روز ۲۳ انقلاب ملی ایران: خاموشی اینترنت، تشدید سرکوب و تبعات دیپلماتیک

در داخل ایران چه گذشت

فشار امنیتی در چندین استان سنگین باقی ماند و ایست‌های بازرسی، حضور نیروها در معابر اصلی و گزارش‌هایی از شلیک مستقیم در برخی نقاط مطرح شد. الگوی کلی با یک راهبرد «مهار و بازدارندگی» هم‌خوان بود: اشباع مسیرهای کلیدی شهری، مختل کردن جابه‌جایی و جلوگیری از شکل‌گیری تجمع‌ها از طریق واکنش سریع و پرهزینه کردن حضور خیابانی.

هم‌زمان، فشار بر جامعه مدنی و کانال‌های اطلاع‌رسانی افزایش یافت. هیئت نظارت بر مطبوعات، روزنامه اصلاح‌طلب هم‌میهن را به دلیل مطالب مرتبط با اعتراضات توقیف کرد؛ اقدامی که نشان می‌دهد فضای رسانه‌ای داخلی بیش از پیش محدود می‌شود تا حکومت کنترل روایت را در دست بگیرد.

جنگ ارتباطات: خاموشی اینترنت، اختلالات ماهواره‌ای و فشار بر استارلینک

خاموشی اینترنت—که از گسترده‌ترین قطع‌های ارتباطی در تاریخ معاصر ایران توصیف شده—همچنان دسترسی عمومی و فعالیت اقتصادی را مختل کرده و گزارش‌هایی از افت شدید درآمد کسب‌وکارها منتشر شده است.

در کنار آن، نبرد به حوزه ماهواره و اتصال جایگزین هم کشیده شد. رویترز گزارش داد استارلینک به یک آزمون پرریسک در جریان سرکوب تبدیل شده و از تلاش‌ها برای جمینگ/اسپوفینگ و همچنین حساسیت‌های امنیتی پیرامون شناسایی ترمینال‌ها سخن گفته می‌شود.

به‌طور جداگانه، پیام‌رسانی نزدیک به رسانه‌های حکومتی اختلال‌های اخیر پخش را «تداخل سیگنال» و نه حمله سایبری معرفی کرد و آن را به اینتل‌ست پیوند داد؛ روایتی که با مفهوم «جنگ سیگنالی» هم‌راستا است.

پیام حکومت: «مدارا» برای برخی، برخورد سخت‌تر با سازمان‌دهندگان

مقامات، پیام دوگانه‌ای را پررنگ کردند: برای «فریب‌خوردگان» امکان برخورد سبک‌تر در صورت معرفی خود، و برای رهبران و محرکان وعده برخورد شدید. گزارش‌ها همچنین به ضرب‌الاجل سه‌روزه رئیس پلیس برای تسلیم شدن اشاره کرده‌اند که در چارچوب «رأفت/ملاطفت» توصیف شده است.

واکنش بین‌المللی: داووس، مونیخ و مسیر سازمان ملل

انزوای دیپلماتیک هم‌زمان با سرکوب داخلی تشدید شد:

• مجمع جهانی اقتصاد (داووس): WEF تأیید کرد وزیر خارجه ایران در داووس حضور نخواهد داشت و گفت در شرایط اخیر «درست» نیست که دولت ایران در داووس نمایندگی شود.
• کنفرانس امنیتی مونیخ: رویترز گزارش داد این کنفرانس دعوت از وزیر خارجه ایران را با توجه به تحولات و سرکوب پس گرفت.
• شورای حقوق بشر سازمان ملل: رویترز گزارش داد شورای حقوق بشر نشست اضطراری درباره ایران برگزار می‌کند و در سند مربوطه به دست‌کم ۵۰۰۰ مرگ تأییدشده طبق گفته مقام‌های ایرانی اشاره شده است.
• فرانسه: رویترز به نقل از وزیر خارجه فرانسه نوشت که این سرکوب می‌تواند «خشونت‌بارترین» در تاریخ معاصر ایران باشد—توصیفی کم‌سابقه از یک مقام ارشد اروپایی.

در سطح سیاسی نیز چهره‌هایی مانند «دریا صفایی» نماینده پارلمان بلژیک خواستار اقدام فوری شدند و رخدادها را «کشتاری تاریخی» توصیف کردند (ادعاهایی که به دلیل خاموشی اینترنت و محدودیت راستی‌آزمایی مستقل، قابل تأیید قطعی نیست).

شاهزاده رضا پهلوی: آخرین مواضع و پیام‌ها

محور مواضع اخیر شاهزاده رضا پهلوی، افزایش فشار بین‌المللی و خطاب قرار دادن نیروهای امنیتی برای توقف هدف گرفتن شهروندان بوده است. رویترز گزارش داد او از جامعه بین‌المللی خواسته فشار بر حکومت را افزایش دهد تا به معترضان برای سرنگونی حکومت روحانیون کمک شود.

کانال‌های ارتباطی او در پوشش روز ۲۳، دو موضوع را برجسته کردند:

• استقبال از تصمیم WEF برای لغو دعوت وزیر خارجه ایران.
• بازتاب کنش‌های نمادین مانند برافراشته شدن پرچم شیر و خورشید در مراسم‌های یادبود، از جمله در لردگان (مطابق ویدیوها/پست‌های منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی).

چه چیزهایی را باید در روزهای بعد زیر نظر داشت

۱) تغییر وضعیت اتصال: آیا خاموشی به سمت یک «اینترنت داخلی» بسیار فیلترشده حرکت می‌کند و آیا وعده‌های بازگشت اینترنت به بهبود واقعی اتصال منجر می‌شود.

۲) تشدید قضایی: سرعت و مقیاس پرونده‌سازی‌ها در چارچوب «رهبران/محرکان» در برابر «فریب‌خوردگان» و دسترسی به وکیل در فضای امنیتی.

۳) گام‌های نهادی بین‌المللی: خروجی نشست اضطراری شورای حقوق بشر و احتمال اقدامات بعدی برای حفظ اسناد و پیگیری.

۴) محروم‌سازی از تریبون‌های جهانی: آیا لغو داووس/مونیخ به موج تازه‌ای از محدودیت‌ها، تحریم‌ها یا ریسک‌های حقوقی/سفری برای مقام‌های نام‌برده منجر می‌شود.