گزارش روز نهم خیزش سراسری و انقلابی ۲۰۲۶ ایران (دوشنبه ۱۵ دی / ۵ ژانویه ۲۰۲۶)

در روز نهم چه گذشت؟

۱) تداوم اعتراضات خیابانی در چندین شهر (با الگوی شبانه و پراکنده).

بر اساس داده‌های بازنشرهای رسانه‌ای/شبکه‌های اجتماعی، در نقاطی مانند تهران (هفت‌حوض، دردشت)، ساری، خمینی‌شهر، شازند، سنندج، یاسوج، سنقر و مشهد (بوق ممتد خودروها) نشانه‌هایی از تجمع و شعارهای ضدحاکمیتی دیده شد.

۲) دانشگاه‌ها همچنان کانون مهم بودند؛ گزارش بازداشت دانشجویان.

ویدیوها از تجمع و شعار دانشجویان دانشگاه بیرجند خبر داد و گزارش‌های تکمیلی از ورود نیروهای امنیتی به دانشگاه/خوابگاه و بازداشت تعدادی از دانشجویان حکایت داشت.

۳) ابزارهای فشار امنیتی پررنگ‌تر شد: بازداشت، ارعاب، و پیگیری پس از انتشار محتوا.

گزارش‌های روز نهم بر الگوی «بازداشت‌های پیشگیرانه»، فشار بر فعالان، و هدف قرار دادن شبکه‌های اجتماعی و فضای عمومی تأکید داشت.

۴) محدودسازی اینترنت به‌عنوان سیاست «شرطی» تأیید شد.

وزیر ارتباطات، ستار هاشمی، محدودیت و قطع اینترنت را «دائمی» ندانست و آن را وابسته به «شرایط» و ملاحظات امنیتی توصیف کرد؛ همزمان رسانه‌ها از اختلالات ادامه‌دار خبر دادند.

۵) کانال اقتصادی بحران پابرجاست: فشار تورمی/ارزی و تغییر در بانک مرکزی.

رسانه‌های بین‌المللی پیوند مستقیم میان سقوط ارزش پول ملی، تورم و شکل‌گیری موج اعتراضات را برجسته کرده‌اند؛ در همین چارچوب، تغییر رئیس بانک مرکزی در میانه بحران به‌عنوان نشانه‌ای از فشار سیاسی-اقتصادی مطرح شد.

پوشش زنده اعتراضات سراسری ایران

۶) واکنش‌های بین‌المللی: نگرانی سازمان ملل و پیام‌رسانی منطقه‌ای.

سخنگوی دبیرکل سازمان ملل گفت گوترش اعتراضات را «با نگرانی» دنبال می‌کند و از کشته و زخمی شدن افراد «عمیقاً اندوهگین» است و بر ضرورت رعایت حقوق تجمع مسالمت‌آمیز تأکید کرد. همزمان، گزارش کان/تایمز اسرائیل از پیام نتانیاهو به تهران از طریق پوتین برای جلوگیری از «اشتباه محاسباتی» منتشر شد؛ در حالی که نتانیاهو در کنست نیز درباره «پیامدهای سنگین» هشدار داد.

اکنون در ایرن چه می‌گذرد؟ (جمع‌بندی تحلیلی)

• اعتراضات به لحاظ شعار و مطالبه، از «معیشت» به سمت نفی مستقیم حاکمیت حرکت کرده و در مقابل، حکومت به سمت بازداشت‌های گسترده، حضور میدانی پررنگ، و کنترل اطلاعات/اینترنت متمایل شده است.
• موتور اقتصادی (تورم، سقوط پول ملی، و بی‌اعتمادی) همچنان سوخت اصلی بحران است؛ تغییر مدیریتی در بانک مرکزی ممکن است اثر کوتاه‌مدت داشته باشد، اما بدون بسته سیاستی معتبر، ریسک تداوم نوسان بالا می‌ماند.

اثر بر بازار

• ریسک پرمیوم و انتظارات تورمی/ارزی در داخل افزایش می‌یابد؛ هر خبر از تشدید سرکوب یا اعتصاب‌های مؤثر می‌تواند به موج‌های جدید نوسان دامن بزند.
• کسب‌وکار و پرداخت/فروش آنلاین از اختلال اینترنت و فضای امنیتی آسیب می‌بیند و هزینه مبادله بالا می‌رود.
• ریسک منطقه‌ای (ایران-اسرائیل) با وجود پیام‌های مهار تنش، همچنان در سطح بالایی باقی می‌ماند و می‌تواند روی قیمت‌گذاری ریسک در انرژی اثرگذار باشد.

گستردگی اعتراضات روی نقشه