گزارش ماهانه اوپک (دسامبر ۲۰۲۵) — آپدیت و بررسی بازار انرژی

نکات برجسته بازار نفت

تحولات قیمت نفت خام

در نوامبر، ارزش سبد مرجع اوپک (ORB) به میزان ۷۴ سنت به ازای هر بشکه، نسبت به ماه قبل (m-o-m)، کاهش یافت و به طور میانگین به ۶۴.۴۶ دلار به ازای هر بشکه رسید. قرارداد ماه نزدیک ICE Brent در نوامبر به میزان ۲۹ سنت به ازای هر بشکه، نسبت به ماه قبل، کاهش یافت و میانگین آن به ۶۳.۶۶ دلار به ازای هر بشکه رسید و قرارداد تحویل یک ماهه NYMEX WTI نیز به میزان ۵۹ سنت به ازای هر بشکه، نسبت به ماه قبل، کاهش یافت و میانگین آن به ۵۹.۴۸ دلار به ازای هر بشکه رسید. قرارداد تحویل یک ماهه GME Oman در نوامبر به میزان ۴۱ سنت به ازای هر بشکه، نسبت به ماه قبل، کاهش یافت و میانگین آن به ۶۴.۵۳ دلار به ازای هر بشکه رسید. شکاف قرارداد تحویل یک ماهه برنت و WTI در نوامبر به طور میانگین ۴.۱۸ دلار به ازای هر بشکه بود که نسبت به ماه قبل ۳۰ سنت به ازای هر بشکه افزایش داشت. ساختارهای بک‌واردیشن قراردادهای آتی ICE Brent و GME Oman در نوامبر نسبت به ماه قبل تغییر چندانی نداشت. این موضوع نشان می‌دهد که با وجود فعالیت‌های سفته‌بازانه در بازار آتی، مبانی کوتاه‌مدت بازار فیزیکی نفت خام در شرایطی که سطح ذخایر OECD نسبتاً پایین بود، همچنان حمایتی باقی ماند. منحنی آتی NYMEX WTI نسبت به ماه قبل تخت‌تر شد و اسپرد زمانی نزدیک‌ترین سررسید کاهش یافت. صندوق‌های پوشش ریسک و سایر مدیران پول در نوامبر به طور کلی موضعی نزولی را حفظ کردند و فشار کاهشی بر مجموعه قراردادهای آتی نفت را تقویت کردند.

اقتصاد جهانی

پیش‌بینی می‌شود اقتصاد جهانی به گسترش باثبات خود ادامه دهد که با عملکرد قوی مشاهده‌شده تا اینجای سال حمایت می‌شود. پیش‌بینی رشد اقتصادی جهانی برای سال ۲۰۲۵ اندکی به ۳.۱٪ بازنگری افزایشی شده است، در حالی که برای سال ۲۰۲۶ بدون تغییر در ۳.۱٪ باقی می‌ماند. پیش‌بینی رشد اقتصادی آمریکا برای سال ۲۰۲۵ در ۱.۸٪ و برای سال ۲۰۲۶ در ۲.۱٪ بدون تغییر باقی مانده است. پیش‌بینی رشد اقتصادی ژاپن برای سال ۲۰۲۵ در ۱.۱٪ و برای سال ۲۰۲۶ در ۰.۹٪ بدون تغییر باقی مانده است. پیش‌بینی رشد اقتصادی منطقه یورو برای هر دو سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ بدون تغییر در ۱.۲٪ باقی مانده است. پیش‌بینی رشد اقتصادی چین برای سال ۲۰۲۵ در ۴.۸٪ و برای سال ۲۰۲۶ در ۴.۵٪ بدون تغییر باقی مانده است. چشم‌انداز اقتصاد هند بهبود یافته و پیش‌بینی رشد اقتصادی آن برای سال ۲۰۲۵ به ۶.۷٪ و برای سال ۲۰۲۶ به ۶.۶٪ بازنگری افزایشی شده است. پیش‌بینی رشد اقتصادی برزیل برای سال ۲۰۲۵ در ۲.۳٪ بدون تغییر باقی می‌ماند، در حالی که برای سال ۲۰۲۶ اندکی به ۲.۰٪ کاهش یافته است. در همین حال، پیش‌بینی رشد روسیه برای سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ اندکی کاهش یافته و به ترتیب به ۱.۳٪ و ۱.۴٪ رسیده است.

تقاضای جهانی نفت

پیش‌بینی رشد تقاضای جهانی نفت برای سال ۲۰۲۵ بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته در ۱.۳ میلیون بشکه در روز (mb/d)، سال‌به‌سال (y-o-y)، باقی می‌ماند. در OECD، پیش‌بینی می‌شود تقاضای نفت در سال ۲۰۲۵ حدود ۰.۱ میلیون بشکه در روز رشد کند، در حالی که در غیر-OECD پیش‌بینی می‌شود حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز رشد کند. در سال ۲۰۲۶، پیش‌بینی می‌شود تقاضای جهانی نفت حدود ۱.۴ میلیون بشکه در روز، سال‌به‌سال، رشد کند که بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته است. پیش‌بینی می‌شود OECD حدود ۰.۲ میلیون بشکه در روز، سال‌به‌سال، رشد کند، در حالی که غیر-OECD حدود ۱.۲ میلیون بشکه در روز، سال‌به‌سال، رشد خواهد داشت.

عرضه جهانی نفت

پیش‌بینی می‌شود تولید مایعات غیر-DoC (یعنی تولید مایعات از کشورهایی که در «اعلامیه همکاری» اوپک مشارکت ندارند) در سال ۲۰۲۵ حدود ۱.۰ میلیون بشکه در روز، سال‌به‌سال، رشد کند که اندکی نسبت به ارزیابی ماه گذشته بازنگری افزایشی شده است. میزان بازنگری تنها حدود ۵۰ هزار بشکه در روز است که عمدتاً برای لحاظ کردن اثرات فصلی و داده‌های دریافت‌شده تا کنون برای سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۵ (4Q25) انجام شده است. انتظار می‌رود محرک‌های اصلی رشد برای سال ۲۰۲۵ آمریکا، برزیل، کانادا و آرژانتین باشند. پیش‌بینی رشد تولید مایعات غیر-DoC برای سال ۲۰۲۶ بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته در ۰.۶ میلیون بشکه در روز، سال‌به‌سال، باقی می‌ماند و برزیل، کانادا، آمریکا و آرژانتین محرک‌های اصلی رشد خواهند بود. پیش‌بینی می‌شود مایعات گاز طبیعی (NGLs) و مایعات غیرمتعارف از کشورهای مشارکت‌کننده در DoC در سال ۲۰۲۵ به میزان ۰.۱ میلیون بشکه در روز، سال‌به‌سال، رشد کنند و به طور میانگین به ۸.۶ میلیون بشکه در روز برسند، و پس از آن در سال ۲۰۲۶ نیز افزایش مشابهی حدود ۰.۱ میلیون بشکه در روز، سال‌به‌سال، رخ دهد و میانگین به حدود ۸.۸ میلیون بشکه در روز برسد. تولید نفت خام کشورهای مشارکت‌کننده در DoC در نوامبر به میزان ۴۳ هزار بشکه در روز، نسبت به ماه قبل، افزایش یافت و طبق منابع ثانویه موجود به طور میانگین به حدود ۴۳.۰۶ میلیون بشکه در روز رسید.

بازار فرآورده‌ها و عملیات پالایشی

در نوامبر، حاشیه سود پالایشی در تمامی مناطق افزایش یافت و به رشد ثبت‌شده در ماه قبل افزود. این موضوع در شرایطی رخ داد که نرخ‌های فرآورش پالایشگاه‌ها افزایش یافت و پالایشگران عملیات عادی خود را از سر گرفتند. موجودی‌های کلیدی فرآورده‌ها پایین‌تر از میانگین تاریخی باقی ماند که نشان‌دهنده تداوم کمبود عرضه است. علاوه بر این، محدودیت‌های ژئوپلیتیکی و توقف‌های غیرمنتظره پالایشگاهی در اروپا همچنان بر عرضه فرآورده‌ها از این منطقه اثر گذاشت و موجب فشار افزایشی بر اقتصاد پالایشی شد. دریافت‌های پالایشگاهی جهانی در نوامبر حدود ۱.۳ میلیون بشکه در روز، نسبت به ماه قبل، افزایش یافت و به ۸۱.۵ میلیون بشکه در روز رسید.

بازار تانکرها

نرخ‌های نقدی حمل‌ونقل تانکرهای نفتی (Dirty tanker) در نوامبر بار دیگر تقویت شد که با عوامل فصلی و افزایش تقاضا برای شناورهای اصلی حمایت می‌شد. نرخ‌های نقدی VLCC پیشتاز رشد بودند که ناشی از افزایش تقاضا در مسیرهای دوربرد بود. نرخ‌های نقدی در مسیر خاورمیانه به شرق ۳۴٪، نسبت به ماه قبل، افزایش یافت، در حالی که نرخ‌ها در مسیر خاورمیانه به غرب ۳۰٪، نسبت به ماه قبل، بالاتر رفت. فعالیت‌ها در بازار سوئزمکس برای چهارمین ماه متوالی افزایش یافت و با سرریز تقاضا از بازار فعال VLCC حمایت شد. نرخ‌ها در مسیر ساحل خلیج آمریکا (USGC) به اروپا ۲۴٪، نسبت به ماه قبل، افزایش یافت. نرخ‌های نقدی آفرا مکس نیز رشد بیشتری را تجربه کردند و نرخ‌های عبوری مدیترانه ۱۲٪، نسبت به ماه قبل، افزایش یافت. در بازار تانکرهای پاک (Clean tanker)، نرخ‌های نقدی پس از افت ماه قبل بازگشت داشتند، زیرا با پایان فصل تعمیرات، پالایشگاه‌ها به مدار بازگشتند و تقاضای دوربرد افزایش یافت. نرخ‌ها در مسیر خاورمیانه به شرق ۲۲٪، نسبت به ماه قبل، افزایش یافت، در حالی که نرخ‌ها در محدوده مدیترانه ۳۷٪، نسبت به ماه قبل، بالاتر رفت.

تجارت نفت خام و فرآورده‌های پالایشی

در نوامبر، واردات نفت خام آمریکا پس از افت شدید ماه قبل بازیابی شد و به طور میانگین به ۵.۹ میلیون بشکه در روز رسید، در حالی که صادرات نفت خام از سقف هشت‌ماهه کاهش یافت و به طور میانگین به ۳.۵ میلیون بشکه در روز رسید. واردات فرآورده به آمریکا نزدیک به سطوح سال گذشته باقی ماند و به طور میانگین ۱.۶ میلیون بشکه در روز بود، در حالی که صادرات فرآورده به برآورد اولیه ۷.۴ میلیون بشکه در روز رسید. در منطقه OECD اروپا، واردات نفت خام در اکتبر نسبت به ماه قبل کاهش یافت که ناشی از افت شدید ورود محموله‌ها از آمریکا بود. واردات فرآورده به OECD اروپا به دلیل کاهش واردات نفت کوره، پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله قرار گرفت. واردات نفت خام ژاپن در اکتبر بیشتر افزایش یافت و به طور میانگین به ۲.۴ میلیون بشکه در روز رسید. صادرات فرآورده از ژاپن با تقاضای قوی منطقه‌ای بالاتر از محدوده پنج‌ساله قرار گرفت. واردات نفت خام چین در اکتبر همچنان قوی بود و به طور میانگین به ۱۱.۴ میلیون بشکه در روز رسید که حدود ۸٪ سال‌به‌سال بالاتر بود. واردات فرآورده چین به دلیل کاهش ورود LPG، نفتا و نفت کوره افت کرد، در حالی که صادرات فرآورده محدود و در سطحی اندکی پایین‌تر از میانگین پنج‌ساله باقی ماند. واردات نفت خام هند در اکتبر بالاتر از محدوده پنج‌ساله و در سطح ۵.۰ میلیون بشکه در روز باقی ماند، در حالی که صادرات فرآورده آن حدود ۲۰٪، نسبت به ماه قبل، کاهش یافت که عمدتاً ناشی از افت صادرات دیزل بود.

تحولات ذخایر تجاری

داده‌های مقدماتی اکتبر ۲۰۲۵ نشان می‌دهد موجودی‌های تجاری OECD به میزان ۳۲ میلیون بشکه، نسبت به ماه قبل، کاهش یافت و به ۲,۸۳۳ میلیون بشکه رسید. در این سطح، ذخایر تجاری OECD نسبت به زمان مشابه سال گذشته ۶۲.۷ میلیون بشکه بالاتر بود، اما ۱۲.۴ میلیون بشکه پایین‌تر از آخرین میانگین پنج‌ساله قرار داشت و ۱۱۲.۷ میلیون بشکه کمتر از میانگین ۲۰۱۵–۲۰۱۹ بود. در میان اجزا، ذخایر نفت خام ۱۲.۹ میلیون بشکه افزایش یافت، در حالی که ذخایر فرآورده ۴۴.۹ میلیون بشکه، نسبت به ماه قبل، کاهش یافت. ذخایر تجاری نفت خام OECD در سطح ۱,۳۴۰ میلیون بشکه قرار داشت. این رقم نسبت به یک سال قبل ۲۲.۳ میلیون بشکه بالاتر بود، اما ۲۹.۷ میلیون بشکه پایین‌تر از آخرین میانگین پنج‌ساله و ۱۱۳.۳ میلیون بشکه کمتر از میانگین ۲۰۱۵–۲۰۱۹ بود. مجموع ذخایر فرآورده OECD در سطح ۱,۴۹۲ میلیون بشکه قرار داشت. این رقم ۴۰.۴ میلیون بشکه بالاتر از یک سال قبل، ۱۷.۳ میلیون بشکه بالاتر از آخرین میانگین پنج‌ساله و ۰.۵ میلیون بشکه بالاتر از میانگین ۲۰۱۵–۲۰۱۹ بود. از نظر تعداد روزهای پوشش آتی، ذخایر تجاری OECD در اکتبر ۰.۱ روز، نسبت به ماه قبل، افزایش یافت و به ۶۱.۸ روز رسید. این رقم ۱.۱ روز بالاتر از یک سال قبل بود، اما ۱.۶ روز پایین‌تر از آخرین میانگین پنج‌ساله و ۰.۵ روز پایین‌تر از میانگین دوره ۲۰۱۵–۲۰۱۹ بود.

تراز عرضه و تقاضا

تقاضا برای نفت خام DoC (یعنی نفت خام کشورهای مشارکت‌کننده در DoC) بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته در سطح ۴۲.۴ میلیون بشکه در روز در سال ۲۰۲۵ باقی می‌ماند. این رقم نشان‌دهنده افزایش ۰.۳ میلیون بشکه در روز نسبت به برآورد سال ۲۰۲۴ است. تقاضا برای نفت خام DoC در سال ۲۰۲۶ نیز بدون تغییر نسبت به ارزیابی ماه گذشته در سطح ۴۳.۰ میلیون بشکه در روز باقی می‌ماند که حدود ۰.۶ میلیون بشکه در روز بالاتر از پیش‌بینی سال ۲۰۲۵ است.