مرور روز هجدهم انقلاب ملی ایران: قطع اینترنت، سرکوب، نشست شورای امنیت

ایرانِ قطع‌شده از دنیا: تداوم اختلال اینترنت و هدف‌گیری دیجیتال

در روز هجدهم، قطع گسترده اینترنت وارد مرحله‌ای تازه شد. نهادهای پایش اینترنت گزارش دادند این وضعیت از پنج روز فراتر رفته و همین موضوع، راستی‌آزمایی مستقل آمار تلفات و هماهنگی و اطلاع‌رسانی را به‌شدت محدود کرده است.

هم‌زمان، گزارش‌های مرتبط با تهدیدشناسی کلاودفلر دست‌به‌دست شد که از استفاده ابزارهایی برای استخراج فهرست دنبال‌کنندگان و فعالیت حساب‌های اینستاگرام خبر می‌داد؛ الگویی که با تشدید ارعاب دیجیتال در شرایط اعتراضات همخوانی دارد.

وضعیت امنیتی: روایت‌های «حکومت نظامی» و تشدید سرکوب

مجموعه گزارش‌ها از یک آرایش امنیتی سنگین و نظامی‌گونه در شهرها سخن گفت—استقرار تجهیزات و نیروهای مسلح—در کنار ادعاهایی درباره یورش به منازل مرتبط با کشته‌شدگان، تلاش برای گرفتن اعترافات اجباری، و مطالبه مبالغ سنگین از خانواده‌ها برای تحویل پیکرها. همچنین گزارش‌هایی از تداوم انتقال اجساد به مراکز پزشکی قانونی کهریزک و اعمال محدودیت بر زمان و شیوه خاکسپاری منتشر شد. (به دلیل قطع ارتباطات، امکان راستی‌آزمایی مستقل بسیاری از این ادعاها محدود بود.)

دیپلماسی تندتر می‌شود:

جلسه شورای امنیت، هشدار گروه هفت، فشار اروپا

در روز هجدهم، محور بین‌المللی پررنگ‌تر شد:

• شورای امنیت سازمان ملل: برای پنج‌شنبه (۱۵ ژانویه ۲۰۲۶) و به درخواست ایالات متحده، نشست/بریفینگ درباره وضعیت ایران برنامه‌ریزی شد تا آخرین تحولات ارائه شود.
• گروه هفت: وزرای خارجه با محکوم کردن سرکوب، از آمادگی برای اقدامات محدودکننده بیشتر در صورت تداوم فشارها خبر دادند.
• راهکارهای ارتباطی جایگزین: فرانسه اعلام کرد امکان ارسال/تسهیل ارسال پایانه‌های یوتل‌ست به ایران را در پاسخ به قطع اینترنت بررسی می‌کند.
• تعطیلی/محدودیت سفارت‌ها و هشدارهای سفر: بریتانیا اعلام کرد سفارت خود در تهران را موقتاً تعطیل و فعالیت را دورکاری کرده است.
• در توصیه رسمی استرالیا نیز آمده عملیات سفارت تعلیق شده و توان ارائه خدمات کنسولی بسیار محدود است.
• اسپانیا از شهروندان خواست با امکانات موجود کشور را ترک کنند.
• ایتالیا هم با اشاره به تشدید نگرانی‌های امنیتی، توصیه خروج را تکرار کرد.

ریسک منطقه‌ای:

تخلیه نیروها، اختلال پروازها و پیام‌های خویشتنداری

روز هجدهم در سایه نگرانی‌های امنیتی منطقه‌ای دنبال شد:

• آرایش آمریکا در منطقه: گزارش‌ها از توصیه به خروج بخشی از نیروها/پرسنل از العدید و برخی نقاط دیگر به‌عنوان اقدام احتیاطی حکایت داشت.
• ابهام در حریم هوایی: ایران برای ساعاتی محدودیت‌هایی اعمال کرد و سپس آسمان را بازگشایی کرد؛ رخدادی که به تغییر مسیر پروازها و آماده‌باش شرکت‌های هواپیمایی دامن زد.
• موضع ترکیه: آنکارا صراحتاً با مداخله نظامی مخالفت کرد و اولویت را جلوگیری از بی‌ثباتی و حرکت در مسیر دیپلماسی دانست.

پویایی اعتراضات:

تجمع‌های ناگهانی و استمرار کارزار ایرانیان خارج

با وجود ادعاهایی از سوی مقام‌ها و برخی روایت‌های همسو مبنی بر فروکش کردن اعتراضات، پیام‌های شهروندی از یک تغییر تاکتیکی خبر می‌داد: تجمع‌های ناگهانی و زمان‌بندی‌شده در محلات که بدون نشانه‌های اولیه شکل می‌گیرد و سپس زیر فشار امنیتی پراکنده می‌شود—الگویی سازگار با فضای نظارت، پهپادها و قطع ارتباطات. (منبع این بخش عمدتاً پیام‌های شهروندی و گزارش‌های رسانه‌های ایران‌محور بود.)

در خارج از کشور نیز گزارش‌های متعددی از تجمع‌های حمایتی ایرانیان در نقاط مختلف (از جمله آمریکای شمالی، اروپا، استرالیا و اسرائیل) منتشر شد؛ تجمع‌هایی که هدف آن‌ها حفظ توجه رسانه‌ای و سیاسی به تحولات داخل ایران عنوان می‌شود، در حالی که صدای داخل کشور زیر فشار قطع ارتباطات تضعیف شده است.

هزینه انسانی:

روایت‌های فردی و اثر «خاموشی اطلاعاتی»

روز هجدهم بار دیگر با برجسته شدن پرونده‌های فردی—از ورزشکاران تا شهروندان عادی—همراه بود، در کنار ادعاهای مربوط به تلفات گسترده که در شرایط قطع اینترنت، راستی‌آزمایی مستقل آن دشوارتر است. در رسانه‌های بین‌المللی، برآوردهای نهادهای حقوق‌بشری افزایش یافت، در حالی که روایت رسمی جمهوری اسلامی بخش‌هایی از این گزارش‌ها را رد می‌کند و بر چارچوب «مداخله خارجی» تاکید دارد.

نکات کلیدی برای روز ۱۹

۱) خروجی نشست شورای امنیت و مسیرهای اقدام بعدی (تحریم‌ها، سازوکار تحقیق مستقل، بیانیه‌ها).

۲) روند اینترنت (تداوم قطع فراگیر یا بازگشت محدود همراه با نظارت گسترده‌تر).

۳) وضعیت حریم هوایی و آرایش نیروها در منطقه در سایه هشدارها و تخلیه‌ها.

۴) اقدامات اروپا درباره فشار مالی و بحث‌های مرتبط با قرار دادن سپاه در فهرست‌های محدودکننده.