گزارش ماهانه سازمان بین المللی انرژی - ماه جولای 2024

گزارش بازار نفت آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) یکی از معتبرترین و به‌روزترین منابع داده، پیش‌بینی و تحلیل در مورد بازار جهانی نفت است - که شامل آمار دقیق و تفسیرهایی در مورد عرضه، تقاضا، ذخیره‌سازی، قیمت‌ها و فعالیت‌های پالایش نفت، و همچنین تجارت نفت برای کشورهای عضو IEA و برخی کشورهای غیر عضو IEA می‌شود.

تقاضای جهانی نفت

تقاضای جهانی نفت همچنان در حال کاهش است و رشد آن در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۴ نسبت به سال گذشته به ۷۱۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است - که کندترین افزایش سه ماهه از سه ماهه چهارم سال ۲۰۲۲ به شمار می‌رود. مصرف چین با پایان یافتن روند بهبود پس از همه‌گیری، کاهش یافته است. با توجه به رشد اقتصادی ضعیف، کارایی بیشتر و برقی شدن وسایل نقلیه به عنوان موانع پیش‌بینی می‌شود که رشد تقاضای جهانی در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به طور متوسط کمی کمتر از ۱ میلیون بشکه در روز باشد.

عرضه جهانی نفت

عرضه جهانی در ماه ژوئن با کاهش تعمیرات میدانی و افزایش سهم سوخت‌های زیستی، ۱۵۰ هزار بشکه در روز افزایش یافته و به ۱۰۲.۹ میلیون بشکه در روز رسیده است که این افزایش، کاهش قابل توجه جریان نفت خام عربستان را جبران کرده است. افزایش ماهانه قابل توجه، خروجی سه ماهه دوم سال ۲۰۲۴ را نسبت به سه ماهه اول ۹۱۰ هزار بشکه در روز بالاتر برده است. برای سه ماهه سوم سال ۲۰۲۴، رشدی معادل ۷۷۰ هزار بشکه در روز پیش‌بینی می‌شود که ۶۰۰ هزار بشکه در روز از این افزایش توسط کشورهای غیرعضو اوپک+ تامین خواهد شد. افزایش سالانه ۷۷۰ هزار بشکه در روز برای سال ۲۰۲۴ و ۱.۸ میلیون بشکه در روز برای سال آینده پیش‌بینی می‌شود.

ظرفیت پالایش جهانی

پیش‌بینی می‌شود که ظرفیت پالایش جهانی در سال ۲۰۲۴ به میزان ۹۵۰ هزار بشکه در روز به ۸۳.۴ میلیون بشکه در روز و در سال آینده به میزان ۶۳۰ هزار بشکه در روز به ۸۴ میلیون بشکه در روز افزایش یابد. تقاضای ضعیف و حاشیه سود پایین، فرآیند نفت خام چین و اروپا را در ماه مه تحت فشار قرار داد. حاشیه سود در ماه ژوئن در حوضه آتلانتیک کاهش یافته و نزدیک به پایین‌ترین سطح چند ساله است. در آسیا، حاشیه سود در ماه ژوئن اندکی بهبود یافته است، زیرا کاهش فعالیت پالایشگری، تنش‌های بازار نفت خام منطقه را کاهش داده است.

بهای نفت خام

قیمت نفت خام در ماه ژوئن از پایین‌ترین سطح شش ماهه خود بهبود یافت و قیمت آتی نفت برنت به میزان ۵ دلار در هر بشکه به ۸۶ دلار در هر بشکه افزایش یافت. کاهش ذخایر نفت خام، پوشش کوتاه سرمایه‌گذاران و تنش‌های ژئوپلیتیکی جدید در خاورمیانه به تقویت قیمت‌ها کمک کرد و موقعیت‌های صندوق‌های سرمایه‌گذاری از سطوح پایین تاریخی بهبود یافت.

ذخایر جهانی نفت خام

موجودی جهانی نفت خام برای چهارمین ماه متوالی در ماه مه با ۲۳.۹ میلیون بشکه افزایش یافت. ذخایر فراساحلی ۱۷.۳ میلیون بشکه کاهش یافت در حالی که ذخایر روی زمین (پالایش شده از سطح زمین و نگهداری شده در انبارهای زمینی) با افزایش ۴۱.۳ میلیون بشکه به بالاترین سطح خود در ۳۰ ماه گذشته رسید. ذخایر صنعتی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) با ۲۷.۸ میلیون بشکه افزایش به ۲۸۴۵ میلیون بشکه رسید، اما همچنان ۶۹ میلیون بشکه کمتر از میانگین پنج ساله آنها باقی ماند. داده‌های اولیه نشان می‌دهد که ذخایر جهانی نفت در ماه ژوئن با کاهش ۱۸.۱ میلیون بشکه مواجه شده است که عمدتا مربوط به نفت خام بوده است.

قیمت نفت خام شاخص

قیمت نفت خام شاخص پس از آنکه مقامات اوپک پلاس اعلام کردند که کاهش تولید داوطلبانه به شرایط بازار بستگی دارد - و با توجه به اینکه ریسک های ژئوپلیتیکی همچنان بالا باقی مانده است - در طول ماه ژوئن از پایین ترین سطح شش ماهه خود بازگشت. آیس برنت تا پایان ماه ۵ دلار در هر بشکه افزایش یافت و به ۸۶ دلار در هر بشکه رسید.

قیمت نفت در ماه ژوئن علیرغم نگرانی‌های فزاینده در مورد سلامت اقتصاد چین و کند شدن رشد تقاضای نفت افزایش یافت. موجودی جهانی نفت خام در ماه مه برای چهارمین ماه متوالی افزایش یافت و به بالاترین سطح خود از آگوست ۲۰۲۱ رسید. ذخایر فراساحلی با سرعتی تند به سمت سواحل حرکت کردند و نفت روی آب به شدت کاهش یافت، در حالی که ذخایر روی زمین پیش از افزایش فصلی فعالیت پالایشگاه ها به بالاترین سطح ۳۰ ماه گذشته رسید. پس از کاهش در شش ماه گذشته، ذخایر صنعتی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) برای دومین ماه متوالی افزایش یافت. داده‌های اولیه نشان می‌دهد که ذخایر جهانی نفت در ماه ژوئن با کاهش ۱۸.۱ میلیون بشکه مواجه شده است که ناشی از کاهش ۱ میلیون بشکه در روز نفت خام بوده است.

رشد تقاضای جهانی نفت

رشد تقاضای جهانی نفت در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۴ به تنها ۷۱۰ هزار بشکه در روز کاهش یافت که پایین ترین میزان افزایش سه ماهه در بیش از یک سال گذشته است. مصرف نفت در چین، که مدت‌ها موتور محرک رشد تقاضای جهانی نفت بوده است، در ماه‌های آوریل و مه کاهش یافت و اکنون در سه ماهه دوم سال ۲۰۲۴ اندکی پایین‌تر از سطح سال گذشته ارزیابی می‌شود. این در تضاد کامل با افزایش سالانه ۱.۵ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۳ و ۷۴۰ هزار بشکه در روز در سه ماهه اول سال ۲۰۲۴ قرار دارد.

تقاضا برای سوخت های صنعتی و خوراک پتروشیمی به طور خاص ضعیف بود. در مقابل، داده‌های تحویل سه ماهه دوم گازوئیل و نفتا برای اقتصادهای سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) بالاتر از حد انتظار بود، که به طور بالقوه نشان دهنده بهبود نوپا در بخش تولید ضعیف اروپا است. در حالی که این جهش موقتارانه رشد تقاضای سه ماهه سازمان همکاری و توسعه اقتصادی را به منطقه مثبت بازگرداند، کشورهای غیرعضو سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (غیر عضو OECD) تمام افزایش‌های جهانی را در سال جاری به خود اختصاص خواهند داد. انتظارات برای رشد تقاضای جهانی نفت در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به ترتیب ۹۷۰ هزار بشکه در روز و ۹۸۰ هزار بشکه در روز بدون تغییر باقی مانده است.

عرضه جهانی نفت

در همین حال، عرضه جهانی نفت روند صعودی داشته است، به طوری که تولید در سه ماهه دوم 2024 نسبت به سه ماهه اول 910 هزار بشکه در روز افزایش یافته است که این افزایش عمدتا به رهبری ایالات متحده بوده است. پیش بینی می شود که تولید در سه ماهه سوم 2024، 770 هزار بشکه در روز دیگر افزایش یابد که 600 هزار بشکه در روز آن ناشی از کشورهای خارج از اوپک پلاس خواهد بود. برای کل سال 2024، پیش بینی می شود رشد عرضه جهانی نفت به طور متوسط 770 هزار بشکه در روز باشد که عرضه نفت را به رکورد 103 میلیون بشکه در روز برساند. انتظار می رود تولید کشورهای خارج از اوپک پلاس 1.5 میلیون بشکه در روز افزایش یابد، در حالی که تولید اوپک پلاس در صورت ادامه روند کاهش داوطلبانه فعلی، 740 هزار بشکه در روز نسبت به سال گذشته کاهش خواهد یافت. رشد عرضه جهانی در سال 2025 بسیار قویتر و به میزان 1.8 میلیون بشکه در روز پیش بینی می شود. کشورهای خارج از اوپک پلاس، به ویژه ایالات متحده، کانادا، گویان و برزیل، برای سومین سال متوالی پیشتاز افزایش تولید خواهند بود و 1.5 میلیون بشکه در روز به تولید جهانی اضافه می کنند.

در اوایل ماه ژوئن، اوپک پلاس برنامه ای را برای کاهش سهمیه های اضافی داوطلبانه عرضه تا سقف 2.2 میلیون بشکه در روز از سه ماهه چهارم 2024 تا سه ماهه سوم 2025 ارائه کرد. با توجه به اطمینان این بلوک مبنی بر اینکه افزایش تولید می تواند با توجه به شرایط بازار متوقف یا معکوس شود، اعداد مربوط به عرضه اوپک پلاس را با تایید چنین تصمیمی تنظیم خواهیم کرد. در همین حال، کمیته نظارت وزارتی مشترک اوپک پلاس قرار است در تاریخ 1 آگوست برای بررسی شرایط بازار جهانی نفت و سطح تولیدات تشکیل جلسه دهد. پیش بینی های فعلی ما در مورد عرضه غیر اوپک پلاس و تقاضای جهانی، نیاز به نفت خام اوپک پلاس را در سه ماهه سوم 2024، 42.2 میلیون بشکه در روز و در سه ماهه چهارم 2024، 41.8 میلیون بشکه در روز نشان می دهد که به ترتیب حدود 800 هزار بشکه در روز و 400 هزار بشکه در روز بالاتر از خروجی ماه ژوئن آن است. برای سال آینده، نیاز به نفت خام اوپک پلاس با کند شدن رشد تقاضا و افزایش تولید کشورهای خارج از اوپک پلاس به 41.1 میلیون بشکه در روز کاهش می یابد. پس از تابستان داغ، به نظر می رسد روندهای خنک تری حاکم شود.