چشم‌انداز اقتصاد اتحادیه اروپا در دسامبر ۲۰۲۵؛ فرود نرم، تورم پایدار و توقف در سیاست های پولی

بررسی اقتصاد اتحادیه اروپا – نوامبر ۲۰۲۵

رشد ضعیف، تورم کاهشی و اقتصاد دو سرعتی در منطقه یورو

اتحادیه اروپا نوامبر ۲۰۲۵ را در وضعیتی به پایان رساند که می‌توان آن را ترکیبی آشنا از رشد پایین، تورم در حال کاهش و اقتصاد دو سرعتی توصیف کرد. تورم عمومی و تورم هسته به حرکت نزولی خود ادامه می‌دهند، بازار کار همچنان نسبتاً باثبات است و تراز خارجی یکی از مهم‌ترین نقاط قوت اقتصاد باقی مانده است. در عین حال، بهبود اقتصادی کاملاً یکنواخت نیست؛ بخش خدمات و تقاضای خارجی اقتصاد منطقه یورو را بالای خط رشد نگه داشته‌اند، در حالی که صنعت و ساخت‌وساز – به‌ویژه در آلمان – همچنان ضعیف هستند.

برای بانک مرکزی اروپا (ECB)، تصویر نوامبر پیام روشنی دارد: چرخه افزایش نرخ بهره عملاً پایان یافته، روند کاهش تورم منظم و کنترل‌شده است و بحث سیاست پولی از «چقدر باید سخت‌گیر بمانیم؟» به «چقدر باید در این سطح بمانیم؟» تغییر کرده است. بازارها نیز بیش از آن‌که نگران افزایش بیشتر نرخ‌های بهره باشند، به زمان و سرعت کاهش نرخ‌ها در سال ۲۰۲۵ نگاه می‌کنند.

۱. رشد و فعالیت اقتصادی؛ وقتی خدمات بار اقتصاد را به دوش می‌کشند

اقتصاد منطقه یورو همچنان در حال رشد است، اما با سرعتی بسیار ملایم و نزدیک به صفر. رشد تولید ناخالص داخلی در سه‌ماهه سوم در حدود ۰.۲ درصد فصلی و ۱.۴ درصد سالانه برآورد می‌شود؛ عددی که اندکی بهتر از انتظار است، اما همچنان بیانگر رشد کم‌شتاب است.

در زیرسطح این میانگین، تصویر چهار اقتصاد بزرگ منطقه یورو ناهمگون است:

آلمان عملاً در حالت سکون است؛

• رشد فصلی نزدیک به صفر و رشد سالانه بسیار محدود است. فروش خرده‌فروشی افت کرده و ضعف مصرف خانوار را نشان می‌دهد؛ تولیدات صنعتی‌ و ساخت‌وساز نیز همچنان تحت فشار هستند.

فرانسه عملکردی نسبتاً بهتر دارد؛

• تولید ناخالص داخلی در حدود ۰.۵ درصد فصلی و کمتر از ۱ درصد سالانه رشد کرده است. مصرف خانوار در مسیر صعودی ملایم قرار دارد و تورم بسیار پایین، قدرت خرید واقعی را تقویت می‌کند.

ایتالیا برخی از مثبت‌ترین سیگنال‌های صنعتی را ارائه می‌دهد؛

• گردش مالی صنعتی بهبود یافته و داده‌های تولیدات صنعتی پیش از این هم فراتر از انتظارات بود. مازاد تجاری قوی‌تر به‌ویژه با کشورهای خارج از اتحادیه اروپا، نشان می‌دهد تقاضای خارجی نقش مهمی در حمایت از رشد ایتالیا دارد.

اسپانیا همچنان در حال رشد است، اما نشانه‌های سرد شدن دیده می‌شود؛

• رشد فروش خرده‌فروشی کند شده و مازاد حساب جاری کاهش یافته است، حتی اگر اعتماد کسب‌وکار از سطوح بسیار ضعیف اندکی بالاتر آمده باشد.

داده‌های نظرسنجی نیز این تصویر اقتصاد دو سرعتی را تأیید می‌کنند. شاخص‌های PMI در منطقه یورو نشان می‌دهند:

• بخش خدمات همچنان در محدوده رونق قرار دارد،
• تولیدات صنعتی دوباره زیر سطح ۵۰ و در محدوده انقباض ملایم قرار گرفته،
• شاخص ترکیبی کمی بالاتر از ۵۲ است که با رشد مثبت اما بسیار کم‌جان سازگار است.

بخش ساخت‌وساز یکی از نقاط ضعف اصلی است؛ شاخص‌های ساخت‌وساز در منطقه یورو به‌طور محسوسی زیر ۵۰ قرار دارند، به‌خصوص در آلمان و فرانسه.

جمع‌بندی این بخش: نوامبر ۲۰۲۵ یک رشد با سرعت پایین و با محوریت خدمات را تأیید کرد؛ صنعت و ساخت‌وساز در بیشتر کشورها، و به‌طور ویژه در آلمان، تحت فشار هستند، در حالی که ایتالیا و تا حدی اسپانیا با اتکا به صنعت و تجارت خارجی، سطوحی از مقاومت را نشان می‌دهند.

۲. بازار کار؛ نه سقوط، نه رونق – صرفاً سکون

بازار کار منطقه یورو همچنان یکی از ستون‌های ثبات چرخه کنونی است. اشتغال در سه‌ماهه سوم با نرخی بسیار ملایم – حدود ۰.۱ درصد فصلی و ۰.۵ درصد سالانه – رشد کرده است؛ به این معنا که تعداد شاغلان هنوز در حال افزایش است، هرچند بسیار آهسته.

در آلمان، نرخ بیکاری تقریباً حول ۶.۳ درصد ثابت مانده و افزایش بیکاران محدود بوده است. در فرانسه، اشتغال در بخش‌های غیرکشاورزی تقریباً بدون تغییر است و تعداد جویندگان کار اندکی افزایش یافته است؛ این تصویر نشان می‌دهد که بازار کار دیگر در حال «قوی تر شدن» نیست، اما نشانی از سقوط هم در آن دیده نمی‌شود.

به‌طور کلی، بازار کار اروپا:

• نسبت به تاریخ خود هنوز نسبتاً فشرده و باثبات است،
• اما روند آن از فاز بهبود مداوم به سمت ثبات یا اندکی تضعیف تغییر کرده است.

این وضعیت از منظر تورم، کمک‌کننده است؛ چون فشار دستمزدها می‌تواند بدون جهش بیکاری کاهش یابد. اما در عین حال نشان می‌دهد که موتور تقاضای داخلی هم آن‌قدر قوی نیست که رشد را به‌طور معناداری شتاب دهد.

۳. مصرف و اعتماد؛ خانوارهای محتاط، نه وحشت‌زده

تقاضای مصرف‌کننده در سطح کل اتحادیه اروپا ضعیف اما پایدار است. فروش خرده‌فروشی در منطقه یورو در ماه گذشته تقریباً بدون تغییر بوده و رشد سالانه آن نیز محدود است؛ کافی برای جلوگیری از رکود، اما ناکافی برای شروع یک دوره رونق مصرفی.

در سطح کشورهای عضو اتحادیه:

• در آلمان، فروش خرده‌فروشی بار دیگر کاهش یافته و افت سالانه، رفتار بسیار محتاطانه خانوارها را نشان می‌دهد.
• در فرانسه، مصرف نسبتاً بهتر است؛ مخارج ماهانه خانوار همچنان رو به افزایش است، زیرا تورم پایین، درآمد واقعی را تقویت می‌کند.
• در اسپانیا، رشد خرده‌فروشی مثبت مانده اما سرعت آن کاهش یافته و حاکی از سرد شدن تدریجی تقاضای داخلی است.

شاخص‌های اعتماد نیز همین پیام را ارسال می‌کنند. شاخص احساسات اقتصادی کمیسیون اروپا زیر میانگین تاریخی و حوالی سطوح «نه‌چندان خوش‌بینانه» قرار دارد. اعتماد مصرف‌کننده در منطقه یورو همچنان در محدوده منفی عمیق است؛ یعنی خانوارها هنوز نسبت به آینده نگران‌اند، حتی اگر فشار تورمی کاهش یافته باشد.

در مجموع، مصرف‌کننده اروپایی محتاط است، نه در بحران؛ هزینه می‌کند تا اقتصاد وارد رکود نشود، اما رفتار آن به‌وضوح تدافعی‌تر از اوایل چرخه است.

۴. تورم و دستمزدها؛ روند کاهشی پایدار، نه کاهش شدید

داده‌های تورمی ماه نوامبر تصویر کاهش تدریجی و کنترل‌شده تورم (Disinflation) را تقویت کرد، نه یک سقوط ناگهانی قیمت‌ها.

در سطح منطقه یورو:

• تورم عمومی در حدود ۲.۱ درصد سالانه قرار دارد، با افزایش ماهانه اندک،
• تورم هسته (بدون غذا و انرژی) حوالی ۲.۴ تا ۲.۵ درصد سالانه است و به‌آرامی رو به کاهش حرکت می‌کند،
• شاخص هزینه نیروی کار در سه‌ماهه سوم در حدود ۳.۵ درصد سالانه رشد کرده که اندکی کمتر از قبل است و نشان می‌دهد رشد دستمزدها در حال آرام شدن است.

در سطح کشورها نیز مسیر تورم پایین‌رونده است، هرچند با سرعت‌های متفاوت؛ آلمان نزدیک ۲ درصد، فرانسه نزدیک صفر، ایتالیا کمی بالاتر از ۱ درصد و اسپانیا در محدوده ۳ درصد قرار دارد. قیمت تولیدکننده و قیمت واردات در بسیاری از کشورها منفی یا بسیار ضعیف هستند و فشار تورمی از سمت زنجیره عرضه و واردات بسیار محدود است.

انتظارات تورمی و برنامه‌های قیمت‌گذاری شرکت‌ها از شرایط شوک تورمی فاصله زیادی گرفته‌اند و اکنون بیشتر با تورم نزدیک هدف هم‌خوانی دارند تا تورم‌های دو رقمی.

نتیجه روشن است: منطقه یورو در فاز تورم‌زدایی کنترل‌شده قرار دارد، نه در آستانه تورم منفی. این محیط دقیقاً همان چیزی است که به ECB اجازه می‌دهد نرخ‌ها را در سطح کنونی نگه دارد و به‌تدریج برای یک مسیر کاهش محتاطانه در سال ۲۰۲۵ آماده شود.

۵. بخش خارجی؛ تجارت و حساب جاری به‌عنوان نقاط قوت کلیدی

یکی از روشن‌ترین نقاط مثبت در تصویر اقتصاد منطقه یورو در نوامبر، بخش خارجی است. کاهش هزینه واردات انرژی، تثبیت قیمت‌ها و تداوم صادرات نسبتاً قوی باعث شده‌اند:

• حساب جاری منطقه یورو مازاد قابل توجهی ثبت کند،
• تراز تجاری کالا نیز مازاد قابل ملاحظه‌ای را نشان دهد.

آلمان همچنان مازاد تجاری بزرگی دارد و ایتالیا نیز مازاد قابل توجهی به‌ویژه با شرکای خارج از اتحادیه ثبت کرده است. فرانسه و اسپانیا هرچند هنوز با کسری تجاری روبه‌رو هستند، اما شرایط تأمین مالی خارجی آن‌ها باثبات است.

این مازادهای خارجی، ضربه‌گیر مهمی در برابر ضعف تقاضای داخلی محسوب می‌شوند؛ به حمایت از یورو کمک می‌کنند و یک پایه بنیادی مثبت برای اوراق قرضه و سهام اروپایی در بازارهای جهانی فراهم می‌آورند.

۶. پول، اعتبار و بازار اوراق قرضه دولتی؛ سیاست انقباضی، اما منظم

رفتار متغیرهای پولی و اعتباری دقیقاً متناسب با نتیجه یک چرخه شدید افزایش نرخ بهره است:

• رشد نقدینگی (M3) کند اما مثبت است،
• رشد تسهیلات بانکی به شرکت‌ها و خانوارها در سطح چند درصدی و دور از ارقام رونق‌گونه قرار دارد.

این الگو به‌خوبی نشان می‌دهد که سیاست پولی انقباضی و بازدارنده است، اما کانال اعتباری شکسته نشده؛ بانک‌ها هنوز وام می‌دهند، هرچند با استانداردهای سخت‌گیرانه‌تر.

در بازار اوراق دولتی نیز تصویر نسبتاً آرام و بدون تنش است. بازده اوراق ۱۰ساله آلمان در محدوده‌ای قرار دارد که با محیط تورم کاهشی و نرخ‌های بهره پایه ثابت سازگار است. بازده اوراق بدهی ایتالیا، اسپانیا و فرانسه کمی بالاتر است، ولی مزایده‌های اخیر نشان‌دهنده تقاضای قوی و نبود نگرانی فوری درباره تجزیه یا «ریسک تکه‌تکه شدن» اقتصاد منطقه یورو است. هرگونه شیب‌دار شدن منحنی بازده بیشتر بازتاب انتظارات نرخ‌های واقعی بالاتر و چالش‌های مالی است تا ترس از بحران.

۷. سیاست ECB و افق پیش‌رو؛ از جنگ با تورم تا مدیریت رشد ضعیف

اگر تمام داده‌های نوامبر را کنار هم بگذاریم، پیام برای بانک مرکزی اروپا نسبتاً روشن است:

• نبرد اصلی با تورم تا حد زیادی برنده شده است؛ تورم عمومی نزدیک هدف است، تورم هسته آرام‌آرام پایین می‌آید و فشارهای ناشی از هزینه دستمزد و قیمت تولیدکننده در حال فروکش کردن است.
• رشد اقتصادی ضعیف اما مثبت است؛ خدمات و صادرات مانع سقوط اقتصاد شده‌اند، در حالی که صنعت و ساخت‌وساز همچنان در نقش ترمز ظاهر می‌شوند.
• بازار کار و بازار اعتبار باثبات اما کمی نرم‌تر هستند و نشانه‌ای از بحران سیستماتیک دیده نمی‌شود.

در چنین محیطی، ECB عملاً دلیلی برای افزایش مجدد نرخ‌ها ندارد. محتمل‌ترین مسیر، یک دوره مکث طولانی است؛ سیاست‌گذاران داده‌ها را زیر نظر می‌گیرند و هم‌زمان به‌تدریج بازارها را برای آغاز یک چرخه کاهش محتاطانه در ۲۰۲۵ آماده می‌کنند. بازارها نیز با کاهش ملایم بازده اوراق هسته و تقاضای ثابت برای اوراق با بازده بالاتر در حاشیه، این روایت را منعکس کرده‌اند.

در عین حال، اعداد فعلی هنوز توجیه‌کننده کاهش سریع و تهاجمی نرخ‌ها نیستند؛ تورم هسته بالای ۲ درصد است و قیمت خدمات و دستمزدها آهسته‌تر از کالاها در حال تعدیل‌اند.

۸. جمع‌بندی؛ منطقه یورو در وضعیت «رشد کم، تورم کم و قابل مدیریت»

تصویر کلی منطقه یورو در نوامبر ۲۰۲۵ را می‌توان این‌گونه خلاصه کرد:

• رشد: اقتصاد روی مسیری از گسترش آهسته اما باثبات حرکت می‌کند؛ به‌شدت وابسته به خدمات و تقاضای خارجی، با نقاط ضعف ساختاری در صنعت و ساخت‌وساز، به‌ویژه در آلمان.
• بازار کار: اشتغال همچنان در حال رشد ملایم است و نرخ بیکاری در سطوح پایین تاریخی باقی مانده، اما فاز بهبود مستمر به پایان رسیده است.
• تقاضا و اعتماد: مصرف‌کنندگان محتاط‌اند، نه خوش‌بین؛ خرده‌فروشی ضعیف است و شاخص‌های اعتماد مصرف‌کننده هنوز منفی‌اند، هرچند به‌نظر می‌رسد بدترین افت پشت سر گذاشته شده باشد.
• تورم: روند تورم‌زدایی تثبیت شده است؛ تورم سرفصل نزدیک هدف، تورم هسته در حال کاهش، رشد دستمزدها نرم‌تر و قیمت تولیدکننده و وارداتی ضعیف است. هیچ نشانه‌ای از سقوط قیمتی گسترده (Deflation) دیده نمی‌شود.
• وضعیت خارجی: مازاد تجاری و حساب جاری یکی از مهم‌ترین منابع قدرت منطقه است و از یورو و دارایی‌های اروپایی پشتیبانی می‌کند.
• سیاست و بازارها: ECB در وضعیت «مکث و نظارت» قرار دارد و محتمل‌ترین حرکت بعدی، آغاز یک چرخه کاهش تدریجی نرخ در ۲۰۲۵ است، مشروط به ادامه روند نزولی تورم. بازار اوراق آرام است و ریسک تجزیه و بحران بدهی در حاشیه قرار دارد.

جمع‌بندی نهایی:

منطقه یورو در آستانه سال دسامبر، به‌عنوان یک اقتصاد با رشد پایین و تورم پایین اما قابل مدیریت وارد می‌شود؛ اقتصادی با چالش‌های ساختاری در صنعت و ساخت‌وساز، اما با موقعیت خارجی قوی و بانک مرکزی‌ای که اکنون می‌تواند کمی صبر و انعطاف داشته باشد. چالش اصلی سیاست‌گذاران از این‌جا به بعد، نه «شکست دادن تورم»، بلکه مدیریت یک دوره طولانی رشد ضعیف بدون از دست دادن اعتبار به‌سختی به‌دست‌آمده سیاست پولی است.

چشم‌انداز اقتصاد اتحادیه اروپا – دسامبر ۲۰۲۵

فرود نرم، تورم باثبات و توقف در سیاست پولی

اتحادیه اروپا در دسامبر ۲۰۲۵ وارد دوره‌ای شده که می‌توان آن را نسبتا باثبات توصیف کرد: تورم در حال بازگشت به محدوده هدف، رشد اقتصادی ملایم اما مثبت است و سیاست پولی پس از چند سال شوک و انقباض، عملاً در وضعیت خنثی (Neutral) قرار گرفته است. بعد از دوره‌ای از شوک‌های انرژی، گره‌های زنجیره تأمین و چرخه سریع افزایش و سپس کاهش نرخ بهره، اکنون تصویر کلان اتحادیه اروپا بیش از هر چیز به یک «فرود نرم» شباهت دارد؛ رشد پایین اما بدون رکود، و تورمی که به سطح هدف بانک مرکزی اروپا نزدیک شده است.

بر اساس پیش‌بینی پاییز ۲۰۲۵ کمیسیون اروپا، رشد واقعی تولید ناخالص داخلی (GDP) در کل اتحادیه اروپا در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ حدود ۱.۴٪ خواهد بود و در سال ۲۰۲۷ به ۱.۵٪ می‌رسد. برای منطقه یورو نیز رشد به‌ترتیب ۱.۳٪ در ۲۰۲۵، ۱.۲٪ در ۲۰۲۶ و ۱.۴٪ در ۲۰۲۷ برآورد شده است. این ارقام، هرچند پرقدرت نیستند، اما با یک اقتصاد پیشرفته و بالغ که پس از دوره انقباض پولی به رشد نزدیک به ظرفیت بلندمدت خود برگشته، هم‌خوانی دارند.

در سمت تورم، تصویر رو به بهبود است. تورم عمومی در منطقه یورو طبق برآورد کمیسیون قرار است به حدود ۲.۱٪ در ۲۰۲۵ برسد و در سال‌های ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ نزدیک ۲٪ نوسان کند. برآوردهای کارکنان بانک مرکزی اروپا (ECB) نیز همین جهت‌گیری را تأیید می‌کند: تورم هماهنگ‌شده (HICP) به‌طور متوسط ۲.۱٪ در ۲۰۲۵، ۱.۷٪ در ۲۰۲۶ و ۱.۹٪ در ۲۰۲۷ پیش‌بینی شده است؛ پروفایلی که دقیقاً با سناریوی موردنظر سیاست‌گذاران، یعنی بازگشت تدریجی تورم به هدف بدون رکود عمیق، هم‌خوانی دارد.

بازار کار نیز همچنان نقطه قوت کلیدی است. انتظار می‌رود نرخ بیکاری در سطح اتحادیه اروپا در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ حدود ۵.۹٪ باقی بماند و در ۲۰۲۷ کمی به ۵.۸٪ کاهش یابد. در منطقه یورو نیز بیکاری از حدود ۶.۳٪ در ۲۰۲۵ به ۶.۱٪ در ۲۰۲۷ کاهش می‌یابد. اشتغال قوی، تورم رو به کاهش و شرایط تأمین مالی هنوز نسبتاً مناسب، در کنار حمایت‌های مالی از طریق صندوق بازیابی و تاب‌آوری (RRF)، پایه اصلی سناریوی رشد ملایم اما پایدار را شکل می‌دهند.

۱. شاخص‌های کلان اصلی؛ رشد، تورم و بازار کار

سناریوی کلان دسامبر ۲۰۲۵ را می‌توان در چند محور اصلی خلاصه کرد:

رشد اقتصادی:

• اقتصاد اتحادیه اروپا در افق ۲۰۲۵–۲۰۲۷ با سرعتی در محدوده ۱ تا ۱.۵ درصد در سال رشد می‌کند. منطقه یورو اندکی پایین‌تر از این سطح قرار دارد، اما در تمام سال‌های پیش‌بینی‌شده در قلمرو رشد مثبت می‌ماند. این رشد پایین، اما پایدار، با رویکرد «فرود نرم» و نبود رکود گسترده هماهنگ است.

تورم:

• تورم عمومی پس از اوج‌گیری‌های شدید سال‌های ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳، اکنون در محدوده‌ای نزدیک ۲٪ تثبیت می‌شود. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد تورم اتحادیه اروپا از حدود ۲.۵٪ در ۲۰۲۵ به نزدیک ۲٪ در ۲۰۲۶–۲۰۲۷ می‌رسد. در منطقه یورو نیز تورم سرفصل حول ۲.۱٪ در ۲۰۲۵ و کمی پایین‌تر در سال‌های بعد نوسان می‌کند.

بازار کار:

• نرخ بیکاری در اتحادیه اروپا در سطحی پایین و باثبات قرار دارد؛ حدود ۵.۹٪ در سال‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ و اندکی کمتر در ۲۰۲۷. در منطقه یورو نیز بیکاری به‌تدریج کاهش می‌یابد. این وضعیت، هم از تقاضای مصرفی حمایت می‌کند و هم مانع از سقوط اقتصاد به رکود می‌شود.

نرخ‌های بهره ECB:

• پس از چرخه کاهش نرخ در ۲۰۲۴ و نیمه نخست ۲۰۲۵، نرخ اصلی تأمین مالی (Main Refinancing Rate) در حدود ۲.۱۵٪، نرخ سپرده‌گذاری (Deposit Facility) در ۲.۰۰٪ و تسهیلات حاشیه‌ای در حدود ۲.۴۰٪ قرار دارد. بازارها و بسیاری از تحلیلگران انتظار دارند در طول سال ۲۰۲۵ تغییری در این نرخ‌ها رخ ندهد و سیاست پولی عملاً در وضعیتی خنثی و باثبات باقی بماند.

این ترکیب ارقام نشان می‌دهد اقتصاد منطقه یورو، مرحله سخت تعدیل تورمی را پشت سر گذاشته و وارد فازی از رشد پایین، تورم نزدیک هدف و سیاست پولی خنثی شده است.

۲. دسامبر ۲۰۲۵؛ داده‌ها و رویدادهای کلیدی

دسامبر ۲۰۲۵ از نظر انتشار داده‌ها و رویدادهای کلان، ماهی فشرده و مهم برای اقتصاد اتحادیه اروپا و منطقه یورو است. برخی از مهم‌ترین موارد عبارت‌اند از:

۲ دسامبر ۲۰۲۵ – برآورد فلش HICP (نوامبر):

• برآورد اولیه تورم هماهنگ (HICP) برای ماه نوامبر در دوم دسامبر منتشر می‌شود و اولین سیگنال را از جهت‌گیری تورم در پایان سال ارائه می‌دهد. هر گونه شگفتی نزولی می‌تواند انتظارات را برای تداوم سیاست پولی خنثی یا حتی تسهیل زودتر تقویت کند؛ در حالی که شگفتی صعودی، ممکن است نگرانی‌ها درباره چسبندگی تورم را دوباره زنده کند.

۱۷ دسامبر ۲۰۲۵ – داده نهایی HICP (نوامبر):

• نسخه نهایی آمار تورم نوامبر در ۱۷ دسامبر منتشر می‌شود و تصویر کامل‌تری از روند تورم پیش از نشست دسامبر ECB ارائه می‌دهد.

به‌روزرسانی‌های منظم یورواستات:

• در طول ماه، یورواستات آمارهای جدید بیکاری، تولید صنعتی و سایر شاخص‌ها را منتشر خواهد کرد. همچنین، فلش PMIهای دسامبر، نخستین نگاه به روند فعالیت اقتصادی در آستانه سال ۲۰۲۶ را فراهم می‌کنند.

در کنار داده‌های اقتصادی، چند نشست مهم در سطح اتحادیه اروپا نیز فضای سیاست‌گذاری و ریسک‌های بازار را شکل می‌دهند:

۱ دسامبر – شورای امور خارجه (دفاعی):

• وزرای دفاع اتحادیه اروپا در بروکسل درباره حمایت نظامی از اوکراین، نقشه‌راه جدید آمادگی دفاعی و موضوعات روز امنیتی گفت‌وگو می‌کنند. این مباحث می‌توانند بر مسیر هزینه‌های دفاعی، بودجه‌ها و سهام شرکت‌های دفاعی در اروپا اثر بگذارند.

۲ دسامبر – شورای مشارکت اتحادیه اروپا و ارمنستان:

• در این نشست، پیشرفت اصلاحات سیاسی، قضایی، حاکمیت قانون، انرژی، سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و روند صلح ارمنستان–آذربایجان بررسی می‌شود. این جلسه بازتاب‌دهنده اهمیت راهبردی قفقاز جنوبی برای امنیت انرژی و ثبات منطقه‌ای اتحادیه اروپا است.

۱۲ دسامبر – نشست ECOFIN (شورای وزیران اقتصاد و دارایی):

• دستور کار شامل اصلاحات گمرکی، بسته واحد پولی از جمله قانون‌گذاری برای یورو دیجیتال، قواعد جدید برای بسته‌های کوچک وارداتی، و پرونده‌های مربوط به اتحاد پس‌انداز و سرمایه‌گذاری است. همچنین، بررسی روند European Semester 2026، تأثیر اقتصادی قوانین اتحادیه، اصلاح مقررات خدمات مالی، تغییرات در برنامه‌های RRF و مسائل مالیاتی مطرح خواهد شد. این تصمیم‌ها می‌توانند مستقیماً بر کسب‌وکارها، بانک‌ها، بازارهای مالی و فضای مقرراتی در کل اتحادیه اثر بگذارند.

۱۶ دسامبر – شورای امور عمومی (GAC):

• این نشست معمولاً دستور کار و خط‌مشی‌های نشست شورای اروپا (European Council) در پایان سال را آماده می‌کند؛ از جمله موضوعاتی مثل گسترش اتحادیه، بودجه، و اولویت‌های قانون‌گذاری.

۱۸–۱۹ دسامبر – نشست سران اتحادیه اروپا (European Council Summit):

• رهبران اتحادیه در بروکسل گرد هم می‌آیند تا اولویت‌های قانون‌گذاری برای ۲۰۲۶ را نهایی کنند و احتمالاً در حاشیه نشست، بیانیه مشترک رؤسای کمیسیون، پارلمان و شورا به امضا می‌رسد. موضوعاتی مانند روابط تجاری با آمریکا، واکنش به تعرفه‌ها، امنیت انرژی، بودجه اتحادیه، گسترش و تحولات ژئوپلیتیک از محورهای اصلی خواهد بود.

۱۸ دسامبر – نشست نهایی سیاست گذاری پولی ECB در سال ۲۰۲۵:

• شورای حکام ECB آخرین نشست سیاست پولی سال را در این تاریخ برگزار می‌کند. بازارها انتظار دارند نرخ سپرده ۲٪ بدون تغییر باقی بماند و خبری از کاهش جدید نباشد. در این نشست، پیش‌بینی‌های به‌روزشده‌ای نیز ارائه می‌شود که افق آن تا سال ۲۰۲۸ را پوشش می‌دهد. لحن نشست، کنفرانس خبری و سناریوهای جدید، برای بازده اوراق، انتظارات نرخ بهره و نرخ برابری یورو اهمیت زیادی خواهند داشت.

۳. چشم‌انداز بازار؛ ثبات سیاستی، رشد ملایم و تمرکز بر بودجه

با پایان یافتن چرخه کاهش نرخ بهره در ژوئن ۲۰۲۵، سیاست پولی ECB وارد فاز جدیدی شده است: نه انقباض، نه تسهیل شدید، بلکه ثبات در سطحی خنثی. نرخ سپرده ۲٪ و تورم نزدیک هدف، به بانک مرکزی اجازه می‌دهد در بیشتر سال ۲۰۲۵ دست به تغییر نزند.

برای سرمایه‌گذاران درآمد ثابت (Fixed Income) این به معنای آن است که:

• نرخ‌های کوتاه‌مدت احتمالاً در محدوده کنونی باثبات می‌مانند،
• بازده اوراق قرضه دولتی ممکن است تحت تأثیر گسترش مالی (Fiscal Expansion) در کشورهایی مانند آلمان و فرانسه کمی بالاتر برود،
• مسیر آینده بازده بیشتر به سیاست بودجه‌ای و ریسک‌های جهانی گره خورده است تا غافل‌گیری‌های سیاست پولی.

در حوزه تورم و ارز، تصویر پایه نشان می‌دهد تورم به نزدیکی ۲٪ بازگشته و حول آن نوسان می‌کند. سقوط قیمت انرژی، عادی شدن زنجیره تأمین و کند شدن رشد دستمزدها، همگی از تورم هسته پایین‌تر حمایت می‌کنند. نرخ برابری یورو در برابر دلار در محدوده‌ای نسبتاً باریک، تحت تأثیر دو نیرو قرار دارد: از یک‌سو احتمال تسهیل بیشتر فدرال رزرو، و از سوی دیگر ریسک‌های ژئوپلیتیک و تفاوت‌های رشد.

برای بازار سهام اروپا، تمرکز از داستان «کاهش نرخ» به سمت رشد سود، سیاست مالی و ریسک‌های سیاسی منتقل شده است. بخش‌هایی مانند زیرساخت، دفاع، انرژی‌های سبز و دیجیتال‌سازی می‌توانند از اولویت‌های بودجه‌ای و مقرراتی اتحادیه در سال ۲۰۲۶ سود ببرند، در حالی که بدهی بالای برخی کشورها و عدم قطعیت سیاسی می‌تواند منبع نوسان باقی بماند.

۴. ریسک‌های اصلی چشم‌انداز

با وجود سناریوی اصلی نسبتاً مثبت، چند ریسک مهم می‌تواند مسیر اقتصاد و بازارها را در دسامبر ۲۰۲۵ و پس از آن تغییر دهد:

• تنش‌های تجاری و تعرفه‌ها:

هرگونه تشدید مجدد جنگ تجاری با آمریکا یا سایر شرکای مهم، و نیز تداوم تعرفه‌های بالا در بخش‌هایی مانند فولاد و آلومینیوم، می‌تواند بر صادرات و سرمایه‌گذاری تأثیر منفی بگذارد.

• ابهام بودجه‌ای و مالی:

کسری‌های بودجه بالا در کشورهای بزرگ، و اختلاف‌نظرها درباره قواعد مالی اتحادیه اروپا، ممکن است بازار اوراق را ناآرام کرده یا دوباره بحث پایداری بدهی را داغ کند.

• ریسک‌های ژئوپلیتیک:

ادامه جنگ در اوکراین، تنش‌ها در خاورمیانه یا سایر نقاط حساس سیاسی، می‌تواند قیمت انرژی را بالا ببرد، نیاز به هزینه دفاعی بیشتر ایجاد کند و بر احساس ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران فشار بگذارد.

• غافل‌گیری‌های تورمی:

هرچند سناریوی پایه نشان می‌دهد تورم حول ۲٪ تثبیت می‌شود، شوک‌های جدید انرژی یا پایداری غیرمنتظره فشار دستمزدها می‌تواند بانک مرکزی را دوباره با معمای دشواری مواجه کند؛ همان‌طور که کاهش شدیدتر تورم از انتظار نیز ممکن است بازارها را به سمت توقع تسهیل زودتر سوق دهد.

۵. جمع‌بندی؛ فرود نرم، اما بدون رونق بزرگ

در دسامبر ۲۰۲۵، اقتصاد اتحادیه اروپا در نقطه‌ای نسبتاً نادر از چرخه پساکرونا قرار گرفته است: تورم نزدیک هدف، رشد مثبت هرچند ملایم، و پایین‌ترین سطوح پایدار بیکاری از زمان ایجاد یورو. سیاست پولی از حالت اضطراری خارج شده و در سطحی خنثی تثبیت شده است، در حالی که نقش سیاست مالی و اصلاحات ساختاری پررنگ‌تر می‌شود.

انتشار داده‌های تورم (HICP)، PMIها، آمار اشتغال و نیز مجموعه‌ای از نشست‌های مهم – از ECOFIN و شورای اروپا گرفته تا نشست پایان‌سال ECB – شاکله نهایی روایت «فرود نرم» را در پایان سال ۲۰۲۵ مشخص خواهند کرد. برای سرمایه‌گذاران، پرسش اصلی اکنون دیگر این نیست که «نرخ‌ها چقدر بالا می‌روند»، بلکه این است که «چقدر در این سطح می‌مانند و سیاست مالی تا کجا می‌تواند بار رشد را به دوش بکشد».

اگر تورم در نزدیکی ۲٪ باقی بماند و رشد در محدوده ۱–۱.۵٪ تثبیت شود، اتحادیه اروپا وارد سال ۲۰۲۶ به‌عنوان یک اقتصاد با رشد پایین اما پایدار، تورم قابل مدیریت و بازار کار قوی خواهد شد؛ نه در شرایط رونق بزرگ، اما بسیار بهتر از سناریوهای بدبینانه‌ای که چند سال قبل مطرح می‌شد. این همان چشم‌انداز اقتصاد اتحادیه اروپا در دسامبر ۲۰۲۵ است که هم از منظر تحلیلی و هم از منظر سئو، تصویری روشن و قابل جست‌وجو برای تحلیلگران، سرمایه‌گذاران و سیاست‌گذاران ارائه می‌دهد.