به‌روزرسانی بازارهای مالی – ضعف دلار، احتمال بیشتر کاهش نرخ بهره فدرال رزرو و سقوط روپیه

پادکست توسط اهورا چالکی

متن تهیه شده توسط هوش مصنوعی، با بزنویسی توسط انسان

-----------

بازگشت ریسک‌پذیری و بهبود اشتهای ریسک

بازارهای جهانی سهام رشد کرد و بیت‌کوین دوباره سطح ۹۰ هزار دلار را پس گرفت و پس از ریزش سنگین دوشنبه، به بالاترین سطح خود در حدود دو هفته اخیر رسید.

در اروپا نیز انتظار می‌رفت بازارهای سهام با فضای نسبتاً باثبات باز شوند و نگاه‌ها به سخنرانی امروز کریستین لاگارد، رئیس بانک مرکزی اروپا (ECB) دوخته شده تا سرنخ‌هایی از مسیر آینده نرخ بهره این بانک به دست آید.

در بازارهای آسیایی و در طول شب، خبر مهمی که بتواند به‌تنهایی احساسات را متحول کند وجود نداشت. تحلیل‌گران معتقدند ریزش دوشنبه در سهام، اوراق و رمزارزها – که با لحن نسبتاً تندتر کازوئواوئدا، رئیس بانک مرکزی ژاپن، آغاز شد – بیش از آن‌که نقطه عطف بنیادی باشد، یک حرکت مقطعی در شرایط نقدشوندگی کم بوده است.

از سوی دیگر، دسامبر به‌طور تاریخی ماه خوبی برای بازارهای سهام بوده است؛ موضوعی که خود به بهبود فضا کمک می‌کند؛ به‌ویژه اکنون که تمرکز بازار به سمت جلسه فدرال رزرو در هفته آینده رفته است؛ جایی که بازارها احتمال ۸۵ درصدی برای کاهش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره را قیمت‌گذاری کرده‌اند.

در افق بلندتر، بازارهای نرخ بهره اکنون تا پایان ۲۰۲۶ حدود ۹۰ واحد پایه کاهش نرخ را در قیمت‌ها لحاظ کرده‌اند؛ انتظاری که تا حدی به این سناریو گره خورده که کوین هَسِت، مشاور اقتصادی کاخ سفید، سال آینده جایگزین جروم پاول در ریاست فدرال رزرو شود؛ شخصی که از نگاه بازارها متمایل به مواضع نرم‌تر (Dovish) است.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده نامزد خود برای ریاست فدرال رزرو را اوایل سال آینده معرفی خواهد کرد و فهرست گزینه‌ها اکنون به یک نفر محدود شده است.

از منظر داده‌ای، گزارش اشتغال بخش خصوصی ADP که امروز منتشر می‌شود، احتمالاً نشان خواهد داد اقتصاد آمریکا در نوامبر تنها ۱۰ هزار شغل افزوده است؛ در حالی که این رقم در اکتبر ۴۲ هزار بود. این کاهش، نشانه‌ای از تداوم افزایش تدریجی «شل شدن» در بازار کار بزرگ‌ترین اقتصاد جهان است.

ارزها و نرخ بهره: توقف دلار، درخشش یورو، جهش دوباره بیت‌کوین

شاخص دلار آمریکا تا محدوده ۹۹.۲۰ پایین آمد و در مسیر ثبت کاهش سالانه نزدیک به ۹ درصد قرار گرفته است؛ چرا که سرمایه‌گذاران بیشتر و بیشتر خود را با سناریوی فدرال رزرو داوویش (سیاست های انبساطی) در سال ۲۰۲۶ تطبیق می‌دهند. فصلیت تاریخی ضعف دلار در دسامبر، کاهش فاصله نرخ‌های بهره با سایر اقتصادها، و احتمال انتصاب یک رئیس «داوویش» برای فدرال رزرو، همگی حمایت از مواضع فروش دلار را تقویت کرده‌اند.

بیت‌کوین

• رشد ۲ درصدی در روز چهارشنبه تا حوالی ۹۳٬۶۳۳ دلار
• این حرکت، ادامه رشد ۶ درصدی روز قبل است
• تحلیل‌گران سطوح ۹۵٬۰۰۰ تا ۱۰۰٬۰۰۰ دلار را محدوده مقاومتی بعدی می‌دانند
• ناحیه ۸۰٬۵۳۷ دلار (کف‌های ماه آوریل در دوره نگرانی‌های تعرفه‌ای) به عنوان حمایت کلیدی دیده می‌شود

یورو

• یورو تا ۱.۱۶۴۰ دلار بالا رفت و میانگین متحرک ۵۰ روزه خود را شکست
• این ارز تا اینجای سال بیش از ۱۲ درصد رشد کرده و در مسیر ثبت بهترین عملکرد سالانه خود از ۲۰۱۷ است
• کاهش فاصله نرخ بهره بین آمریکا و منطقه یورو، و انتظار برای کاهش نرخ‌های آمریکا، از یورو حمایت می‌کند

بانک مرکزی اروپا پس از آن‌که در بازه یک‌ساله تا ژوئن در مجموع ۲۰۰ واحد پایه نرخ بهره را کاهش داد، از آن زمان در حاشیه بوده و بازارها برای نشست بعدی نیز تقریباً هیچ احتمال تغییر نرخ را قیمت‌گذاری نمی‌کنند.

ارزهای آسیایی و سایر ارزها

• دلار استرالیا (AUD) پس از انتشار داده‌های رشد سالانه قوی‌تر، تا ۰.۶۵۸۴ دلار بالا رفت
• روپیه هند (INR) به‌شدت تضعیف شد و مرز ۹۰ روپیه برای هر دلار را شکست؛ تحت فشار تعرفه‌های آمریکا، خروج سرمایه‌های پرتفویی و تقاضای سنگین پوشش ریسک ارزی
• ین ژاپن (JPY) در نزدیکی ۱۵۵.۷۰ در برابر دلار تقریباً بدون تغییر بود؛ در حالی که بازارها به‌طور فزاینده‌ای روی احتمال افزایش نرخ بهره توسط بانک مرکزی ژاپن در همین ماه حساب می‌کنند
• پوند انگلیس به ۱.۳۲۳۵ دلار رسید و فرانک سوئیس در ۰.۸۰۱۷ در برابر دلار تقریباً ثابت ماند
• دلار نیوزیلند (NZD) حوالی ۰.۵۷۵۳ دلار در نوسان بود

استراتژیست‌های دویچه بانک معتقدند در این ماه فضا برای افت حدود ۲ درصدی دلار وجود دارد؛ موضوعی که با سابقه تاریخی ضعف دلار در دسامبر هم‌خوانی دارد.

سهام: آسیایی به همریخته، با پیشتازی ژاپن و کره جنوبی

عملکرد بازارهای سهام آسیا در روز چهارشنبه ترکیبی بود:

بازارهای پیشرو

• نیکی ۲۲۵ ژاپن: رشد ۱.۶ درصدی
• کوسپی کره جنوبی: افزایش ۱.۳ درصدی

هر دو بازار تا حد زیادی از رشد دیشب وال‌استریت و افزایش احتمال کاهش نرخ بهره فدرال رزرو در دسامبر (احتمال حدود ۸۹ درصد بر اساس FedWatch CME) حمایت شدند.

سایر بازارهای منطقه

• شاخص استریتس تایمز سنگاپور: رشد ۰.۳ درصدی
• نفتی ۵۰ هند: افت ۰.۴ درصدی
• شاخص‌های CSI 300 و شانگهای کامپوزیت در چین: تقریباً بدون تغییر
• هانگ‌سنگ هنگ‌کنگ: افت بیش از ۱ درصد

در چین، عقب‌نشینی خفیف سهام با انتشار نظرسنجی خصوصی بخش خدمات همراه شد که نشان داد رشد این بخش در نوامبر به پایین‌ترین سطح پنج ماهه رسیده است؛ شاخص PMI خدمات از ۵۲.۶ به ۵۲.۱ کاهش یافت. سفارشات جدید ضعیف‌تر و تداوم کاهش اشتغال، علیرغم بهبود خفیف صادرات، بر داده‌ها سایه انداخت.

رشد GDP استرالیا

• رشد ۰.۴ درصدی فصلی در سه‌ماهه سوم (کمتر از پیش‌بینی ۰.۷ درصد)
• اما رشد سالانه ۲.۱ درصد بود؛ سریع‌ترین آهنگ رشد در دو سال اخیر

ترکیب رشد ضعیف‌تر فصلی اما قوی‌تر سالانه، تصویر پیچیده‌ای برای بانک مرکزی استرالیا ایجاد کرده است؛ از یک سو فشار برای ادامه تسهیل را محدود می‌کند و از سوی دیگر نشانه‌ای از کندی اخیر است. شاخص S&P/ASX 200 در نهایت تقریباً بدون تغییر بسته شد.

در بازارهای آتی، فیوچرز نزدک و S&P 500 هر دو حدود ۰.۱ درصد در معاملات آسیایی رشد داشتند؛ نشانه‌ای از ادامه فضای نسبتاً مثبت در وال‌استریت.

هند: شکسته‌شدن مرز ۹۰ در روپیه، زیر فشار تعرفه‌ها و خروج سرمایه

روپیه هند روز چهارشنبه از مرز مهم ۹۰ روپیه در برابر دلار عبور کرد و روند تضعیف هشت‌ماهه خود را تشدید کرد. این حرکت نتیجه ترکیب چند عامل است:

• خروج دلار برای تجارت و سرمایه‌گذاری
• هجوم شرکت‌ها برای پوشش ریسک در برابر تضعیف بیشتر روپیه
• تعرفه‌های سنگین آمریکا (تا ۵۰ درصد روی برخی کالاهای هندی) که صادرات به بزرگ‌ترین بازار هند را تحت فشار گذاشته است
• کاهش جذابیت بازار سهام هند برای سرمایه‌گذاران خارجی پس از دوره‌ای از رشد پرشتاب

روپیه اکنون یکی از ضعیف‌ترین ارزهای آسیا در سال جاری است و حدود ۵ درصد در برابر دلار افت کرده است.

افت از ۸۵ به ۹۰ کمتر از یک سال طول کشیده؛ درحالی‌که حرکت قبلی از ۸۰ به ۸۵ تقریباً دو برابر این مدت زمان برده بود.

هند همچنان جذب‌کننده جریان سرمایه‌گذاری ناخالص است (در سپتامبر ۶.۶ میلیارد دلار)، اما خروج‌های سنگین از بازار IPO – به‌ویژه توسط صندوق‌های خصوصی و سرمایه‌گذاران خطرپذیر که در حال نقد کردن سرمایه‌گذاری‌های قبلی خود هستند – به خالص خروج سرمایه منجر شده است.

از منظر سرمایه‌گذاری پرتفویی، هند یکی از ضعیف‌ترین عملکردها در جهان را ثبت کرده و فروش خالص سرمایه‌گذاران خارجی در بازار سهام به حدود ۱۷ میلیارد دلار در سال جاری رسیده است. هم‌زمان، روند سرمایه‌گذاری مستقیم خارجی نیز کند شده و فشار بیشتری بر روپیه وارد کرده است.

بر اساس گزارش بانک مرکزی هند (RBI) در گزارش ماه نوامبر، خالص FDI برای دومین ماه متوالی منفی شده است؛ تحت تاثیر افزایش سرمایه‌گذاری‌های خروجی و بازگشت سرمایه (Repatriation).

ترکیب تعرفه‌های سنگین آمریکا و جهش واردات طلا، کسری تراز تجاری کالاهای هند را در ماه اکتبر به بیشترین سطح تاریخی رسانده است. در همین حال، جریان‌های دلاری ناشی از وام‌گیری خارجی شرکت‌ها و سپرده‌های ارزی هندی‌های مقیم خارج (NRI) نیز کند شده است.

بانک‌ها و معامله‌گران می‌گویند در هر مرحله از تضعیف روپیه – از جمله شکست سطح ۹۰ در روز چهارشنبه – موج تازه‌ای از تقاضای دلار از سوی واردکنندگان آزاد شده، در حالی‌که صادرکنندگان همچنان فروش دلار خود را به تعویق می‌اندازند.

این عدم توازن، در نبود ورود معنادار سرمایه، روپیه را بسیار آسیب‌پذیر کرده است.

اقتصاددانان HSBC می‌نویسند:

«اگر به حال خود رها شود، روپیه نقش یک ضربه‌گیر (Shock Absorber) برای اقتصاد را بازی می‌کند و به عنوان یک تثبیت‌کننده خودکار برای تراز پرداخت‌ها عمل می‌کند. تضعیف تدریجی INR، بهترین ضربه‌گیر در برابر تعرفه‌های بالا است.»

ماه‌ها بلاتکلیفی در مورد مذاکرات تجاری میان دهلی نو و واشنگتن نیز چشم‌انداز پوشش ریسک FX را بر هم زده و باعث شده واردکنندگان بیش‌ازپیش خود را پوشش دهند، در حالی که صادرکنندگان محتاط مانده‌اند؛ و این فشار را تا حد زیادی به دوش بانک مرکزی هند انداخته است.

دخالت‌های RBI برای کنترل سرعت افت روپیه در کاهش ذخایر ارزی و افزایش مواضع فروش دلار در بازار فوروارد منعکس شده که اکنون به ۶۳.۴ میلیارد دلار رسیده؛ بالاترین سطح در پنج ماه اخیر.

نفت: افت قیمت‌ها در سایه مذاکرات صلح و نگرانی از مازاد عرضه

قیمت نفت برای دومین روز متوالی کاهش یافت؛ معامله‌گران میان دو نگرانی اصلی در رفت و برگشت‌اند:

• احتمال افزایش عرضه در صورت دستیابی به توافق در مذاکرات صلح روسیه–اوکراین
• و نشانه‌های مازاد عرضه در بازار، از جمله افزایش ذخایر آمریکا

قیمت‌های فعلی

• WTI: ۵۸.۷۵ دلار
• برنت: ۶۲.۵۴ دلار – پایین‌ترین سطح از اکتبر

این ضعف قیمتی در حالی رخ می‌دهد که حملات پهپادی اوکراین به زیرساخت‌های نفتی روسیه ادامه دارد و مسکو هشدار داده ممکن است کشتی‌های کشورهایی را که از اوکراین حمایت می‌کنند هدف قرار دهد.

با این حال، بازار موقتاً بیشتر نگران سناریوی رفع احتمالی تحریم‌ها و افزایش عرضه است.

گزارش‌ها حاکی است هرچند گفت‌وگوهای پنج‌ساعته میان نمایندگان ارشد آمریکا و ولادیمیر پوتین به توافق مشخصی منجر نشده، اما بازار با دقت دنبال می‌کند که آیا در نهایت زمینه‌ای برای کاهش تحریم‌ها علیه شرکت‌هایی مانند روس‌نفت و لوک‌اویل فراهم خواهد شد یا نه؛ موضوعی که می‌تواند بخشی از عرضه محدودشده را دوباره آزاد کند.

در همین حال، کنسرسیوم خط لوله خزر (CPC) تلاش می‌کند تعمیرات یکی از پایانه‌های بارگیری خود را پیش از موعد تکمیل کند تا ظرفیت صادرات نفت از دریای سیاه را پس از حمله پهپادی اخیر به حالت عادی بازگرداند.

داده‌های مؤسسه پترولیوم آمریکا (API) نیز نگرانی‌ها درباره مازاد عرضه را تشدید کرد:

• ذخایر نفت خام: افزایش ۲.۴۸ میلیون بشکه‌ای
• بنزین: افزایش ۳.۱۴ میلیون بشکه‌ای
• فرآورده‌های میان‌تقطیر (گازوئیل و …): افزایش ۲.۸۸ میلیون بشکه‌ای

گزارش رسمی اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA) امروز منتشر خواهد شد و می‌تواند جهت کوتاه‌مدت قیمت‌ها را مشخص‌تر کند.

تونی سیکامور، تحلیل‌گر بازار در IG، تأکید می‌کند که با وجود نگرانی‌ها از مذاکرات بی‌نتیجه و ریسک‌های ژئوپلیتیک،

«نگرانی از مازاد عرضه و ضعف تقاضا همچنان بر بازار حاکم است و قیمت نفت خام باید بالای ناحیه میانی ۵۰ دلار باقی بماند تا از اصلاح عمیق‌تر جلوگیری شود.»

مهم‌ترین رویدادهایی که امروز می‌توانند بر بازارها تأثیر بگذارند

• سخنرانی کریستین لاگارد و فیلیپ لین (رئیس و اقتصاددان ارشد بانک مرکزی اروپا)
• انتشار گزارش اشتغال بخش خصوصی ADP آمریکا برای ماه نوامبر
• انتشار شاخص‌های PMI بخش خدمات فرانسه، آلمان و بریتانیا برای ماه نوامبر
• گزارش هفتگی ذخایر نفت خام EIA آمریکا
• رصد نوسانات ارزهای بازارهای نوظهور به‌ویژه روپیه هند