به‌روزرسانی جنگ ایران روز ۱۳: حملات جدید، تنگه هرمز و واکنش های جهانی | ۱۲ مارس ۲۰۲۶

پس‌زمینه – چرا روز ۱۳ اهمیت دارد

• آغاز درگیری: این جنگ در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ آغاز شد؛ زمانی که ایالات متحده و اسرائیل حملات هوایی و موشکی را در سراسر ایران آغاز کردند. ایران با شلیک موشک به اسرائیل و حمله به پایگاه‌های آمریکا در منطقه پاسخ داد. از آن زمان، این درگیری به یک جنگ منطقه‌ای گسترش یافته است.
• ابعاد ویرانی: مقام‌های ایرانی می‌گویند از زمان آغاز درگیری‌ها، دست‌کم ۱,۳۴۸ غیرنظامی کشته شده‌اند و بیش از ۱۷,۰۰۰ نفر زخمی شده‌اند. یونیسف هشدار داده است که بیش از ۱,۱۰۰ کودک کشته یا زخمی شده‌اند. مسعود پزشکیان، رئیس‌جمهور ایران، تأکید دارد که هر توافق صلحی باید شامل به‌رسمیت‌شناختن حقوق ایران، پرداخت غرامت و تضمین‌هایی علیه حملات آینده باشد.

رویدادها در داخل ایران

تلفات غیرنظامی و پیامدهای انسانی

• افزایش شمار قربانیان: الجزیره به نقل از مقام‌های ایرانی گزارش داده است که حملات آمریکا-اسرائیل ۱,۳۴۸ غیرنظامی را کشته و بیش از ۱۷,۰۰۰ نفر را زخمی کرده است. یونیسف این وضعیت را «فاجعه‌بار» توصیف کرده و گفته است بیش از ۱,۱۰۰ کودک کشته یا زخمی شده‌اند.
• آوارگی: آژانس پناهندگان سازمان ملل (UNHCR) برآورد می‌کند که تا ۳.۲ میلیون ایرانی در داخل کشور آواره شده‌اند. بسیاری از آن‌ها از تهران و دیگر شهرهای بزرگ به سوی مناطق شمالی یا روستایی گریخته‌اند.
• آسیب به اماکن فرهنگی: یونسکو آسیب واردشده به دست‌کم چهار مکان تاریخی، از جمله یک کاخ مجلل در تهران، یک کاخ مربوط به قرن هفدهم و قدیمی‌ترین مسجد جامع اصفهان را تأیید کرده است. ایران و لبنان از یونسکو خواسته‌اند مکان‌های بیشتری را تحت حفاظت تقویت‌شده میراث جهانی قرار دهد.

ساختار نظامی و رهبری ایران

• بیانیه رهبر جدید: آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای، رهبر تازه منصوب‌شده ایران (فرزند آیت‌الله علی خامنه‌ای فقید)، نخستین بیانیه خود را در ۱۲ مارس صادر کرد. او در این بیانیه متعهد شد تنگه هرمز را بسته نگه دارد و حملات به پایگاه‌های آمریکا در کشورهای همسایه را ادامه دهد. او گفت همه پایگاه‌های آمریکا در منطقه باید بسته شوند، وعده انتقام برای کشته‌شدگان ایرانی داد و تأکید کرد ایران همچنان از تنگه برای اعمال فشار بر دشمنانش استفاده خواهد کرد.
• شرایط ایران برای صلح: رئیس‌جمهور پزشکیان گفت ایران تنها در صورتی پایان جنگ را بررسی خواهد کرد که «حقوق مشروع» آن به‌رسمیت شناخته شود، غرامت پرداخت شود و تضمین‌های قاطع علیه تجاوزهای آینده ارائه شود.
• جنگ سایبری: گروهی مرتبط با ایران به نام Handala مدعی شد شبکه‌های شرکت آمریکایی تجهیزات پزشکی Stryker را از کار انداخته و ۵۰ ترابایت داده سرقت کرده است و گفت این حمله سایبری تلافی حمله آمریکا به مدرسه‌ای در میناب بوده که بیش از ۱۷۰ نفر را کشته است.
• عملیات سپاه پاسداران: سپاه پاسداران انقلاب اسلامی (IRGC) یک عملیات موشکی مشترک با حزب‌الله علیه اسرائیل انجام داد. ایران همچنین مدعی شد پایگاه‌های آمریکا در امارات متحده عربی (جاده شیخ زاید در دبی و پایگاه هوایی الظفره)، کویت (فرودگاه احمد الجابر)، عراق و تل‌آویو را هدف قرار داده است.

حملات آمریکا-اسرائیل و درگیری منطقه‌ای

حملات در داخل ایران

• ابعاد بمباران: ارتش اسرائیل گفت بیش از ۴,۲۰۰ حمله در سراسر ایران انجام داده، ۸۰ درصد سامانه‌های دفاعی ایران را نابود کرده و بیش از ۱,۹۰۰ فرمانده و نیروی ایرانی را کشته است. اسرائیل می‌گوید بیش از ۴۰۰ هدف حکومتی مورد اصابت قرار گرفته و تمرکز حملات اکنون به نابودی مراکز تولید تسلیحات ایران منتقل شده است.
• حمله به سایت هسته‌ای: نیروهای دفاعی اسرائیل اعلام کردند که مجموعه هسته‌ای طلقان-۲ ایران را هدف قرار داده‌اند؛ سایتی که به ادعای آن‌ها برای توسعه مواد منفجره پیشرفته جهت ساخت سلاح هسته‌ای استفاده می‌شده است. تحلیل تصاویر ماهواره‌ای نشان می‌دهد بمب‌های سنگرشکن به این تأسیسات نفوذ کرده و ساختمان‌های کلیدی آن را ویران کرده‌اند.

موج تازه حملات در ایران؛ از تهران و کرج تا چابهار، تبریز و شیراز

بر اساس گزارش‌های منتشرشده از سوی کانال تلگرامی ILIA HASHEMI، از بامداد چهارشنبه تا پنجشنبه‌شب، مجموعه‌ای از انفجارها، حملات موشکی، پرواز جنگنده‌ها و فعالیت‌های پدافندی در چندین شهر ایران گزارش شده است؛ رخدادهایی که دامنه آن از تهران، کرج، شهریار و فردیس تا اصفهان، شیراز، بوشهر، چابهار، تبریز، مشهد، مریوان، اهواز و نجف‌آباد گسترش یافته است.

در تهران و حومه، گزارش‌ها از شنیده‌شدن انفجارهای پیاپی در ساعات ابتدایی بامداد چهارشنبه حکایت دارد؛ به‌ویژه در مناطق غرب و جنوب‌غرب تهران که به گفته این منبع، احتمالاً سایت‌های موشکی یا پناهگاه‌های نظامی هدف قرار گرفته‌اند. همچنین از اصابت موشک به محدوده خیابان نجات‌الهی و حمله به هوانیروز تهران و مجموعه‌های مرتبط با هلیکوپترسازی خبر داده شده است. در طول روز و شب نیز بارها پدافند شرق و غرب تهران فعال شد و صدای پهپاد و انفجار در نقاط مختلف پایتخت، از جمله شهرک غرب، پونک، مجیدیه، حکیمیه و سرخه‌حصار گزارش شد.

این گزارش‌ها همچنین از حملات به اهدافی در دیگر استان‌ها خبر می‌دهند. در مریوان، چند موضع از جمله مراکز مرزی و مواضع وابسته به سپاه هدف قرار گرفته‌اند. در بوشهر، محدوده فرودگاه و همچنین سوله‌های موشکی سپاه در خورموج از جمله اهداف اعلام‌شده بوده‌اند. در چابهار، چندین انفجار در اسکله و تأسیسات مرتبط با نیروی دریایی گزارش شده و در اصفهان نیز از اصابت موشک به پادگان ۱۵ خرداد و مشاهده دود از محدوده هوانیروز خبر داده شده است.

در شیراز، هم‌زمان با مشاهده مکرر پهپاد در آسمان شهر، چند انفجار در طول چهارشنبه و پنجشنبه گزارش شد. در تبریز نیز انفجارهایی در کوی دادگستری و پادگان سپاه شرق تبریز ثبت شده و در مشهد، یک نقطه در پشت کوه‌های بلوار نماز و همچنین محل نگهداری مخازن سوخت موشک در اطراف کوه‌های خلج به‌عنوان اهداف احتمالی مطرح شده‌اند. گزارش‌هایی نیز از حملات به کلانتری‌ها و ایست‌های بازرسی در تهران و اطراف آن منتشر شده است.

کانال منبع همچنین مدعی شده است که تنها در تهران، چند ایست بازرسی در مناطق مختلف هدف حملات پهپادی قرار گرفته‌اند و آمار اولیه از تلفات سنگین در میان نیروهای نظامی و امنیتی حکایت دارد. با این حال، این ارقام و جزئیات به‌طور مستقل تایید نشده‌اند و برخی روایت‌ها با آمار منتشرشده از سوی رسانه‌های رسمی تفاوت دارند.

در مجموع، این روایت تصویری از دو شبانه‌روز پرتنش و گسترده از حملات هم‌زمان به مواضع نظامی، لجستیکی و امنیتی در نقاط مختلف ایران ارائه می‌کند؛ هرچند بخش قابل‌توجهی از این گزارش‌ها همچنان در سطح ادعاهای میدانی باقی مانده و نیازمند تایید مستقل است.

درگیری‌ها فراتر از ایران

• لبنان و حزب‌الله: حزب‌الله در ۱۱ مارس حدود ۲۰۰ راکت از لبنان به شمال اسرائیل شلیک کرد. اسرائیل دستورهای تازه تخلیه برای بخش‌هایی از جنوب لبنان صادر کرده و موجی «گسترده» از حملات را علیه مواضع حزب‌الله انجام داده است. وزارت بهداشت لبنان گزارش داده است که از آغاز جنگ، بیش از ۶۳۰ نفر کشته و ۸۰۰ هزار نفر آواره شده‌اند.
• عراق: در ۱۱ مارس، دو نفتکش در سواحل عراق هدف قرار گرفتند که دست‌کم یک خدمه کشته و چند نفر مفقود شدند. ارتش بریتانیا گفت همان شب دو نفتکش در نزدیکی دبی با پرتابه‌های ناشناس هدف قرار گرفتند. سفارت آمریکا در بغداد هشدار داد که شبه‌نظامیان همسو با ایران ممکن است تأسیسات نفتی متعلق به آمریکا در عراق را هدف قرار دهند.
• اردن: قطعنامه سازمان ملل حملات ایران به اردن را محکوم کرد، هرچند جزئیات مشخصی درباره حملات ارائه نشد.

عملیات آمریکا و متحدان در دریا

• حذف شناورهای مین‌گذار: نیروهای آمریکا ۱۶ شناور مین‌گذار ایرانی را در نزدیکی تنگه هرمز نابود کردند تا مانع مین‌گذاری ایران شوند. دونالد ترامپ هشدار داد هرگونه مین‌گذاری در تنگه با پیامدهای نظامی بی‌سابقه برای ایران روبه‌رو خواهد شد.
• هدف‌گیری نیروی دریایی و هوایی ایران: رئیس‌جمهور ترامپ اعلام کرد ایران نیروی دریایی، نیروی هوایی و سامانه‌های پدافند هوایی خود را از دست داده است، هرچند تأیید مستقل این ادعا محدود است.

حملات هوایی به شبه‌نظامیان در خارج:

• یک حمله هوایی به شبه‌نظامیان همسو با ایران در غرب عراق دست‌کم ۱۴ نفر را کشت و ۳۶ نفر را زخمی کرد. اسرائیل همچنین حملات به زیرساخت‌های حزب‌الله در جنوب بیروت و سراسر لبنان را تشدید کرد و به دولت لبنان هشدار داد که اگر حملات حزب‌الله ادامه یابد، ممکن است اراضی این کشور را تصرف کند.

حملات ایران به کشورهای خلیج فارس و کشتیرانی

کشورهای خلیج فارس

• عربستان سعودی: وزارت دفاع عربستان اعلام کرد دو پهپاد را که به سمت میدان نفتی شیبه در حرکت بودند رهگیری و منهدم کرده و پهپاد دیگری را که محله دیپلماتیک ریاض را هدف گرفته بود سرنگون کرده است. این کشور بعدتر در همان روز پهپادهای دیگری را نیز رهگیری کرد.
• امارات متحده عربی (UAE): دبی چندین بار هدف پهپادها و موشک‌ها قرار گرفت. در ۱۲ مارس، ساختمانی در Creek Harbour دبی با یک پهپاد هدف قرار گرفت که خسارت وارد کرد اما تلفاتی نداشت. حمله پهپادی دیگری پیش‌تر محله البداء دبی را هدف گرفت و ترکش‌ها به ساختمانی در جاده شیخ زاید اصابت کردند. امارات جنگنده‌ها را به پرواز درآورد و موشک‌ها را رهگیری کرد. سیتی‌بانک اعلام کرد به دلیل تهدیدهای ایران، همه شعب خود در امارات به جز یک شعبه را خواهد بست.
• قطر: وزارت دفاع قطر اعلام کرد موشک‌های ایرانی را که این کشور را هدف گرفته بودند رهگیری کرده و هشدار داد ممکن است تلافی کند. ماجد الانصاری، سخنگوی قطری، گفت هشدارهای حمله اکنون به رویدادی روزانه تبدیل شده و خواستار بازگشت به دیپلماسی شد.
• بحرین: حملات پهپادی و موشکی ایران، مخازن سوخت در جزیره محرق نزدیک فرودگاه بین‌المللی بحرین را به آتش کشید و مقام‌ها از ساکنان خواستند به پناهگاه بروند. وزارت کشور بحرین بعدتر درباره ورود موشک‌ها و پهپادهای بیشتر هشدار داد.
• کویت: دولت کویت گزارش داد که چندین پهپاد فرودگاه بین‌المللی کویت را هدف قرار دادند که موجب خسارت مادی شد اما تلفات جانی نداشت. بقایای پهپادهای رهگیری‌شده نیز به خطوط انتقال برق آسیب زد و دو نفر را زخمی کرد.
• عمان: یک حمله پهپادی به مخازن سوخت در بندر صلاله آسیب رساند؛ عمان ۲۰ ملوان را از کشتی پرچم‌دار تایلند که در تنگه هرمز هدف قرار گرفته بود نجات داد. پهپاد ایرانی دیگری نیز یک انبار نفت در عمان را هدف قرار داد و موجب انفجاری بزرگ شد.

کشتیرانی و تنگه هرمز

• بسته‌شدن تنگه: حملات ایران عملاً تنگه هرمز را بسته است؛ گذرگاهی که به‌طور معمول حدود ۲۰ درصد از صادرات جهانی نفت از آن عبور می‌کند. گروه‌های دریایی می‌گویند ایران حداقل به یک دوجین کشتی در این منطقه حمله کرده است و مقام‌های ایرانی اعلام کرده‌اند هر کشتی حامل نفت آمریکا یا اسرائیل، هدفی مشروع محسوب می‌شود.

کشتی‌های هدف‌گرفته‌شده:

• کشتی فله‌بر تایلندی Mayuree Naree: سپاه پاسداران این کشتی ثبت‌شده در تایلند را در تنگه هرمز در ۱۱ مارس هدف قرار داد و با اصابت به اتاق موتور، آتش‌سوزی ایجاد کرد. سه خدمه در داخل گرفتار شدند و ۲۰ نفر نجات یافتند. تایلند از ایران عذرخواهی و توضیح رسمی خواست.
• دو نفتکش در سواحل عراق: یک حمله ایرانی در سواحل عراق دو نفتکش را به آتش کشید. ویدیویی که خبرگزاری تسنیم منتشر کرد نشان داد یک قایق سپاه به نفتکش Safesea Vishnu متعلق به آمریکا موشک شلیک کرده و آن را در شعله‌های آتش فرو برده است. آژانس عملیات تجارت دریایی بریتانیا تأیید کرد که دو کشتی هدف قرار گرفته‌اند و خدمه آن‌ها تخلیه شده‌اند.
• کشتی کانتینری نزدیک دبی: UKMTO بریتانیا گزارش داد یک پرتابه ناشناس به یک کشتی کانتینری در ۳۵ مایل دریایی شمال‌غربی جبل‌علی اصابت کرده و موجب آتش‌سوزی شده، اما خدمه سالم مانده‌اند.
• حملات بیشتر: یک کشتی کانتینری در ۱۲ مارس در نزدیکی دبی هدف قرار گرفت و دچار آتش‌سوزی کوچک شد. نیروهای سپاه گفتند کشتی‌هایی را هدف قرار داده‌اند که هشدارها را در تنگه هرمز نادیده گرفته بودند.
• دیگر رخدادهای دریایی: آمریکا ۱۶ شناور مین‌گذار ایرانی را در نزدیکی تنگه نابود کرد. ترامپ گفت هیچ مدرکی دال بر مین‌گذاری ایران وجود ندارد اما در صورت وقوع آن، ایران با پیامدهای شدید روبه‌رو خواهد شد. امانوئل مکرون، رئیس‌جمهور فرانسه، نیز گفت هیچ تأییدی مبنی بر مین‌گذاری ایران وجود ندارد.

تأثیر بر انرژی و اقتصاد جهانی

• قیمت نفت: حملات ایران به کشتیرانی و زیرساخت‌های انرژی، نفت برنت را به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساند؛ سطحی که حدود ۳۸ درصد بالاتر از زمان آغاز جنگ است. قیمت‌ها پیش از عقب‌نشینی، تا حدود ۱۲۰ دلار نیز جهش کردند؛ پس از آن‌که ترامپ اشاره کرد جنگ ممکن است به‌زودی پایان یابد. قراردادهای آتی برنت در ۱۲ مارس در حدود ۹۷ تا ۱۰۰ دلار در هر بشکه معامله می‌شدند.
• آزادسازی ذخایر انرژی: برای آرام‌کردن بازارها، آژانس بین‌المللی انرژی (IEA) اعلام کرد ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از ذخایر اضطراری آزاد خواهد کرد؛ بزرگ‌ترین آزادسازی تاریخ این نهاد. آمریکا نیز جداگانه ۱۷۲ میلیون بشکه از ذخایر راهبردی نفت خود آزاد کرد. وزیران دارایی گروه ۷ گفتند آماده‌اند اقدامات لازم، از جمله آزادسازی ذخایر نفتی، را بررسی کنند اما از تعهد قطعی به آن خودداری کردند.
• اثر بر بازارها: بازارهای سهام جهانی با نگرانی از اختلال طولانی در جریان نفت کاهش یافتند. قراردادهای آتی S&P 500 و داوجونز هر دو حدود ۰.۴ تا ۰.۵ درصد افت کردند؛ شاخص‌های اروپایی و آسیایی نیز پایین آمدند. شرکت‌هایی مانند Cathay Pacific هزینه سوخت پروازهای خریداری‌شده در آمریکا را دو برابر کردند و مقام‌های یونانی کنترل قیمت سوخت و کالاهای اساسی را برای مهار تورم اعمال کردند.
• بانک‌ها و کسب‌وکارها: سیتی‌بانک اعلام کرد به‌دلیل تهدیدهای ایران، همه شعب خود در امارات به جز یک شعبه را خواهد بست. بنگلادش نیز برای واردات نفت روسیه در شرایط کمبود، از آمریکا درخواست مجوز کرد.

واکنش‌های بین‌المللی و دیپلماسی

• قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل: در ۱۱ مارس، شورای امنیت سازمان ملل قطعنامه‌ای تصویب کرد که از ایران می‌خواهد «فوراً» حملات به بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی، امارات متحده عربی و اردن را متوقف کند. این قطعنامه دخالت ایران در کشتیرانی در تنگه هرمز را نیز محکوم کرد. چین و روسیه رأی ممتنع دادند و استدلال کردند متن قطعنامه نامتوازن است، زیرا حملات آمریکا-اسرائیل را ذکر نکرده است.
• بیانیه مشترک اروپایی: رهبران فرانسه، آلمان و بریتانیا حملات موشکی بی‌هدف ایران را محکوم کرده و هشدار دادند از اقدام دفاعی متناسب برای خنثی‌کردن توانایی ایران در شلیک موشک و پهپاد حمایت خواهند کرد.
• دبیرکل سازمان ملل و کمیسر حقوق بشر: آنتونیو گوترش هم حملات آمریکا-اسرائیل و هم تلافی ایران را محکوم کرد و خواستار توقف فوری درگیری‌ها و بازگشت به مذاکرات شد. فولکر ترک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، نیز این حملات را تقبیح کرد و گفت همواره غیرنظامیان بهای آن را می‌پردازند و خواستار کاهش تنش شد.
• دیگر دولت‌ها: کانادا از اقدام آمریکا برای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای حمایت کرد. اسپانیا خواستار کاهش فوری تنش و احترام به حقوق بین‌الملل شد. وزیر خارجه عمان نیز گفت مذاکراتی که کشورش میانجی آن بود «تضعیف شده» و از آمریکا خواست بیشتر در این درگیری فرو نرود.
• درخواست قطر برای دیپلماسی: ماجد الانصاری، سخنگوی قطری، گفت هشدارهای روزانه موشکی و پهپادی اکنون به روال عادی تبدیل شده و از همه طرف‌ها خواست برای جلوگیری از جنگ منطقه‌ای به دیپلماسی بازگردند.
• اقدامات اقتصادی یونان: یونان در پی جهش قیمت‌ها ناشی از جنگ، کنترل قیمت سوخت و کالاهای ضروری را اعمال کرد.

تحلیل – چه چیزی در ۲۴ ساعت گذشته تغییر کرد

1. شدت حملات ایران به کشورهای خلیج فارس افزایش یافت: ایران موج‌هایی از پهپادها و موشک‌ها را به سوی عربستان سعودی، کویت، امارات، بحرین و قطر شلیک کرد. چندین پهپاد رهگیری شدند، اما برخی نیز به اهدافی مانند Creek Harbour دبی، فرودگاه کویت و مخازن سوخت بحرین اصابت کردند. بندر نفتی عمان و کشتی تایلندی نیز هدف قرار گرفتند. این حملات نشان می‌دهد ایران اولویت را بر اخلال اقتصادی و فشار روانی بر کشورهای خلیج فارس گذاشته است.
2. بحران کشتیرانی عمیق‌تر شد: دست‌کم دو نفتکش در سواحل عراق و یک کشتی کانتینری نزدیک دبی هدف قرار گرفتند و کشتی تایلندی Mayuree Naree همچنان در آتش می‌سوزد و سه خدمه آن مفقود هستند. این حملات تقریباً به‌طور کامل تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز را متوقف کرده و نگرانی‌های جهانی درباره انرژی را افزایش داده است.
3. موضع سخت‌گیرانه رهبر جدید: نخستین بیانیه آیت‌الله مجتبی خامنه‌ای بر بسته نگه‌داشتن تنگه و ادامه حملات به پایگاه‌های آمریکا تأکید کرد. این موضوع نشان می‌دهد ایران هیچ نشانه‌ای از کاهش تنش بروز نداده و ممکن است جنگ را طولانی‌تر کند.
4. تشدید از سوی اسرائیل و آمریکا: اسرائیل موج جدیدی از حملات را در سراسر ایران، از جمله علیه یک سایت هسته‌ای، اعلام کرد. وزیر دفاع اسرائیل گفت در صورت لزوم عملیات به لبنان نیز گسترش خواهد یافت. نیروهای آمریکا نیز شناورهای مین‌گذار ایرانی را نابود کرده و به حملات علیه اهداف ایرانی ادامه می‌دهند.
5. فشار بین‌المللی در حال افزایش است: قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل و انتقادهای فزاینده رهبران اروپایی نشان می‌دهد حملات ایران به کشورهای خلیج فارس، تهران را از نظر دیپلماتیک منزوی‌تر کرده است. با این حال، رأی ممتنع روسیه و چین و انتقاد آن‌ها از قطعنامه، شکاف‌های موجود در جامعه بین‌المللی را نیز آشکار می‌کند.
6. اقدامات اقتصادی مقابله‌ای: آزادسازی بی‌سابقه ۴۰۰ میلیون بشکه نفت از سوی آژانس بین‌المللی انرژی و ۱۷۲ میلیون بشکه از سوی آمریکا نشان می‌دهد جامعه جهانی در تلاش است شوک انرژی را مهار کند. بازارهای سهام همچنان پرنوسان هستند و شرکت‌های هواپیمایی و دولت‌ها در حال اعمال کنترل قیمت و افزایش هزینه‌ها هستند.

چشم‌انداز

روز ۱۳ نشان می‌دهد جنگ ایران به یک درگیری منطقه‌ای چندجبهه‌ای با پیامدهای شدید انسانی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. ایران هیچ نشانه‌ای از عقب‌نشینی نشان نمی‌دهد؛ رهبر جدید آن متعهد شده است از تنگه هرمز بهره‌برداری کند و به پایگاه‌های آمریکا حمله کند. آمریکا و اسرائیل نیز به حملات گسترده، از جمله علیه سایت‌های هسته‌ای و مراکز تولید تسلیحات، ادامه می‌دهند. کشورهای خلیج فارس بیش از پیش درگیر این جنگ شده‌اند و با موج‌های حملات پهپادی و موشکی روبه‌رو هستند که زیرساخت‌های حیاتی و غیرنظامیان را تهدید می‌کند. بازیگران بین‌المللی در تلاش‌اند میان درخواست برای کاهش تنش و ضرورت حفظ جریان انرژی و حمایت از متحدان خود توازن برقرار کنند. مگر آن‌که تلاش‌های دیپلماتیک به نتیجه برسد، هم خود درگیری و هم اثرات آن بر تجارت جهانی و بازارهای انرژی احتمالاً در روزهای آینده تشدید خواهد شد.