گزارش ماهانه سازمان بین المللی انرژی - ماه آگوست 2024

گزارش بازار نفت آژانس بین‌المللی انرژی (OMR) یکی از معتبرترین و به‌موقع‌ترین منابع داده‌ها، پیش‌بینی‌ها و تحلیل‌ها در مورد بازار جهانی نفت است. این گزارش شامل آمار دقیق و تفسیرهایی در مورد عرضه، تقاضا، ذخایر، قیمت‌ها و فعالیت‌های پالایشی نفت، همچنین تجارت نفت برای کشورهای عضو و غیرعضو IEA می‌باشد.

تقاضای جهانی نفت

تقاضای جهانی نفت در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۴ به میزان ۸۷۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت، اما کاهش تقاضا در چین مانع از افزایش بیشتر شد. پیش‌بینی می‌شود تقاضا در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به کمتر از یک میلیون بشکه در روز افزایش یابد. این ارقام تقریباً مشابه گزارش ماه گذشته است و بسیار کندتر از رشد ۲.۱ میلیون بشکه‌ای سال گذشته به دلیل کم‌رنگ شدن عوامل اقتصادی کلان است.

عرضه جهانی نفت

عرضه جهانی نفت در ماه ژوئیه با افزایش ۲۳۰ هزار بشکه در روز به ۱۰۳.۴ میلیون بشکه در روز رسید، زیرا افزایش چشمگیر تولید اوپک پلاس بیش از کاهش تولید کشورهای غیر اوپک پلاس بود. افزایش سالانه از ۷۳۰ هزار بشکه در روز در سال ۲۰۲۴ به ۱.۹ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ سرعت می‌گیرد. تولید کشورهای غیر اوپک پلاس در سال جاری و سال آینده به میزان ۱.۵ میلیون بشکه در روز افزایش می‌یابد، در حالی که تولید اوپک پلاس ممکن است در سال ۲۰۲۴ به میزان ۷۶۰ هزار بشکه در روز کاهش یابد، اما در سال ۲۰۲۵ با حفظ کاهش‌های داوطلبانه، ۴۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد.

ظرفیت پالایشی جهانی نفت

پیش‌بینی می‌شود که ظرفیت پالایشی جهانی نفت در سال ۲۰۲۴ با ۸۴۰ هزار بشکه در روز افزایش به ۸۳.۳ میلیون بشکه در روز برسد و در سال آینده با ۶۰۰ هزار بشکه در روز افزایش به ۸۳.۹ میلیون بشکه در روز برسد. ضعف حاشیه سود همچنان بر نرخ‌های پالایشی تأثیرگذار است و انتظار می‌رود فعالیت‌های پالایشی چین نسبت به سال گذشته کاهش یابد. در ماه ژوئیه، حاشیه سود در اروپا کاهش بیشتری داشت، اما در سنگاپور و ساحل خلیج ایالات متحده به دلیل شکاف قیمتی قوی‌تر نفتا و بنزین افزایش یافت.

ذخایر نفت جهانی

ذخایر مشهود نفت جهانی در ماه ژوئن به میزان ۲۶.۲ میلیون بشکه کاهش یافت، پس از چهار ماه افزایش که مجموعاً ۱۵۷.۵ میلیون بشکه بود. ذخایر نفت در خشکی کشورهای OECD به میزان ۱۹.۵ میلیون بشکه کاهش یافت، اما این کاهش عمدتاً با افزایش ۱۷.۵ میلیون بشکه‌ای ذخایر کشورهای غیر OECD جبران شد. ذخایر نفت بر روی آب برای سومین ماه متوالی به میزان ۲۴.۲ میلیون بشکه کاهش یافت. ذخایر صنعتی OECD به میزان ۲۱ میلیون بشکه کاهش یافت که عمدتاً با نرمال‌های فصلی همخوانی داشت.

بهای نفت خام

قیمت قراردادهای آتی نفت خام برنت در ماه ژوئیه به میزان ۶ دلار در هر بشکه کاهش یافت، زیرا داده‌های اقتصادی ضعیف موجب ایجاد احساس ریسک‌گریزی در بازارهای مالی شد که از تشدید خصومت‌ها در خاورمیانه فراتر رفت. شکاف زمانی ماه اول همچنان در مقابل کاهش قیمت‌های ثابت مقاومت نشان داد که نشان‌دهنده بازار محدود در حوضه اقیانوس اطلس است. در زمان نگارش این گزارش، نفت برنت با قیمتی حدود ۸۰ دلار در هر بشکه معامله می‌شد.

چشم انداز بهای نفت

بازارهای نفت در هفته‌های اخیر سطح بالایی از نوسانات را تجربه کردند. قیمت‌های نفت خام معیار در ماه ژوئیه و اوایل آگوست به شدت کاهش یافتند، زیرا داده‌های اقتصادی غیرمنتظره بازار را به هم ریخت. سوالاتی درباره سلامت اقتصاد جهانی دوباره مطرح شد، به‌ویژه با افزایش نرخ بهره در ژاپن که منجر به بازگشت معاملات انتقال ین شد، چشم‌انداز چین رو به وخامت گذاشت و روند استخدام در ایالات متحده در ماه ژوئیه کند شد. با این حال، تنش‌های ژئوپلیتیکی پایدار در خاورمیانه و برخی داده‌های نسبتاً مثبت اقتصادی به پشتیبانی از ضعف در قراردادهای آتی نفت پرداختند و قیمت‌ها در هفته دوم آگوست دوباره افزایش یافت.

علاوه بر این، کاهش تولید اوپک پلاس نیز بازارهای فیزیکی را محدود کرده و قیمت نفت در دریای شمال به سطح ۲ دلار در هر بشکه بیشتر از قرارداد ماه اول ICE رسیده است. در زمان نگارش این متن، قراردادهای آتی برنت ICE حدود ۸۰ دلار در هر بشکه معامله می‌شد که از آغاز ماه ژوئیه بیش از ۶ دلار در هر بشکه کاهش یافته است.

چشم انداز تقاضای جهانی نفت

چشم‌انداز ما برای تقاضای جهانی نفت نسبت به گزارش ماه گذشته تغییر چندانی نکرده است، با رشد پیش‌بینی‌شده کمتر از ۱ میلیون بشکه در روز برای سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵. با این حال، تغییر معناداری در عوامل تأثیرگذار به وضوح نمایان شده است. در ماه ژوئن، تقاضای نفت چین برای سومین ماه متوالی کاهش یافت که به دلیل کاهش شدید در ورودی‌های صنعتی، از جمله در بخش پتروشیمی بود. داده‌های تجاری اولیه به ضعف بیشتر در ماه ژوئیه اشاره دارد، زیرا واردات نفت خام به پایین‌ترین سطح خود از زمان قرنطینه‌های سختگیرانه در سپتامبر ۲۰۲۲ رسید.

در مقابل، تقاضا در اقتصادهای پیشرفته، به ویژه برای بنزین در ایالات متحده، در ماه‌های اخیر نشانه‌هایی از قدرت نشان داده است. اقتصاد ایالات متحده، جایی که یک‌سوم بنزین جهانی مصرف می‌شود، عملکرد بهتری نسبت به همتایان خود داشته و بخش خدمات مقاوم آن به حفظ میزان مسافت‌های طی‌شده کمک کرده است. به همین دلیل، مصرف نفت در کشورهای عضو OECD از کاهش ۳۰۰ هزار بشکه در روز در سه‌ماهه اول سال ۲۰۲۴ به رشد ۱۹۰ هزار بشکه در روز در سه‌ماهه دوم تبدیل شده است.

چشم انداز عرضه و تقاضای جهانی نفت

با وجود کاهش محسوس در رشد تقاضای نفت چین، اوپک پلاس هنوز برنامه خود برای کاهش تدریجی تولیدات داوطلبانه از سه‌ماهه چهارم را متوقف نکرده است. با این حال، کمیته مشترک نظارت وزارتی (JMMC) در اول آگوست تأیید کرد که این گروه ممکن است بسته به شرایط بازار تصمیم خود را متوقف یا معکوس کند. ترازهای فعلی ما نشان می‌دهد که حتی اگر این کاهش‌ها ادامه یابد، ذخایر جهانی می‌تواند به طور متوسط ​​۸۶۰ هزار بشکه در روز در سال آینده افزایش یابد، زیرا عرضه غیر اوپک پلاس در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به ترتیب حدود ۱.۵ میلیون بشکه در روز افزایش می‌یابد که بیش از میزان رشد تقاضا خواهد بود. چهار کشور ایالات متحده، گویان، کانادا و برزیل سه‌چهارم یا تقریباً ۱.۱ میلیون بشکه در روز از افزایش عرضه غیر اوپک پلاس را در هر دو سال به خود اختصاص می‌دهند.

چشم انداز ذخایر جهانی نفت

در حال حاضر، عرضه با تقاضای اوج تابستان همگام نمی‌شود و بازار را به سمت کمبود سوق داده است. در نتیجه، ذخایر جهانی با کاهش مواجه شده‌اند. پس از چهار ماه افزایش، ذخایر نفت در ماه ژوئن به میزان ۲۶.۲ میلیون بشکه کاهش یافت. ذخایر نفت خام با وجود افزایش قابل توجه در چین، ۴۰.۹ میلیون بشکه کاهش یافت. در همین حال، محصولات نفتی به میزان ۱۴.۸ میلیون بشکه افزایش یافتند که این افزایش عمدتاً به دلیل افزایش ذخایر LPG در ایالات متحده بود.

داده‌های اولیه ماه ژوئیه نشان می‌دهد که این روند ادامه داشته و مجموع ذخایر بار دیگر کاهش یافته است، در حالی که ذخایر نفت خام بیشتر کاهش یافته و محصولات نفتی با افزایش مواجه شده‌اند. این پویایی باعث فشار بر حاشیه سود پالایشگاه‌ها شده و احتمالاً زمینه را برای تغییر در فعالیت‌های پالایشی در ماه‌های آینده فراهم می‌کند. رقابت در بازارهای نفت حتی پس از بازی‌های المپیک و پارالمپیک نیز ادامه خواهد یافت.