گزارش ماهانه اوپک | ژانویه 2022

قیمت نفت خام و معاملات آتی هر دو برای دومین ماه متوالی در دسامبر کاهش یافتند. معیارهای اصلی نفت خام فیزیکی حدود 9 درصد کاهش یافت، زیرا نگرانی‌های فزاینده مبنی بر اینکه گسترش سریع سویه جدید کرونا (امیکرون) ممکن است بر اقتصاد جهانی و تقاضای نفت تأثیر بگذارد، حدود 9 درصد کاهش یافت. سبد مرجع اوپک 5.99 دلار یا 7.5 درصد کاهش یافت و به 74.38 دلار در هر بشکه رسید.

تغییرات قیمت نفت خام

قیمت‌های آتی نفت خام در در هر دو سوی اقیانوس اطلس کاهش یافتند (بازارهای آسیا و غرب)، به‌طوری ‌که قیمت نفت خام برنت با 6.05 دلار یا 7.5 درصد کاهش به میانگین 74.80 دلار در هر بشکه و وست تگزاس اینترمدیت (WTI) با 6.96 دلار یا 8.8 درصد کاهش به میانگین 71.69 دلار رسید. ساختار بازار هر سه شاخص نفت خام - برنت، وست تگزاس اینترمدیت و DME عمان - در ماه دسامبر، به طور چشمگیری تضعیف شدند. صندوق‌های تامینی و سایر تنظیم کنندگان مالی، فروش شدید را در نیمه اول دسامبر تمدید کردند و معاملات آتی و آپشن‌های ترکیبی خالص معاملات آتی مربوط به شاخص وست تگزاس اینترمدیت و برنت را حدود 30 درصد بین اوایل نوامبر و اواسط دسامبر کاهش دادند.

اقتصاد جهانی

پیش‌بینی رشد تولید ناخالص داخلی جهانی برای سال‌های 2021 و 2022 به ترتیب 5.5 و 4.2 درصد بدون تغییر باقی می‌ماند. تخمین زده می‌شود که اقتصاد ایالات متحده در سال 2021 حدود 5.5 درصد رشد کند، در حالی که رشد برای سال 2022 با اندکی کاهش به زیر 4 درصد رسیده است. رشد اقتصادی اروپا برای سال 2021 تا 5.2٪ تجدید نظر شده است، در حالی که رشد برای سال 2022 بدون تغییر در 3.9٪ باقی مانده است. پیش بینی رشد اقتصادی ژاپن برای سال 2021 به 1.8 درصد کاهش یافته است، در حالی که رشد برای سال 2022 بدون تغییر در 2.2 درصد باقی مانده است.

پیش‌بینی‌های رشد در اقتصادهای نوظهور تا حد زیادی بدون تغییر باقی می‌مانند، به طوری که پیش‌بینی رشد اقتصادی چین 8 درصد برای سال 2021 و 5.6 درصد برای سال 2022 است. پیش بینی رشد اقتصادی هند برای سال 2021 نیز حدود 8.8 درصد است و پیش بینی می شود در سال 2022 این رقم با کاهشی 1.8 درصدی در محدوده 7 درصد باشد.

پیش‌بینی رشد تولید ناخالص داخلی روسیه همانند ماه قبل در محدوده 4 درصد برای سال 2021 و 2.7 درصد برای سال 2022 باقی می‌ماند. پیش بینی رشد اقتصادی برزیل برای سال 2021 نیز بدون تغییر در محدوده 4.7٪ ثابت می ماند، در حالی که رشد برای سال 2022 به 1.5٪ کاهش یافته است.

گسترش سویه های جدید کرونا از جمله امیکرون و اثربخشی واکسن‌ها، و همچنین سرعت عرضه واکسن‌ها در سرتاسر جهان، موضوعاتی هستند که همچنان جای بحث دارند. علاوه بر این، تنگناهای زنجیره تامین و سطح بدهی های دولتی در بسیاری از مناطق، همراه با افزایش فشارهای تورمی و واکنش بانک های مرکزی، همچنان عوامل کلیدی مهمی هستند که نیاز به نظارت دقیق دارند.

تقاضای جهانی نفت

رشد تقاضای جهانی نفت در سال 2021 نسبت به ارزیابی ماه گذشته تغییری پیدا نکرده و با همان نرخ قبلی 5.7 میلیون بشکه‌ای به میانگین 96.6 میلیون بشکه در روز خواهد رسید. رشد تقاضای نفت در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به طور متوسط 2.5 میلیون بشکه در روز تخمین زده می شود و در سایر مناطق به غیر از OECD، این میزان حدود 3.1 میلیون بشکه در روز برای سال پیش بینی می‌گردد.

در سال 2022، پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت نیز بدون تغییر در 4.2 میلیون بشکه در روز باقی می‌ماند و کل مصرف جهانی 100.8 میلیون بشکه در روز خواهد بود. در سازمان همکاری و توسعه اقتصادی، تقاضا برای نفت 1.8 میلیون بشکه در روز پیش بینی می شود، در حالی که در سایر مناطق به غیر از OECD تقاضا برای نفت 2.3 میلیون بشکه در روز افزایش می یابد. در حالی که پیش‌بینی می‌شود تاثیر سویه امیکرون خفیف و کوتاه‌مدت باشد، ابهامات در مورد انواع جدید و محدودیت‌های حرکتی مجدد، در بحبوحه بهبود اقتصاد جهانی پایدار باقی می‌ماند.

عرضه جهانی نفت

رشد عرضه مایعات غیراوپک در سال 2021 بدون تغییر در حدود 0.7 میلیون بشکه و میانگین 63.6 میلیون بشکه در روز باقی مانده است. از طرفی، بازنگری های صعودی در ایالات متحده و قزاقستان با تعدیل‌های نزولی در برزیل، کانادا، اکوادور و نروژ جبران شد. در حالی که انتظار می‌رود تولید در بریتانیا، برزیل، کلمبیا و اندونزی کاهش یافته باشد، برآورد عرضه نفت در سال 2021 عمدتاً شاهد رشد در کانادا، روسیه، چین، ایالات متحده، گویان، نروژ، آرژانتین و قطر است. به طور مشابه، پیش‌بینی رشد عرضه کشورهای غیراوپک برای سال 2022 نیز بدون تغییر در حدود 3.0 میلیون بشکه در روز، به میانگین 66.7 میلیون بشکه می‌رسد.

پیش‌بینی می‌شود که محرک‌های اصلی برای رشد عرضه مایعات در اختیار کشورهایی از جمله آمریکا و روسیه و پس از آن برزیل، کانادا، قزاقستان، نروژ و گویان باشند. انتظار می‌رود که میزان تولید مواد تشکیل دهنده گاز طبیعی (NGL) اوپک در سال‌های 2021 و 2022 حدود 0.1 میلیون بشکه در روز رشد کنند و به ترتیب به میانگین 5.1 و 5.3 میلیون بشکه در روز برسند. بر اساس منابع ثانویه موجود، در دسامبر، تولید نفت خام اوپک 0.2 میلیون بشکه در روز افزایش یافت و به میانگین 27.9 میلیون بشکه رسید.

بازارهای محصول و عملیات پالایش

معاملات مارجین پالایشگاهی در تمام مراکز اصلی معاملات در ماه دسامبر نسبت به رُکود ماه قبل بهبود یافتند. معاملات مارجین برای دومین بار پیاپی موفق شدند رشدهای جدیدی از خود بر جای بگذارند و به رکوردهای ثبت شده در اکتبر 2021 نزدیک شوند. توازن فزاینده محصول در همه مناطق و افزایش مصرف سوخت، در میان تعطیلات پایان سال، در کنار یکدیگر محرک‌های مثبتی را برای بازارهای محصول فراهم کردند و در نهایت با وجود افزایش قابل توجه سطح تولید جهانی محصول و افزایش موارد COVID-19 منجر به عملکرد قوی در سوخت جت، نفت سفید و نفت کوره شدند.

علاوه بر این، تقاضای قوی سوخت گرمایشی و همچنین قیمت‌های بالای گاز، به ویژه در اروپا، حمایت بیشتری برای بازارهای تقطیر متوسط ایجاد کرد. در مقابل، اعمال قرنطینه‌های موقت در ماه دسامبر، ضعف فصلی بنزین در حوزه اقیانوس اطلس را تشدید و به دنبال آن دستاوردهای بیشتر در اقتصاد پالایش را محدود کرد.

بازار نفتکش

نرخ حمل و نقل نفتکش‌های حمل سوخت و فرآورده‌های روغنی در ماه دسامبر همانند ماه‌های قبل تغییر چندانی نداشت، زیرا محدودیت‌ها در پایان سال و کاهش تقاضا از سوی چین همچنان ادامه داشت. به طور متوسط، میزان حمل و نقل سوخت توسط کشتی‌های نفتکش (VLCC) و کشتی‌های نفتکش مدل افرامکس (Aframax) به ترتیب 5% و 3% در ماه دسامبر افت کردند.

میزان رفت و آمد نفتکش‌های ویژه برای عبور از کانال سوئز (Suezmax) نیز در ماه قبل 7 درصد افزایش داشت، اما کماکان بسیار پایین‌تر از سطح قبل از همه‌گیری کرونا بود. متوسط نرخ باربری VLCC و Suezmax برای سال 2021 بدترین عملکرد خود در بیش از یک دهه اخیر را به ثبت رساند. در مقابل،  نرخ‌های تمیز در ماه دسامبر، به‌ویژه غرب سوئز، با حمایت تقاضا در مسیرهای مدیترانه، از عملکرد بهتری برخوردار بودند.

تجارت فرآورده‌های خام و تصفیه شده

داده‌های اولیه نشان می‌دهد که واردات نفت خام ایالات متحده در ماه پایانی سال کاهش یافته است، اما توانسته است در سال 2021، با میانگین 6.1 میلیون بشکه در روز، 4 درصد بالاتر از سال گذشته به پایان برسد. صادرات نفت خام آمریکا در دسامبر کمتر از 3 میلیون بشکه در روز باقی ماند و در سال 2021 به طور میانگین به 2.9 میلیون بشکه در روز رسید که نشان دهنده کاهش 9 درصدی است. آخرین داده‌ها برای چین نشان می‌دهد که با بازگشت پالایشگاه‌های دولتی به بازار، واردات نفت خام این کشور از سطح پایین مشاهده شده در اکتبر به میانگین 10.2 میلیون بشکه در روز در نوامبر رسیده است.

داده‌های اولیه دسامبر نشان می‌دهد که واردات نفت خام در ماه پایانی سال به 10.9 میلیون بشکه در روز افزایش یافته است. این امر منجر به واردات نفت خام چین در سال 2021 به طور میانگین 10.3 میلیون بشکه در روز می‌شود که حدود 5 درصد از سطوح تورمی مشاهده شده در سال 2020 که خریداران چینی حجم مازادی را در بازار افزایش دادند، کاهش می‌یابد.

در هند، واردات نفت خام به بالاترین حد 10 ماهه در نوامبر جهش کرد و به میانگین 4.5 میلیون بشکه در روز رسید، زیرا پالایشگاه‌ها به دنبال تکمیل ذخایر خود برای آماده شدن برای ارائه خدمات در سه ماهه اول سال نو میلادی، پس از تعطیلات در اکتبر و اوایل نوامبر بودند. صادرات محصولات فرآوری شده از هند همچنان در نرخهای قبلی ثابت ماند و به طور متوسط ​​1.3 میلیون بشکه در روز در ماه نوامبر بود، زیرا صادرات سوخت جت افزایش یافت که نشان دهنده تنگنای بازار آسیا به دلیل صادرات محدود از چین است.

واردات نفت خام ژاپن در ماه نوامبر به بالاترین میزان از مارس 2020 جهش کرد و به طور میانگین 2.8 میلیون بشکه در روز افزایش یافت. آخرین داده‌ها نشان می‌دهد که واردات نفت خام به مناطق OECD اروپا در ماه سپتامبر کاهش یافته است، اگرچه داده‌های ردیابی نفتکش‌ها نشان می‌دهد که جریان ورودی تا ماه نوامبر افزایش یافته و سپس در دسامبر در بحبوحه اقدامات قرنطینه با افت مواجه شده است.

جنبش های سهام تجاری

داده‌های اولیه نوامبر نشان می‌دهد که کل ذخایر نفت تجاری مناطق سازمان همکاری و توسعه اقتصادی OECD  حدود 16.0 میلیون بشکه در روز کاهش یافته است. ذخایر نفت تجاری OECD با 2721 میلیون بشکه هنوز 389 میلیون بشکه کمتر از مدت مشابه در سال 2020، 247 میلیون بشکه کمتر از میانگین پنج ساله اخیر و 221 میلیون بشکه کمتر از میانگین 2015-2019 می باشد. در این بین، ذخایر نفت خام و فرآورده‌ها به ترتیب 12.7 و 3.3 میلیون بشکه کاهش یافتند. ذخایر نفت خام در OECD  به میزان 143 میلیون بشکه کمتر از میانگین پنج ساله اخیر و 137 میلیون بشکه کمتر از میانگین 2015-2019 بود.

ذخایر محصولات OECD به 1405 میلیون بشکه رسید که نشان دهنده کسری 104 میلیون بشکه‌ای در مقایسه با میانگین پنج ساله اخیر و 84 میلیون بشکه‌ای از میانگین 2015-2019 است. از نظر روزهای پوشش آینده، سهام تجاری OECD در ماه نوامبر 0.2 روز کاهش یافت و به 60.7 روز رسید. این رقم در واقع 13.2 روز کمتر از سطح نوامبر 2020، 3.6 روز کمتر از آخرین میانگین پنج ساله و 1.5 روز کمتر از میانگین 2015-2019 می باشد.

تراز عرضه و تقاضا

تقاضا برای نفت خام اوپک در سال 2021 نسبت به ماه قبل بدون تغییر باقی مانده و به 27.8 میلیون بشکه در روز رسیده است که حدود 4.9 میلیون بشکه در روز بیشتر از سال 2020 است. تقاضا برای نفت خام اوپک در سال 2022 نیز نسبت به ماه قبل تغییری نکرده و به 28.9 میلیون بشکه در روز رسیده است. این میزان حدود 1.0 میلیون بشکه در روز بیشتر از سال 2021 است.