت و به میانگین 3.23 دلار در هر بشکه رسید. با تشدید نگرانی‌ها در مورد تنش‌های ژئوپلیتیکی در خاورمیانه، ساختار بازار بیشتر تغییر کرده است. صندوق‌های تامینی و سایر صندوق‌های مدیریت سرمایه به شدت موقعیت‌های صعودی را کاهش دادند، به طوری که به تبع آن نوسانات قیمت افزایش یافتند و به کاهش قیمت‌های آتی کمک کردند.

اقتصاد جهانی

پیش‌بینی رشد اقتصادی جهان در محدوده 2.8 درصد برای سال 2023 و 2.6 درصد برای سال 2024 بدون تغییر باقی می‌ماند. رشد اقتصادی ایالات متحده در محدوده 2.3 درصد برای سال 2023 و 0.9 درصد برای سال 2024 بازبینی شده است. رشد اقتصادی اروپا نیز برای هر دو سال 2023 و 2024 کاهش یافته و به ترتیب در محدوده‌های 0.2 و 0.5 درصد قرار گرفته است. پیش‌بینی رشد اقتصادی ژاپن برای سال 2023 تا 1.9 درصد تجدیدنظر شده است، در حالی که مقدار آن برای سال 2024 در محدوده 1.0 درصد باقی می‌ماند. پیش‌بینی رشد چین در سال 2023، 5.2 درصد و برای سال 2024، 4.8 درصد است. پیش بینی برزیل نیز بدون تغییر در محدوده 2.5 درصد در سال 2023 و 1.2 درصد در سال 2024 باقی می ماند. پیش بینی رشد اقتصادی روسیه نیز تا سقف 1.9 درصد برای سال 2023 و 1.2 درصد برای سال 2024 تجدید نظر شده است.

تقاضای جهانی نفت

پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال 2023 نسبت به ارزیابی ماه قبل به 2.5 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. بازنگری در داده های کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) در سه فصل اول سال تا حد زیادی همسو با یکدیگر حرکت می کند. در کشورهای غیر عضو این سازمان نیز اغلب پیش‌بینی‌ها تجدیدنظر شدند، به گونه‌ای که تجدید نظرهای مربوط به رشد تقاضای نفت از سوی چین در سه ماهه سوم و چهارم سال 2023 از تجدید نظرهای مربوط به کاهش تقاضا در سازمان‌های غیر عضو در سه ماهه سوم پیشی گرفت.

در سال 2023، انتظار می رود تقاضای نفت کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی حدود 0.1 میلیون بشکه در روز افزایش یابد، در حالی که انتظار می رود تقاضای نفت کشورهای غیر عضو به میزان 2.4 میلیون بشکه در روز افزایش یابد. انتظار می رود که تقاضای جهانی نفت برای سال 2024 به میزان 2.2 میلیون بشکه در روز رشد کند که نسبت به ارزیابی ماه قبل هیچ تغییری نکرده است. همچنین، انتظار می رود کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در سال 2024 حدود 0.3 میلیون بشکه در روز گسترش یابد که بیشترین سهم به کشورهای آمریکایی این سازمان تللق می گیرد.

عرضه جهانی نفت

پیش بینی رشد عرضه مایعات نفتی غیراوپک تا 1.8 میلیون بشکه در روز در سال 2023 تجدید نظر شده است. محرک های اصلی رشد عرضه مایعات نفتی برای سال 2023 شامل ایالات متحده، برزیل، قزاقستان، نروژ، گویان، مکزیک و چین است. انتظار می رود برای سال 2024، تولید مایعات نفتی غیراوپک 1.4 میلیون بشکه در روز رشد کند که نسبت به ارزیابی ماه قبل تقریباً تغییری نکرده است. محرک های اصلی رشد عرضه مایعات نفتی در سال آینده آمریکا، کانادا، گویان، برزیل، نروژ و قزاقستان خواهند بود.

پیش‌بینی می‌شود که گازهای طبیعی مایع (NGL) اوپک و مایعات نفتی غیرمتعارف حدود 50 بشکه در روز در سال 2023 رشد کنند و به طور متوسط به 5.4 میلیون بشکه در روز و با 65 تن دیگر به میانگین 5.5 میلیون بشکه در روز در سال 2024 برسد. بر اساس منابع ثانویه موجود، تولید نفت خام اوپک-13 در ماه اکتبر 80 هزار بشکه در روز افزایش یافت و به میانگین 27.90 میلیون بشکه در روز رسید.

بازار فرآورده‌ها و عملیات پالایش

در ماه اکتبر، حاشیه سودهای پالایشگاهی همچنان قوی بود اما اندکی کاهش یافت و روند نزولی ثبت شده در ماه قبل را ادامه داد. در حوزه اقیانوس اطلس، اکثریت قریب به اتفاق رکودهای مشاهده شده متعلق به بنزین است، زیرا بازارهای این محصول پس از پایان فصل تابستان، در بحبوحه گزارش های مبنی بر افزایش قابل توجه ذخایر بنزین، ضعیف شدند.

در سنگاپور، عملکرد نسبتا ضعیف‌ پالایشگاه‌ها آن نیز به بنزین تعلق گرفت، اگرچه این ضعف به طور مساوی در بین سراسر شرکت‌ها مشاهده شد و نفتا کمترین کاهش را داشت. مصرف جهانی پالایشگاه ها در ماه اکتبر به کاهش 1.4 میلیون بشکه در روز ادامه داد و به طور متوسط 80.1 میلیون بشکه در روز کاهش یافت. با این حال، مقدار مصرف هنوز 2.2 میلیون بشکه در روز بیشتر بود. انتظار می‌رود در ماه‌های آینده، با پایان یافتن فصل تعمیرات پاییزی سنگین، ظرفیت‌های آفلاین کاهش یابد.

بازار نفتکش‌ها

تعرفه نفتکش‌های حامل سوخت‌ کثیف در ماه اکتبر روند مثبتی را در پیش گرفت، زیرا پالایشگاه‌ها پس از یک وقفه طولانی به خاطر تعمیرات، خود را برای تقاضای زمستانی آماده می‌کنند. در این بین، بیشترین سود را نفتکش‌های کوچکتر از آن خود کردند. تعرفه‌های نفتکش‌های معاملات اسپات Suezmax در طول ماه به بالاترین حد خود در پنج ماه گذشته رسید، به طوری که تعرفه‌های مسیر ساحل خلیج آمریکا به اروپا 98 درصد افزایش یافت.

تعرفه‌های نفتکش‌های معاملات اسپات Aframax نیز به لطف افزایش 74 درصدص مسیرهای مدیترانه‌ای افزایش قابل‌توجهی را تجربه کردند. در مقابل، تعرفه‌های نفتکش‌های معاملات اسپات VLCC با افزایش 26 درصدی در مسیر خاورمیانه به شرق، در بحبوحه بازگشت تقاضای مسافت‌های طولانی از آسیا، شاهد افزایش معتدل‌تری بودند. در همین حال، نفتکش‌های حامل سوخت پاک شاهد حرکتی متفاوت بودند. به گونه‌ای که تعرفه‌های مسیر شرق سوئز به‌طور کلی ثابت بود که با افزایش تقاضا در مسیر خاورمیانه به شرق حمایت می‌شد. این در حالی است که تعرفه‌های مسیرهای غرب کانال سوئز 19 درصد کاهش یافتند، زیرا حاشیه‌ سودهای پالاشگاهی در حوزه اقیانوس اطلس در میان موجودی‌های بالای فرآورده‌های کلیدی تضعیف شد.

تجارت فرآورده‌های خام و تصفیه شده

داده های اولیه نشان می دهد که میزان واردات نفت خام آمریکا در ماه اکتبر حدود 10 درصد کاهش یافته و به کمترین میزان خود از دسامبر 2022 رسیده است. اما، صادرات نفت خام آمریکا افزایش 4.6 میلیون بشکه‌ای را در روز به ثبت رساند که بالاترین میزان از مارس 2023 است. حجم واردات نفت خام چین پس از صعود به دومین سطح رکورد در ماه قبل، در ماه سپتامبر به 11.2 میلیون بشکه در روز کاهش یافت. میزان صادرات فرآورده‌های چین در ماه سپتامبر پس از رسیدن به بالاترین سطح شش ماهه، 5 درصد کاهش یافت، زیرا سهمیه‌های صادرات فرآورده‌ها محدود شده است.

میزان واردات نفت خام هند در ماه سپتامبر به طور متوسط به 4.3 میلیون بشکه در روز کاهش یافت که کمترین میزان در یک سال گذشته است، اگرچه انتظار می رود با شروع سه ماهه چهارم 23 بهبود یابد. حجم واردات فرآورده‌ توسط هند در آستانه فصل جشن سالانه به بالاترین میزان در ده ماه گذشته رسید، در حالی که میزان صادرات از بالاترین رقم پنج ماهه در ماه قبل کاهش یافت، زیرا انتظار می رود تقاضای داخلی بازگشت داشته باشد.

نرخ واردات نفت خام ژاپن در ماه سپتامبر به طور متوسط به 2.6 میلیون بشکه در روز افزایش یافت. میزان صادرات فرآورده‌ها نیز 39 درصد افزایش یافت و به بالاترین حد هفت ماهه یعنی 596 تن در روز رسید.

برآوردهای اولیه نشان می‌دهد که میزان واردات نفت خام توسط کشورهای اروپایی عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در شروع سه ماهه سوم سال 2023 نسبتاً ثابت باقی مانده است، در حالی که انتظار می رود روند واردات فرآورده‌ها کاهش یابد.

روند حرکتی بازارهای سهام تجاری

داده‌های اولیه سپتامبر 2023 نشان می‌دهد که کل ذخایر نفت تجاری کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی به میزان 15.6 میلیون بشکه کاهش یافته است. ذخایر نفت تجاری کشورهای عضو این سازمان با 2783 میلیون بشکه، هنوز 184 میلیون بشکه کمتر از میانگین 2015-2019 می‌باشد. در همین حال، ذخایر نفت خام و فرآورده‌ها به ترتیب 9.3 و 6.3 میلیون بشکه کاهش یافتند.

ذخایر نفت خام تجاری کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در سپتامبر به 1336 میلیون بشکه رسید که 99 میلیون بشکه کمتر از میانگین 2015-2019 است. کل موجودی ذخایر مشتقات نفتی نیز در ماه سپتامبر به میزان 6.3 میلیون بشکه کاهش یافت و به 1447 میلیون بشکه رسید که 84 میلیون بشکه کمتر از میانگین 2015-2019 است. از نظر روزهای پوشش آینده، سهام تجاری کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی در ماه سپتامبر 0.3 روز کاهش یافت و به 60.6 روز رسید که 1.9 روز کمتر از میانگین 2015-2019 است.

تراز عرضه و تقاضا

تقاضا برای نفت خام اوپک در سال 2023 نسبت به ارزیابی ماه قبل بدون تغییر باقی ماند و به 29.1 میلیون بشکه در روز رسید که 0.6 میلیون بشکه در روز بیشتر از سال 2022 است. تقاضا برای خرید نفت خام اوپک در سال 2024 نیز نسبت به ارزیابی ماه قبل بدون تغییر باقی مانده است و به 29.9 میلیون بشکه در روز رسید که 0.8 میلیون بشکه در روز بالاتر از سطح برآورد شده در سال 2023 است.