چشم‌انداز بازارهای نوظهور در ژانویه ۲۰۲۶: رشد، سیاست‌های پولی، ریسک ها و موضوعات کلیدی

بازارهای نوظهور — بررسی اقتصادی دسامبر ۲۰۲۵

در جریان داده‌های چهار هفته‌ای دسامبر، بازارهای نوظهور (به‌استثنای چین) یک تصویر کلان «ترکیبی اما باثبات» ارائه دادند: نقاطی از تاب‌آوری تقاضا (به‌ویژه در بخش‌هایی از آمریکای لاتین)، ادامه روند کاهش تورم در چندین بازار با نرخ‌های بهره بالا، و گسترش تدریجی چرخه‌های کاهش نرخ. همزمان، محدودیت‌های اصلی همچنان ترازهای خارجی، ضربه‌گیرهای ارزی (FX buffers)، و اعتبار سیاست‌گذاری بودند—به‌خصوص در اقتصادهایی که کاهش نرخ پیش از خاموش‌شدن کامل ریسک‌های تورمی آغاز شد.

تصویر کلی دسامبر: «کاهش تورم + رشد ناهمگون»

دو تم اصلی ماه که غالب بودند: (۱) کاهش تورم در چندین اقتصاد نوظهور در حال پیشروی است و فضای لازم برای چرخه‌های تسهیلِ سنجیده را ایجاد می‌کند، اما بازارها همچنان بین «تسهیلِ معتبر» و «تسهیلِ حساس به FX» تمایز قائل می‌شوند؛ و (۲) رشد در برخی نقاط دوام آورده، نه به‌صورت فراگیر—برخی اقتصادها مصرف مقاوم یا بهبود اعتماد را نشان می‌دهند، در حالی که برخی دیگر همچنان سیگنال‌های ضعیف تولید/سرمایه‌گذاری ثبت می‌کنند.

بررسی های منطقه‌ای

1) آسیا (EM):

نظرسنجی‌های قوی در هند؛ کره جنوبی با تکیه بر بخش خارجی

هند: نظرسنجی‌ها بسیار قوی باقی ماندند، اما داده‌های سخت دسامبر از شتاب صنعتی ضعیف‌تر و شکاف‌های خارجی بزرگ‌تر حکایت داشت. PMIها کاملاً در فاز رشد بودند (تولید ۵۶.۶، خدمات ۵۹.۸، ترکیبی ۵۹.۷)، اما تولیدات صنعتی به‌طور محسوسی به ۰.۴٪ سالانه کند شد. حساب جاری به کسری ۱۲.۳ میلیارد دلاری (-۱.۳٪ از GDP) چرخید و کسری تجاری سه‌ماهه سوم به ۸۷.۴ میلیارد دلار افزایش یافت؛ ذخایر ارزی همچنان بالا و نزدیک ۶۸۶ میلیارد دلار بود. از منظر سیاست های پولی، RBI نرخ را ۲۵ واحد پایه به ۵.۲۵٪ کاهش داد، نسبت سپرده قانونی (CRR) را به ۴.۰٪ افزایش داد و OMOها به‌همراه یک سوآپ ارزی ۵ میلیارد دلاری را اعلام کرد؛ سیگنالی از تلاش برای حمایت از رشد در کنار مدیریت نقدینگی و حساسیت‌های خارجی.

جمع‌بندی: هند همچنان از منظر رشد، «قوی» به نظر می‌رسد، اما دسامبر بدترشدن ترازهای خارجی و ناهمگونی بیشتر در شتاب فعالیت را برجسته کرد.

کره جنوبی: تصویر کره بیشتر از کانال خارجی تغذیه می‌شد: GDP سه‌ماهه سوم +۱.۳٪ نسبت به فصل قبل ذکر شد، صادرات قوی بود (+۸.۴٪ سالانه) و حساب جاری در مازاد باقی ماند (۶.۸۱ میلیارد دلار). تورم در سطح متوسط بود (CPI تیتر ۲.۴٪ سالانه) و ذخایر ارزی در حوالی ۴۳۰.۶۶ میلیارد دلار مستحکم باقی ماند. در جزئیات هفته‌های بعد، قیمت‌های صادرات و واردات تقویت شدند (قیمت صادرات +۷.۰٪ سالانه، قیمت واردات +۲.۲٪ سالانه) که همزمان با روند های خوب برای صادرکنندگان، اندکی فشار هزینه نهاده‌های داخلی را نیز نشان می‌دهد.

جمع‌بندی: کره دسامبر را با پشتوانه خارجی مساعد و تورم قابل مدیریت به پایان رساند؛ ریسک اصلی بیشتر به تقاضای بین المللی و لحن ریسک بازارها گره خورده تا بی‌ثباتی داخلی.

2) EMEA

چرخش تسهیلی ترکیه، داستان اصلی «پرمیوم ریسک»؛ بهبود ضربه‌گیرهای روسیه؛ آفریقای جنوبی کم‌بتا

• ترکیه

دسامبر بیشتر شبیه «کندشدن مدیریت‌شده + شروع کاهش تورم» بود، اما با یک چرخش سیاست گذاری مهم که بازار آن را از منظر TRY و اعتبار سیاست‌گذاری بسیار حساس تلقی می‌کند. رشد به ۳.۷٪ سالانه (سه‌ماهه سوم) کند شد؛ PMI تولید بهبود یافت اما همچنان انقباضی و در ۴۸.۰ بود؛ تورم کاهش یافت اما بسیار بالا ماند (CPI عمومی ۳۱.۰۷٪ سالانه، هسته حدود ۳۱.۶٪ سالانه، PPI ۲۷.۲۳٪ سالانه). نقطه عطف، کاهش نرخ بهره CBRT به ۳۸.۰۰٪ (از ۳۹.۵۰٪) همراه با تعدیل کریدور بود. از منظر ضربه‌گیرها، حساب جاری در مازاد باقی ماند (۰.۴۶ میلیارد دلار)، انتظارات تورمی بهتر شد (پیش‌بینی CPI پایان‌سال ۳۱.۱۷٪) و ذخایر افزایش یافت (ذخایر ارزی ناخالص تا ۷۶.۷۶ میلیارد دلار و در قرائت‌های بعد تا ۷۸.۶۵ میلیارد دلار).

جمع‌بندی: روایت دسامبر ترکیه «تسهیل در حالی‌که تورم هنوز بسیار بالاست» بود؛ چیزی که تا حدی با بهبود ذخایر و انتظارات خنثی می‌شود—اما ذاتاً یک چیدمان پُربتا برای غافلگیری داده‌ها و لحن ریسک جهانی است.

• روسیه

تصویر روسیه همچنان «نامعمول» بود: داده‌های سختِ فعالیت و درآمد قوی به نظر می‌رسید (GDP ماهانه +۱.۶٪ سالانه، فروش خرده‌فروشی +۴.۸٪ سالانه، دستمزد واقعی +۴.۷٪ سالانه، بیکاری حدود ۲.۲٪)، اما PMIها هنوز تولید را زیر ۵۰ نشان می‌دادند (PMI تولید ۴۸.۳، خدمات ۵۲.۲). ترازهای خارجی نرم‌تر شد (مازاد تجاری تا ۱۱.۱۴ میلیارد دلار کاهش یافت)، اما ضربه‌گیرهای ذخایر بهتر شدند (ذخایر بانک مرکزی تا ۷۴۱.۵ میلیارد دلار افزایش یافت). تسهیل سیاستی ادامه پیدا کرد و نرخ به ۱۶.۰۰٪ (از ۱۶.۵۰٪) کاهش یافت.

جمع‌بندی: روسیه دسامبر را با ضربه‌گیرهای قوی و نقاطی از تاب‌آوری به پایان رساند، در حالی که ترکیب فعالیت همچنان دوپاره بود (خدمات در برابر تولید) و چشم‌انداز بیش از انتقال سیاست متعارف، به محدودیت‌های خارجی گره خورده باقی ماند.

• آفریقای جنوبی

پروفایل کلاسیک «رشد پایین، بهبود ضربه‌گیر خارجی» حفظ شد. شاخص‌های تولید ضعیف بودند (یک PMI تا ۴۲.۰ پایین آمد؛ PMI تولید S&P Global در ۴۹.۰)، در حالی‌که GDP سه‌ماهه سوم متوسط بود (۰.۵٪ سالانه‌شده نسبت به فصل قبل، ۲.۱٪ سالانه). کسری حساب جاری به -۰.۷٪ از GDP کاهش یافت و ذخایر ارزی به ۷۲.۰۷ میلیارد دلار افزایش پیدا کرد. تورم مهار شده بود (CPI ۳.۵٪ سالانه، هسته ۳.۲٪ سالانه، PPI بدون تغییر ماهانه).

جمع‌بندی: بهبود دسامبر بیشتر از مسیر ترمیم بیرونی و احساسات بود تا یک چرخش روشن در رشد داخلی.

3) آمریکای لاتین

تاب‌آوری تأمین مالی (برزیل) و تسهیل تدریجی (مکزیک)، با کاهش سرعت فعالیت ها

• مکزیک

روشن‌ترین سیگنال سیاست پولی، کاهش نرخ Banxico به ۷.۰۰٪ (از ۷.۲۵٪) بود. داده‌های تقاضا از شتاب ضعیف‌تر در مقیاس فصلی اما وضعیت بهتر سالانه خبر می‌داد: تقاضای کل +۰.۷٪ نسبت به فصل قبل و +۱.۱٪ سالانه؛ هزینه‌کرد خصوصی +۱.۱٪ نسبت به فصل قبل و +۱.۶٪ سالانه. صنعت در ادامه نشانه‌هایی از تثبیت نشان داد (تولیدات صنعتی -۰.۴٪ سالانه در برابر انتظارات بسیار ضعیف‌تر؛ +۰.۷٪ ماهانه)، اما تورم تا حدی بالا باقی ماند (CPI ۳.۸۰٪ سالانه، هسته ۴.۴۳٪ سالانه) و مسیر کاهش نرخ را محتاطانه نگه داشت.

جمع‌بندی: تسهیل تدریجی همراه با کاهش تقاضا—اما نه فروپاشی—با محدودیت تورم هسته چسبنده.

• برزیل

نکته مثبت کلیدی، کیفیت تأمین مالی خارجی بود: کسری حساب جاری حدود -۴.۹۴ میلیارد دلار، در حالی‌که FDI قوی و ۹.۸۲ میلیارد دلار بود و شکاف را به‌راحتی پوشش می‌داد. در داخل، رشد خدمات خنک شد (+۰.۳٪ ماهانه، +۲.۲٪ سالانه)؛ سیاست همچنان انقباضی ماند و نرخ در ۱۵.۰۰٪ ثابت نگه داشته شد؛ و جریان‌های FX به‌طور محسوسی بهتر شدند (به مثبت ۴.۷۰۹ میلیارد تغییر کرد).

جمع‌بندی: فعالیت در حال ضعف، همراه با سیاست سخت‌گیرانه، در حالی‌که تاب‌آوری تأمین مالی خارجی ریسک نزولی را محدود می‌کند—اما بازارها همچنان به ریسک تیترهای داده های داخلی حساس‌اند.

• آرژانتین

واضح‌ترین روایت «دوپاره»: حساب‌های خارجی بهتر شدند (مازاد تجاری ۲.۴۹۸ میلیارد دلار؛ بیکاری به ۶.۶٪ کاهش یافت)، اما صنعت همچنان تحت فشار ماند (تولیدات صنعتی -۲.۹٪ سالانه).

جمع‌بندی: بهبود داده های خارجی کمک کرد، اما روایت پایداری همچنان به اعتبار داخلی و شرایط تورمی گره خورده است.

جمع‌بندی نهایی دسامبر ۲۰۲۵

بازارهای نوظهور دسامبر را در یک آرایش «متفاوت اما عمدتاً منظم» به پایان رساندند: تسهیل سیاست های پولی در حال گسترش است، اما بازارها به «کاهش تورم معتبر + ضربه‌گیرهای قوی» واکنش مثبت نشان می‌دهند و «تسهیل حساس به FX» را تنبیه می‌کنند؛ تاب‌آوری بیرونی (بهبود ذخایر در روسیه و ترکیه، تأمین مالی قوی در برزیل، تورم مهارشده در آفریقای جنوبی) تثبیت‌کننده اصلی باقی ماند؛ و رشد ناهمگون بود—با نقاطی از تاب‌آوری، اما با ضعف‌های پایدار در تولید/سرمایه‌گذاری در بخش‌هایی از EMEA و آرژانتین.

چشم‌انداز اقتصادهای نوظهور — ژانویه ۲۰۲۶

انتظار می‌رود بازارهای نوظهور در هر دو سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ حدود ۴٪ سالانه رشد کنند و یک مزیت رشد روشن نسبت به اقتصادهای توسعه‌یافته حفظ شود. Triodos Investment Management پیش‌بینی می‌کند تورم بازارهای نوظهور در ۲۰۲۶ به حدود ۵٪ کاهش یابد که بازتاب بهبود چارچوب‌های سیاست گذاری های پولی، موقعیت‌های مالی قوی‌تر، و افزایش اهمیت آن‌ها در زنجیره‌های تأمین جهانی است. انتظار می‌رود اقتصادهای بزرگ نوظهور مانند هند، برزیل و ترکیه بسیار بالاتر از میانگین جهانی رشد کنند؛ رشدی که با اصلاحات و تقاضای داخلی قوی حمایت می‌شود. با این حال، منافع سرمایه‌گذاریِ ناشی از هوش مصنوعی و الگوهای جدید تجارت به‌طور یکنواخت توزیع نشده‌اند و نابرابری همچنان یک چالش باقی می‌ماند. OECD هشدار می‌دهد که تعرفه‌های بالای آمریکا و کندتر شدن تجارت جهانی می‌تواند رشد را در بخش‌هایی از بازارهای نوظهور محدود کند.

رویدادها و تم‌های کلیدی بازارهای نوظهور در ژانویه ۲۰۲۶

• تصمیم‌های بانک‌های مرکزی: چندین بانک مرکزی در بازارهای نوظهور (برای مثال برزیل، هند، ترکیه) معمولاً در ژانویه یا اوایل فوریه جلسه دارند. پس از افزایش‌های تهاجمی نرخ در ۲۰۲۳–۲۰۲۴، بسیاری با کاهش تورم وارد چرخه کاهش نرخ های بهره شده‌اند و بازارها انتظار تسهیل تدریجی بیشتر در اوایل ۲۰۲۶ را دارند.
• PMIها و داده‌های تجاری: نظرسنجی‌های PMI اوایل ژانویه (S&P Global) نشان خواهد داد آیا کارخانه‌ها و بخش خدمات در بازارهای نوظهور در حال گسترش هستند یا نه. داده‌های تجاری دسامبر از اقتصادهای صادرات‌محور (برای مثال چین، کره جنوبی، تایوان) به ارزیابی این کمک می‌کند که تعرفه‌های آمریکا چگونه بر محموله‌ها اثر گذاشته‌اند.
• انتشار داده های تورمی: بسیاری از اقتصادهای نوظهور تورم ماهانه را حدود میانه ژانویه منتشر می‌کنند. با کاهش گسترده قیمت کالاها و تقویت ارزها در برابر دلار آمریکا، انتظار می‌رود تورم به روند نزولی خود به سمت اهداف ادامه دهد.
• تیترهای خبری مرتبط با سیاست: مذاکرات درباره مواد معدنی حیاتی و فناوری مرتبط با AI ادامه دارد. اقتصادهای نوظهورِ غنی از منابع (لیتیوم، عناصر نادر خاکی و …) ممکن است توافق‌های تجاری‌ای را دنبال کنند که بر جریان‌های سرمایه‌گذاری اثر بگذارد.

چشم‌انداز و محرک‌ها

انتظار می‌رود اقتصادهای نوظهور همچنان از اقتصادهای توسعه‌یافته پیشی بگیرند، با رشد حدود ۴٪ در هر دو سال ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶—با حمایت تقاضای داخلی، جمعیت‌شناسی مطلوب، و ادغام عمیق‌تر در زنجیره‌های تأمین جهانی. هند در موقعیتی قرار دارد که یکی از سریع‌ترین اقتصادهای بزرگ از نظر رشد باقی بماند؛ با پشتیبانی دیجیتالی‌سازی، سرمایه‌گذاری زیرساختی و مشوق‌های تولید. برزیل و مکزیک از نزدیک‌سازی زنجیره تأمین (nearshoring؛ انتقال تولید نزدیک‌تر به آمریکا) بهره می‌برند؛ امری که فعالیت صنعتی را حمایت می‌کند و وابستگی به تنش‌های ژئوپلیتیک را کاهش می‌دهد. بازگشت ترکیه به سیاست پولی متعارف— از افزایش نرخ‌ها برای مهار تورم—همراه با انضباط مالی، به‌عنوان عاملی برای بهبود اعتماد سرمایه‌گذاران و تثبیت لیر مطرح می‌شود.

تورم در اقتصادهای نوظهور روند نزولی دارد، اما همچنان بالاتر از اقتصادهای توسعه‌یافته است. Triodos رشد قیمت‌ها را در ۲۰۲۶ حدود ۵٪ برآورد می‌کند. بسیاری از بانک‌های مرکزی بازارهای نوظهور، پس از سیاست انقباضی در ۲۰۲۳–۲۰۲۴، اکنون برای حمایت از رشد نرخ‌ها را کاهش می‌دهند، در حالی که نسبت به افت ارزش ارز و تورم وارداتی هوشیار می‌مانند. وضعیت مالی دولت‌ها بهبود یافته است (درآمدهای کالایی و اصلاحات) و چندین کشور ارتقای رتبه اعتباری دریافت کرده‌اند؛ با این حال، بدهی عمومی در برخی اقتصادها همچنان بالا است و در صورت بدتر شدن شرایط جهانی، ظرفیت سیاست ضدچرخه‌ای را محدود می‌کند.

ریسک‌ها شامل سرریزهای ناشی از کندی رشد در آمریکا یا چین، بازگشت تنش‌های تجاری، و بی‌ثباتی سیاسی داخلی است. رکود در آمریکا می‌تواند تقاضا برای صادرات بازارهای نوظهور را کاهش دهد و خروج سرمایه را تحریک کند؛ رشد ضعیف‌تر چین می‌تواند بر قیمت کالاها و فعالیت زنجیره تأمین آسیایی فشار وارد کند. جهش‌های تورمی در غذا/انرژی می‌تواند بانک‌های مرکزی را مجبور کند کاهش نرخ را به تعویق بیندازند و رشد را تضعیف کند. چالش‌های ساختاری—نابرابری، نهادهای ضعیف، و شکاف‌های زیرساختی—همچنان فراگیر هستند. اگر اصلاحات ادامه یابد و تجارت جهانی باثبات بماند، بازارهای نوظهور در موقعیتی قرار دارند که از مزیت‌های جمعیتی، پذیرش فناوری، و فرصت‌ها در زنجیره‌های تأمین انرژی سبز بهره‌مند شوند.

آنچه باید در ژانویه زیر نظر داشت (فهرست پایش)

• ضربه‌گیرهای ارزی و ترازهای خارجی (مسیر ذخایر؛ ثبات حساب جاری) در اقتصادهایی که کاهش نرخ را آغاز کرده‌اند اما همچنان به تورم حساس‌اند—به‌ویژه ترکیه.
• شکاف خارجی هند (حساب جاری/تجارت) در برابر تداوم نظرسنجی‌های رشدِ بالا—اینکه آیا این واگرایی کاهش می‌یابد یا نه.
• محدودیت تورمی در آمریکای لاتین: تورم هسته مکزیک و کاهش فعالیت ها در برزیل به‌عنوان تعیین‌کننده اینکه مسیر تسهیل با چه سرعتی می‌تواند بدون بازگرداندن نوسان پیش برود.
• ساختار دو‌سرعته روسیه (خدمات در برابر تولید) و اینکه آیا پشتیبانی ذخایر در برابر نرم‌تر شدن جریان‌های تجاری همچنان پایدار می‌ماند یا نه.