گزارش ماهانه اوپک | ژانویه 2025

 در این گزارش، نوسانات قیمت نفت، تغییرات در تولید و مصرف نفت، و همچنین تأثیر عوامل خارجی مانند جنگ اوکراین، تحریم‌ها، و تغییرات اقلیمی بر بازار نفت مورد تحلیل قرار می‌گیرد. علاوه بر این، گزارش ماهانه اوپک، پیش‌بینی‌های لازم در مورد روندهای آتی بازار نفت را ارائه داده و ابزاری ارزشمند برای سیاست‌گذاران، سرمایه‌گذاران و فعالان صنعت نفت محسوب می‌شود.

نوسانات قیمت نفت خام در ماه دسامبر

در ماه دسامبر، سبد مرجع اوپک (ORB) با افزایش ۰.۱ درصدی بصورت ماه به ماه، به طور متوسط به ۷۳.۰۷ دلار برای هر بشکه رسید. قرارداد آتی ماهانه اول برنت با کاهش ۰.۴ درصدی، به طور متوسط به ۷۳.۱۳ دلار برای هر بشکه رسید، در حالی که قرارداد آتی ماهانه اول WTI با افزایش ۰.۲ درصدی، به طور متوسط به ۶۹.۷۰ دلار برای هر بشکه رسید. قرارداد آتی ماهانه اول عمان نیز با افزایش ۰.۹ درصد، به طور متوسط به ۷۳.۱۶ دلار برای هر بشکه افزایش یافت.

اختلاف قیمت بین قراردادهای آتی ماهانه اول برنت و WTI نسبت به ماه قبل، با کاهش ۴۳ سنتی، به طور متوسط به ۳.۴۳ دلار برای هر بشکه رسید. منحنی‌های آتی نفت، به ویژه برای WTI و عمان، تقویت شدند. این تقویت با جابه‌جایی اسپردهای زمانی کوتاه‌مدت به سمت عقب‌گرد گسترده‌تر، نشان‌دهنده چشم‌اندازی خوش‌بینانه‌تر است.

احساس بازار در میان صندوق‌های پوشش ریسک و سایر مدیران سرمایه‌گذاری مثبت شد و منجر به بسته شدن حجم زیادی از موقعیت‌های فروش کوتاه مرتبط با WTI گردید.

اقتصاد جهانی

پیش‌بینی می‌شود رشد اقتصادی جهانی در سال‌های 2025 و 2026 به ترتیب 3.1 و 3.2 درصد باشد. این چشم‌انداز مثبت، مرهون پیش‌بینی عادی شدن تورم و تنظیمات متعاقب آن در سیاست‌های پولی اقتصادهای بزرگ است. انتظار می‌رود بخش خدمات همچنان محرک اصلی رشد باشد و با بهبود تدریجی تولید صنعتی نیز تقویت شود.

در ایالات متحده، رشد اقتصادی در سال‌های 2025 و 2026 به ترتیب 2.4 و 2.3 درصد پیش‌بینی می‌شود. در منطقه یورو، این رقم برای سال 2025 به 1 درصد کاهش یافته و سپس در سال 2026 به 1.1 درصد افزایش خواهد یافت. ژاپن نیز در سال‌های 2025 و 2026 به ترتیب رشد 1 درصدی را تجربه خواهد کرد.

در آسیا، چین با رشد پیش‌بینی شده 4.7 و 4.6 درصد در سال‌های 2025 و 2026، همچنان به عنوان یکی از موتورهای اصلی رشد جهانی عمل خواهد کرد. هند نیز با رشد 6.5 درصدی در هر دو سال، چشم‌انداز روشنی دارد.

در آمریکای لاتین، برزیل با رشد پیش‌بینی شده 2.3 و 2.5 درصد در سال‌های 2025 و 2026، به روند بهبود خود ادامه خواهد داد. در اروپا، روسیه نیز با رشد 1.9 و 1.5 درصد در سال‌های 2025 و 2026، از بهبود نسبی برخوردار خواهد بود.

تقاضای جهانی نفت

پیش‌بینی شده است که رشد تقاضای جهانی نفت در سال 2025 و 2026 به ترتیب 1.4 میلیون بشکه در روز باقی بماند.

در سال 2025، انتظار می‌رود تقاضا در کشورهای عضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) حدود 0.1 میلیون بشکه در روز افزایش یابد، در حالی که در کشورهای غیر عضو OECD، این افزایش به حدود 1.3 میلیون بشکه در روز برسد.

برای سال 2026 نیز روند مشابهی پیش‌بینی می‌شود. تقاضا در کشورهای عضو OECD حدود 0.1 میلیون بشکه در روز و در کشورهای غیر عضو OECD حدود 1.3 میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت.

عرضه جهانی نفت

پیش‌بینی می‌شود عرضه مایعات از سوی کشورهای غیرعضو توافقنامه همکاری (DoC) در سال 2025 نسبت به سال قبل 1.1 میلیون بشکه در روز افزایش یابد که تغییری نسبت به ارزیابی ماه گذشته نداشته است. ایالات متحده، برزیل، کانادا و نروژ، عوامل اصلی این رشد پیش‌بینی‌شده هستند. همچنین، انتظار می‌رود عرضه مایعات غیرعضو DoC در سال 2026 حدود 1.1 میلیون بشکه در روز دیگر افزایش یابد و این رشد عمدتاً توسط ایالات متحده، برزیل و کانادا هدایت شود.

در همین حال، پیش‌بینی می‌شود تولید مایعات گازی طبیعی (NGLs) و مایعات غیرمتعارف از کشورهای عضو DoC در سال 2025 نسبت به سال قبل حدود 90 هزار بشکه در روز افزایش یابد و به طور متوسط به 8.4 میلیون بشکه در روز برسد. سپس، در سال 2026، این میزان با افزایش تقریبی 0.1 میلیون بشکه در روز نسبت به سال قبل، به طور متوسط به 8.5 میلیون بشکه در روز خواهد رسید.

از سوی دیگر، تولید نفت خام توسط کشورهای عضو DoC در ماه دسامبر نسبت به ماه قبل 14 هزار بشکه در روز کاهش یافت و به طور متوسط به حدود 40.65 میلیون بشکه در روز رسید؛ این رقم مطابق با گزارش منابع ثانویه موجود است.

بازار محصولات و عملیات پالایش

ذخایر پالایشگاه‌ها در ماه دسامبر، در خلیج مکزیک، ایالات متحده و سنگاپور کاهش یافت. این کاهش در تمامی محصولات به جز جت/کروزن در خلیج مکزیک و بنزین ۹۲ اکتان در سنگاپور مشاهده شد. دلیل اصلی این کاهش، افزایش عرضه محصولات ناشی از فعالیت‌های پالایشی قوی در کنار کاهش انگیزه‌های صادرات بود.

برعکس، در روتردام، ذخایر پالایشگاه‌ها با بهبود فعالیت‌های سفر در فصل تعطیلات پایان سال، مسیر صعودی خود را ادامه داد. افزایش تقاضا برای بنزین، گازوئیل و سوخت دیزل (با گوگرد ۱ درصد) به این روند کمک شایانی کرد.

میزان دریافت جهانی پالایشگاه‌ها نیز در دسامبر با افزایش ۱.۱ میلیون بشکه در روز نسبت به ماه قبل، رشد قابل توجهی داشت. این افزایش به دلیل کاهش قابل توجه ظرفیت‌های آفلاین در این ماه بوده است. در مجموع، دریافت جهانی پالایشگاه‌ها در دسامبر به طور متوسط به ۸۲.۲ میلیون بشکه در روز رسید که نسبت به سال گذشته اندکی افزایش نشان می‌دهد.

بازار نفتکش

نرخ‌های حمل‌ونقل نقطه‌ای در ماه گذشته نوسانات قابل توجهی را تجربه کردند. در حالی که در برخی مسیرها نظیر آسیا و خاورمیانه کاهش یافتند، در حوضه اطلس و مدیترانه روند صعودی به خود گرفتند.

در مسیر خاورمیانه به شرق، نرخ‌های VLCC در دسامبر با کاهش 18 درصدی نسبت به ماه قبل مواجه شد. همچنین، نرخ‌های مسیر غرب آفریقا به شرق 11 درصد کاهش یافت. در بازار سوئزماکس، نرخ‌های مسیر خلیج مکزیک به اروپا بخشی از افت ماه قبل را جبران کرده و 9 درصد افزایش یافت.

نرخ‌های آفراماکس در اکثر مسیرهای پایش شده روند صعودی داشتند؛ تنها در مسیر اندونزی به شرق، کاهش 10 درصدی نسبت به ماه قبل مشاهده شد. مسیر کارائیب به سواحل شرقی ایالات متحده نیز با جهش 42 درصدی، بخش عمده‌ای از افت ماه قبل را جبران کرد.

در بازار نفتکش‌های تمیز، نرخ‌های شرق سوئز به طور متوسط 1 درصد افزایش یافتند، در حالی که نرخ‌های غرب سوئز عملکرد به مراتب بهتری داشته و 20 درصد نسبت به ماه قبل رشد کردند.

تجارت نفت خام و فرآورده‌های نفتی

داده‌های ماه دسامبر حاکی از کاهش ماهانه واردات نفت خام ایالات متحده است. با این حال، میانگین واردات همچنان در سطح قابل توجهی معادل ۶.۵ میلیون بشکه در روز باقی مانده است. صادرات نفت خام این کشور نیز اندکی کمتر از ۴ میلیون بشکه در روز بوده است.

بر اساس برآوردهای هفتگی، میانگین واردات فرآورده‌های نفتی ایالات متحده به ۱.۷ میلیون بشکه در روز رسیده است. در مقابل، صادرات این فرآورده‌ها با رسیدن به ۷.۰۱ میلیون بشکه در روز، به رکورد جدیدی دست یافته است.

برآوردهای اولیه اروپا نشان می‌دهد که واردات نفت خام این قاره در ماه دسامبر، هم نسبت به ماه قبل و هم نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش یافته است. افزایش جریان نفت از آمریکای جنوبی نتوانسته است کاهش واردات از آفریقا را جبران کند. صادرات فرآورده‌های نفتی اروپا پس از کاهش قابل توجه در ماه‌های سپتامبر و اکتبر، به دنبال افزایش جریان به آمریکای شمالی، بهبود یافته است.

واردات نفت خام ژاپن در ماه نوامبر با ۱۱ درصد افزایش نسبت به ماه قبل، بهبود قابل توجهی را نشان می‌دهد. همچنین، واردات فرآورده‌های نفتی این کشور به بالاترین سطح ۱۰ ماه گذشته رسیده است. افزایش واردات نفتا، LPG و نفت سفید، بیش از کاهش واردات بنزین، در این رشد نقش داشته است.

واردات نفت خام چین در ماه نوامبر با رسیدن به ۱۱.۸ میلیون بشکه در روز، به بالاترین سطح ۱۳ ماه گذشته دست یافته است. در مقابل، واردات فرآورده‌های نفتی این کشور به پایین‌ترین سطح ۹ ماه گذشته کاهش یافته است. با این حال، افزایش صادرات فرآورده‌های نفتی نسبت به کاهش شدید ماه قبل، به بالاترین سطح ۵ ماه گذشته رسیده است.

واردات نفت خام هند در ماه نوامبر نسبت به ماه قبل تغییری نداشته و به طور متوسط ۴.۷ میلیون بشکه در روز بوده است. این رقم نشان‌دهنده افزایش ۳ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته است. صادرات فرآورده‌های نفتی هند نیز تا حدودی از کاهش ماه قبل بهبود یافته و در ماه نوامبر تقریباً ۹ درصد افزایش یافته است. واردات فرآورده‌های نفتی این کشور نیز ۳ درصد افزایش داشته است.

تغییرات ذخایر نفت تجاری OECD در نوامبر 2024

بر اساس داده‌های اولیه نوامبر 2024، کل ذخایر نفت تجاری سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) با کاهش ماهانه 8.4 میلیون بشکه مواجه شده است. این کاهش باعث شده است تا سطح ذخایر به 2770 میلیون بشکه برسد که نسبت به میانگین دوره 2015 تا 2019، حدود 171 میلیون بشکه کمتر است.

در بررسی جزئیات، ذخایر نفت خام با کاهش ماهانه 3.1 میلیون بشکه و ذخایر محصولات نفتی با کاهش ماهانه 5.2 میلیون بشکه همراه بوده است. در حال حاضر، ذخایر نفت خام تجاری OECD در سطح 1313 میلیون بشکه و ذخایر محصولات نفتی در سطح 1457 میلیون بشکه قرار دارند که به ترتیب 137 میلیون بشکه و 34 میلیون بشکه کمتر از میانگین دوره مقایسه‌ای است.

از نظر تعداد روزهای پوشش مصرف آینده (روزهای پوشش رو به جلو)، ذخایر تجاری OECD با افزایش اندک 0.1 روز در ماه نوامبر به 60.9 روز رسیده است. با این حال، این رقم همچنان 1.3 روز کمتر از میانگین دوره 2015 تا 2019 است.

تراز عرضه و تقاضا

تقاضای نفت خام کشورهای عضو توافقنامه (DoC) در سال 2025، نسبت به برآورد ماه گذشته حدود 0.1 میلیون بشکه در روز کاهش یافته و به 42.5 میلیون بشکه در روز رسیده است. این کاهش عمدتاً به دلیل اصلاح داده‌های پایه سال 2024 بوده است. با این حال، این میزان همچنان 0.3 میلیون بشکه در روز بیشتر از برآورد سال 2024 است. شایان ذکر است که رشد تقاضای جهانی نفت و عرضه نفت از سوی کشورهای غیرعضو توافقنامه در سال 2025، نسبت به ماه گذشته بدون تغییر باقی مانده است.

برای سال 2026، پیش‌بینی می‌شود تقاضای نفت خام کشورهای عضو توافقنامه به 42.7 میلیون بشکه در روز برسد که نسبت به سال 2025 حدود 0.2 میلیون بشکه در روز افزایش خواهد یافت.