گزارش بازار نفت آژانس بین‌المللی انرژی - سپتامبر ۲۰۲۵

گزارش ماهانه بازار نفت آژانس بین‌المللی انرژی (OMR) یکی از معتبرترین و بروز ترین منابع داده، پیش‌بینی و تحلیل در بازار جهانی نفت به شمار می‌آید – این گزارش شامل آمارهای تفصیلی و توضیحات تحلیلی درباره عرضه و تقاضای نفت، ذخایر، قیمت‌ها و فعالیت پالایشگاهی است. همچنین، تجارت نفت برای کشورهای عضو IEA و تعدادی از کشورهای غیرعضو را نیز پوشش می‌دهد.

نویسنده: Economician

زمان مطالعه:

1 دقیقه

دسته بندی:commodities

نکات مهم

تقاضای جهانی نفت

در سال ۲۰۲۵ پیش‌بینی می‌شود سالانه ۷۴۰ هزار بشکه در روز افزایش یابد. این رقم اندکی بیشتر از گزارش ماه قبل است. در حالی که تحویل‌ها در اقتصادهای پیشرفته مقاوم باقی مانده‌اند، مصرف در اقتصادهای نوظهور نسبتاً کم‌رمق بوده است. رشد تقاضای OECD در نیمه نخست ۲۰۲۵ برابر با ۸۰ هزار بشکه در روز بود که فراتر از انتظار ظاهر شد (با حمایت قیمت‌های پایین‌تر نفت)، اما پیش‌بینی می‌شود در ادامه سال وارد انقباض شود؛ در نتیجه، مصرف سالانه نفت در ۲۰۲۵ به طور کلی بدون تغییر خواهد بود.

عرضه جهانی نفت

در ماه اوت به طور جزئی افزایش یافت و به رکورد ۱۰۶.۹ میلیون بشکه در روز رسید؛ زیرا اوپک‌پلاس به بازکردن تدریجی کاهش تولید ادامه داد و عرضه غیر اوپک‌پلاس نزدیک به اوج تاریخی باقی ماند. اکنون پیش‌بینی می‌شود تولید جهانی نفت در سال جاری ۲.۷ میلیون بشکه در روز افزایش یابد و به ۱۰۵.۸ میلیون بشکه در روز برسد، و در سال آینده ۲.۱ میلیون بشکه در روز رشد کند و به ۱۰۷.۹ میلیون بشکه در روز برسد. سهم کشورهای غیر اوپک‌پلاس به ترتیب ۱.۴ میلیون بشکه در روز در ۲۰۲۵ و کمی بیش از ۱ میلیون بشکه در روز در ۲۰۲۶ خواهد بود.

پالایش نفت خام

در ماه اوت با رشد ۴۰۰ هزار بشکه در روز به رکورد ۸۵.۱ میلیون بشکه در روز رسید، اما انتظار می‌رود تا اکتبر به دلیل افزایش تعمیرات فصلی، ۳.۵ میلیون بشکه در روز کاهش یابد. میانگین پالایش نفت خام جهانی در سال ۲۰۲۵ حدود ۸۳.۵ میلیون بشکه در روز و در سال ۲۰۲۶ حدود ۸۴ میلیون بشکه در روز پیش‌بینی می‌شود. رشد پالایش از ۵۸۰ هزار بشکه در روز در ۲۰۲۵ به ۵۴۰ هزار بشکه در روز در ۲۰۲۶ کاهش خواهد یافت. حاشیه سود پالایش همچنان قوی است، زیرا افت شدید در ذخایر گازوئیل تا حدی با بهبود وضعیت بنزین جبران شد.

ذخایر جهانی نفت

در ژوئیه ۲۶.۵ میلیون بشکه افزایش یافت و مجموع افزایش از ابتدای سال به ۱۸۷ میلیون بشکه رسید. با وجود مازاد قابل‌توجه در ماه‌های اخیر در چین، ذخایر همچنان ۶۷ میلیون بشکه کمتر از میانگین پنج‌ساله باقی مانده‌اند. ذخایر صنعتی OECD نیز ۶.۹ میلیون بشکه افزایش یافت که مطابق روند فصلی بود. داده‌های مقدماتی برای اوت نشان می‌دهد که ذخایر جهانی نفت تقریباً بدون تغییر مانده است؛ زیرا کاهش نفت روی آب با افزایش ذخایر OECD جبران شد.

قیمت‌های معیار نفت خام

در اوت کاهش یافت؛ قراردادهای آتی برنت (ICE) حدود ۲ دلار در هر بشکه افت کردند و به ۶۷ دلار در هر بشکه رسیدند. نگرانی‌های ژئوپولیتیک با کم‌رنگ شدن امیدها به توافق صلح نزدیک بین روسیه و اوکراین تشدید شد. با این حال، چشم‌انداز مازاد عرضه پیشِ رو هرگونه نیروی مثبت بر قیمت را تضعیف کرد، زیرا احساسات سرمایه‌گذاران نسبت به نفت همچنان به شدت نزولی باقی ماند.

عرضه و تقاضای واقعی

بازارهای نفت در مسیرهای متفاوتی تحت تأثیر مجموعه‌ای از نیروها قرار گرفته‌اند. از یک سو، خطر از دست رفتن عرضه ناشی از تحریم‌های جدید علیه روسیه و ایران وجود دارد؛ از سوی دیگر، عرضه بالاتر اوپک‌پلاس و چشم‌انداز مازادهای فزاینده نفتی دیده می‌شود. چین همچنان در حال انباشت ذخایر نفت خام است و همین امر به حفظ وضعیت پسگرایی جزئی (Backwardation) در قراردادهای آتی نفت برنت کمک کرده است. از ماه اوت تاکنون قیمت‌ها در دامنه‌ای محدود حرکت کرده‌اند و در زمان نگارش این گزارش، قیمت برنت ۶۷ دلار در هر بشکه بود که تقریباً بدون تغییر نسبت به یک ماه پیش است.

تحریم‌های سخت‌تر علیه ایران و روسیه تاکنون تأثیر نسبتاً محدودی بر عرضه و جریان‌های تجاری داشته‌اند، هرچند صادرات هر دو کشور در ماه‌های اخیر روند نزولی داشته است. ممنوعیت اتحادیه اروپا بر واردات فرآورده‌های نفتی مشتق از نفت خام روسیه از ابتدای ۲۰۲۶ می‌تواند تولید را محدود کرده و الگوهای تجاری را در ماه‌های آینده بر هم زند.

پس از آنکه اوپک‌پلاس در ۷ سپتامبر با آغاز باز کردن دومین بخش از کاهش تولید که از آوریل ۲۰۲۳ برقرار بود موافقت کرد، تغییر چندانی در قیمت نفت رخ نداد. این گروه متشکل از هشت کشور عضو اوپک‌پلاس قصد دارد در اکتبر هدف تولید خود را ۱۳۷ هزار بشکه در روز افزایش دهد. اگر این روند ادامه یابد، برداشتن کامل ۱.۶۵ میلیون بشکه در روز از کاهش‌ها دوازده ماه طول خواهد کشید و در آن زمان، این ائتلاف ۲۲ عضوی همچنان ۲ میلیون بشکه در روز کاهش عرضه را حفظ خواهد کرد.

افزایش واقعی عرضه در اکتبر کمتر از رقم هدف خواهد بود، چراکه عراق، امارات، کویت و قزاقستان هم‌اکنون در مجموع ۱.۱ میلیون بشکه در روز بالاتر از سهمیه‌های خود تولید می‌کنند و دیگر کشورها، از جمله روسیه، به محدودیت‌های ظرفیت برخورده‌اند. برآورد ما نشان می‌دهد که تا سپتامبر، اوپک‌پلاس تولید واقعی نفت خام خود را نسبت به سه‌ماهه اول ۲۰۲۵ تنها ۱.۵ میلیون بشکه در روز افزایش داده است، در حالی که هدف اعلام‌شده ۲.۵ میلیون بشکه در روز بود. بیشترین افزایش از سوی عربستان سعودی و دیگر تولیدکنندگان اصلی خاورمیانه رخ داده است. با این حال، داده‌های ردیابی نفتکش‌ها نشان می‌دهد که عمده این حجم اضافی در داخل منطقه برای پالایش و مصرف نیروگاهی جذب شده و به خارج صادر نشده است.

رشد عرضه نفت غیر اوپک‌پلاس همچنان ادامه دارد؛ تولید در ایالات متحده، برزیل، کانادا، گویان و آرژانتین در سطوح نزدیک یا برابر با رکوردهای تاریخی قرار دارد. تولیدکنندگان غیر اوپک‌پلاس اکنون در مسیر افزایش تولید به میزان ۱.۴ میلیون بشکه در روز در ۲۰۲۵ و کمی بیش از ۱ میلیون بشکه در روز در سال آینده هستند. انتظار می‌رود اوپک‌پلاس نیز در ۲۰۲۵ ۱.۳ میلیون بشکه در روز و در سال آینده ۱ میلیون بشکه در روز به تولید بیفزاید که هم‌سطح غیر اوپک‌پلاس خواهد بود.

چشم‌انداز تقاضای جهانی نفت عمدتاً بدون تغییر باقی مانده است؛ رشد حدود ۷۰۰ هزار بشکه در روز برای هر دو سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ پیش‌بینی می‌شود. تقاضای نفت معمولاً از اوج تابستانی تا پایان سال حدود ۱ میلیون بشکه در روز کاهش می‌یابد، در حالی که فعالیت پالایشگاهی از اوت تا اکتبر ۳.۵ میلیون بشکه در روز افت می‌کند.

ذخایر مشاهده‌شده جهانی نفت برای ششمین ماه متوالی در ژوئیه افزایش یافت. رشد ۲۶.۵ میلیون بشکه‌ای در ژوئیه مجموع افزایش از ابتدای سال را به ۱۸۷ میلیون بشکه رساند. ذخایر نفت خام چین در همین دوره ۶۴ میلیون بشکه و از فوریه تا اوت ۱۰۶ میلیون بشکه افزایش یافته است که به جذب مازاد کمک کرده است. پیش‌بینی می‌شود ذخایر جهانی در نیمه دوم ۲۰۲۵ به طور میانگین با نرخ ناپایدار ۲.۵ میلیون بشکه در روز افزایش یابد، زیرا عرضه بسیار بیشتر از تقاضا خواهد بود. با این حال، مجموعه‌ای از عوامل از جمله تنش‌های ژئوپولیتیکی، سیاست‌های تجاری و تحریم‌های بیشتر علیه روسیه و ایران می‌توانند موازنه بازار را دستخوش تغییر کنند.